Büyük Kütleli Yıldızlar Patlayıp Ölmek Üzereyken “Uyarı” Gönderiyor
Bilim insanları, süpernova patlaması geçirerek ölmek üzere olan büyük kütleli yıldızların “erken uyarı sinyali” gönderdiğini keşfetti.
Araştırmacılar, bir yıldız yaşamının son evresine ulaştığında parıltısının aniden normalden yaklaşık 100 kat daha silikleşeceğini belirtti. Bunun birkaç ay sürdüğünü ve ardından yıldızın öldüğünü ifade ettiler.
Bilim insanları, bahsedilen karartma etkisinin maddeler aniden ölen yıldızın etrafında birikip ışığı engellediğinde meydana geldiğini söyledi.
Araştırmacılar, bu bulgunun gökbilimcilerin yıldızların patlamasını daha sonra fark etmek yerine patlama sürecinde izlemelerine olanak sağlayabileceğini belirtti.
Bilim insanları daha önce bu sürecin ne kadar devam ettiğinden emin değildi. Araştırmacılar artık bunun birkaç ay süreceğini söyleyebiliyor ve yıldızların patlamadan önce bu “koza” gibi oluşumla sarıldıklarında nasıl göründüklerini daha iyi anlayabiliyor.
Yoğun materyal, yıldızı neredeyse tamamen gizleyerek spektrumun görünür kısmında 100 kat daha sönük hale getiriyor. Bu, yıldız patlamadan bir gün önce orada olduğunu muhtemelen göremeyeceğiniz anlamına geliyor.
Şu ana kadar süpernovalar gerçekleştikten ancak saatler sonra ayrıntılı gözlemlerini elde edebiliyorduk. Bu erken uyarı sistemiyle onları gerçek zamanlı gözlemlemeye, dünyanın en iyi teleskoplarını haberci yıldızlara yöneltmeye ve gözlerimizin önünde kelimenin tam anlamıyla parçalanmalarını izlemeye hazır olabiliriz.
Yeni bulgular, Royal Astronomical Society’nin Aylık Bildirimleri’nde “Explosion Imminent: the appearance of Red Supergiants at the point of core-collapse” (Patlama Yakın: Kırmızı Üstdevlerin çekirdeğinin çöküş noktasındaki görünümü) başlıklı makalede açıklandı.
https://www.independent.co.uk/space
Independent Türkçe için çeviren: Deniz Sutaş
Kaynak: https://www.indyturk.com/
Şimdiye Kadar Gözlemlenen En Büyük ‘Kara Delik Jeti’ Keşfedildi
Gökbilimciler tarafından yürütülen bir çalışmada, bu zamana kadar gözlemlenen en büyük kara delik jeti keşfedildi. Jetin, galaksinin kendisinden 50 kat daha büyük olduğu bilgisi paylaşıldı,
Avustralya Batı Sydney Üniversitesindeki gökbilimciler, Avustralya Kare Kilometre Dizisi Yol Bulucu (ASKAP) kullanarak yaklaşık 93 milyon ışık yılı uzaklıktaki “NGC 2663” galaksisini inceledi.
GALAKSİSİNDEN 50 KAT DAHA BÜYÜK
Çalışmada, galaksinin merkezinde radyo dalgaları tespit edilerek, kara delik jetine ulaşıldı. Jetin bir milyon ışık yılı uzağa kadar yayıldığı belirtildi. Kara deliğin uzaya saçtığı partiküllerden oluşan jetin, galaksinin kendisinden 50 kat daha büyük olduğu bilgisi paylaşıldı.
Avusturalya Batı Sydney Üniversitesinden Velibor Velovic, bu zamana kadar gözlemlenen en büyük karadelik jetine rastlandığını açıkladı.
“MADDENİN, JETİ GERİ İTTİĞİNİN KANITI”
Velovic, “Gökyüzünde ASKAP teleskopunu sayım yapmak için kullanacak olan Evrenin Evrim Haritası (EMU) projemiz, galaksiler arasındaki maddenin jetin kenarlarını geri ittiğinin kanıtlarını gösteriyor” ifadesini kullandı.
Çalışmanın, Kraliyet Astronomi Derneğinin Aylık Bildirimleri’nde yayımlanmak üzere onay aldığı bildirildi.
Şimdiye Kadar Gözlemlenen En Büyük ‘Kara Delik Jeti’ Keşfedildi