Bilim İnsanları Uyarıyor: Afrika İkiye Bölünüyor
Bilim insanları, Afrika’yı yarıp geçen devasa bir çatlağın kıtayı ikiye bölerek Dünya’nın altıncı okyanusunu oluşturacağı konusunda uyardı.
Güneydoğu kıyılarındaki ülkeler, Etiyopya’dan Mozambik’e kadar tamamen yeni bir deniz yaratarak dev bir ada haline gelebilir.
Sözde Doğu Afrika Yarığı en az 22 milyon yıl önce oluştu, ancak son birkaç on yılda faaliyet gösterdi. 2005’te Etiyopya çöllerinde bir çatlak belirdi ve yılda bir inç (2.5 cm)hızla genişliyor.
Bu, birbirinden uzaklaşan iki tektonik plakanın bir sonucudur, ancak o zamanlar kesin mekanizma tam olarak anlaşılamamıştır.
Şimdi, Haziran’da yayınlanan bir çalışma, gezegenimizin çekirdeğinden çıkan devasa bir aşırı ısınmış kaya fışkırmasının yarığı ilerlettiğini ortaya çıkardı.
Afrika’nın en az beş milyon yıl daha parçalanması beklenmezken, bu gerçekleştiğinde Somali ve Etiyopya, Kenya ve Tanzanya’nın yarısı yeni bir kıta oluşturacak. Şu anki hızıyla, yaklaşık 20-30 milyon yıl içinde şimdiki Kızıldeniz büyüklüğünde bir deniz oluşabilir.
2005 yılında ortaya çıkan 35 millik bir çatlak, şimdiden Etiyopya yakınlarında yeni bir denizin işaretlerini gösteriyor. Ve bir diğeri, 2018’de yoğun yağışın ardından Kenya’yı kasıp kavurdu ve insanları evlerini terk etmeye ve yolları kapatmaya zorladı.
Jeolog David Adede, yerel bir yayın kuruluşu olan Daily Nation’a, çatlağın volkanik külle dolu olduğuna inandığını, ancak şiddetli yağmurların malzemeyi alıp götürerek çatlağı açığa çıkardığını söyledi. Ancak yerel halk bunun aniden ve hızlı olduğunu söyledi, bazıları yerin sarsıldığını hissettiğini bildirdi.
Araştırmacılar, çatlağının büyüdüğüne inanıyor; çünkü iki tektonik levha birbirinden uzaklaşıyor: doğuda Somali levhası ve batıda Nubian levhası.
Ekip, bölgenin 3B simülasyonlarını kullandı ve yarığın, sistemin altındaki olağandışı deformasyonlardan sorumlu olan African Superplume tarafından yönlendirildiğini buldu.
Böylesi kıta yarıkları, öncelikle tektonik plakaların birbirinden uzaklaşmasıyla oluşur ve bu da Yer kabuğunu çeker ve gerer. Bu, tipik olarak plaka hareketine dik olarak oluşan deformasyonlarla sonuçlanır.
2018’deki son çatlak, bilim camiası arasında tartışılıyor, çünkü bazıları bunun ayrılığı gerçek zamanlı olarak gösterdiğine inanırken, diğerleri böyle bir ilerlemenin imkansız olduğuna inanıyor.
Eliud Njoroge Mbugua adlı bir sakin, çatlağın evinden geçtiğini gördüğünü iddia etti. Ve evi çökmeden önce eşyalarının ancak bir kısmını toplayabilmişti.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Uyarıyor: Afrika İkiye Bölünüyor
Antarktika’nın ‘Kan Şelalelerinin’ Ürkütücü Gizemi Nihayet Çözüldü