Bilim İnsanları Yaşlanmayı Açıklayabilecek Yeni Bir Evrensel Biyoloji Yasası Öneriyor
Yaşamın en azından bir miktar istikrarsızlık gerektirdiği görülüyor. Güney Kaliforniya Üniversitesi’nden moleküler biyolog John Tower, bu gerçeğin biyolojik bir evrensellik olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürüyor.
Biyolojik yasaların nadir olduğu düşünülür ve genel olarak her yerde bulunan kalıpları veya düzenleyici ilkeleri tanımlar. Matematik veya fiziğin mutlak kurallarından daha zayıf olsalar da, biyolojideki bu tür kurallar yine de yaşamı yöneten karmaşık süreçleri daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
Şimdiye kadar bulduğumuz örneklerin çoğu, materyallerin veya enerjinin korunumu ve dolayısıyla yaşamın istikrara yönelik eğilimi ile ilgili görünüyor.
Örneğin, 1877’de formüle edilen Allen kuralı, soğuk bölgelerdeki sıcakkanlı hayvanların vücut ısısını korumak için daha az yüzey alanına sahip daha sağlam uzuvlara ihtiyaç duyduğunu, sıcak bölgelerde ise bunun tam tersinin geçerli olduğunu belirtir. Ancak biyolojik her şeyde olduğu gibi bazı istisnalar da vardır: Orta ve Güney Amerika’da bulunan kısa bacaklı çalı köpekleri ve yaygın kurbağa gibi.
Biyolojik ‘kuralların’ bir başka örneği de, nautilus kabuğunun sürekli genişleyen spirali gibi, boyutları arttıkça matematiksel güç yasalarına uyan tekrar eden yapılarda yatmaktadır. Bunlar birçok biyolojik sistemde yaygındır ve yine enerji ve malzeme kullanımını koruduğuna inanılan stratejilerdir. Arıların altıgen bal peteği yapma şekli de bir başka akıllıca örnektir.
Tower, “Logaritmik spiraller de dahil olmak üzere kendine benzer yapıların, şekil değiştirmeden veya mevcut yapıyı yok etmeden bir yapının boyutunu büyütmenin en ekonomik yolu olduğu düşünülmektedir,” diye açıklıyor.
Ancak Tower’ın ‘seçici olarak avantajlı istikrarsızlık’ olarak adlandırdığı kavram, biyolojik sistemlerde kaynakların korunmasına yönelik bu eğilime meydan okuyor.
Bu istikrarsızlığın kaynak kaybına yol açmasına rağmen, en azından bir miktar dalgalanmanın temel bir biyolojik gereklilik olduğunu iddia etmektedir. Çünkü kazanılacak başka şeyler de var.
Tower, “Seçici olarak avantajlı istikrarsızlık, sistemin karmaşıklığını artırır ve bu artan karmaşıklığın potansiyel faydaları vardır,” diye yazıyor. Bu faydalar arasında, molekülden popülasyona kadar tüm biyolojik seviyelerde meydana gelen değişim ve dolayısıyla uyum sağlama gücü de yer alıyor.
Tower, “En basit hücreler bile proteazlar ve nükleazlar içerir ve düzenli olarak proteinlerini ve RNA’larını bozar ve değiştirir, bu da seçici olarak avantajlı istikrarsızlığın yaşam için gerekli olduğunu gösterir,” diyor.
İstikrarsızlık gereksinimi kaçınılmaz olarak enerji ve kaynak kaybına ve zararlı ya da iyi huylu olabilecek genetik mutasyonların birikmesine yol açar. Tower, biyolojik yaşlanmanın bu şekilde ortaya çıktığını düşünüyor.
Yine de istikrarsızlık ve onun olumsuz yanları olmasaydı, yaşam değişen zaman ve mekana uyum sağlayamaz ve gelişemezdi.
Yani hepimiz istikrar ihtiyacı ile istikrarsızlık arasında çelişkili bir çekişme içindeyiz ve her iki durumda da taviz veriyoruz.
Tower, “Bilim son zamanlarda kaos teorisi, kritiklik, Turing modelleri ve ‘hücresel bilinç’ gibi kavramlarla büyülenmiş durumda,” diyor.
“Sahadaki araştırmalar, seçici olarak avantajlı istikrarsızlığın bu fenomenlerin her birinin üretilmesinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Bilim İnsanları Yaşlanmayı Açıklayabilecek Yeni Bir Evrensel Biyoloji Yasası Öneriyor
İnsan Genomundaki Antik Viral DNA Başlıca Psikiyatrik Bozukluklarla Bağlantılı
İnsan Genomundaki Antik Viral DNA Başlıca Psikiyatrik Bozukluklarla Bağlantılı