Bilim İnsanları Kalbin “Mini Beynini” Keşfetti
Kalp sadece beyin tarafından değil, aynı zamanda kendine özgü bir sinir ağı tarafından da kontrol edilir. Bilim insanları, bu iç sistemin aşırı stres altında bile organ fonksiyonunun istikrarlı kalmasını nasıl sağladığını fareler üzerinde gösterdiler.
İki ana nöron tipinin keşfi, kardiyolojideki geleneksel kavramları değiştiriyor ve yeni nesil hedefe yönelik tedavilerin önünü açıyor.
Bağırsaklar ve kalp, kendi özerk sinir sistemlerine sahip iki organdır. Bağırsakların içsel sinir sistemi yüz milyonlarca nöron içerir ve beynin müdahalesi olmadan sindirimi tamamen kontrol edebilme yeteneğine sahiptir.
Kalbin içsel sinir sistemi hacim olarak önemli ölçüde daha küçüktür ancak kritik bir rol oynar: merkezi sinir sisteminden gelen sinyalleri bağımsız olarak filtreler ve yerel olarak değiştirir.
Kalbin iç sinir sistemi, organı çevreleyen yağ dokusunda yer alır ve hala yeterince anlaşılamamıştır. Nöron sayısının son derece az olması (tüm kalp hücrelerinin yalnızca yaklaşık %0,01’ini oluştururlar) nedeniyle, işlevlerini incelemek son derece zordur.
Bununla birlikte, Rui Chang liderliğindeki bir nörobilimci ekibi, laboratuvar farelerinde bu hücreleri etiketlemeyi, genlerini çözmeyi ve konumlarını haritalamayı başardı. Çalışma Cell dergisinde yayınlandı.
Araştırmacılar deneyleri sırasında, tamamen farklı işlevler gerçekleştiren, daha önce bilinmeyen iki nöron türü keşfettiler. İlk tür olan Npy+ nöronlar, kalp ritmi düzenlemesinden sorumludur: bunların uyarılması kalp atış hızını yavaşlatırken, yok edilmesi anında kalp yetmezliğine ve ölüme yol açar.
Çalışmanın ortak yazarı Rui Chang, “Önemli olan ne olursa olsun kalp fonksiyonunu korumaktır. Çünkü pompalama işlevi durursa ölürsünüz” diye vurguluyor.
Stresten korunma ve yeni ilaçlar
İkinci hücre grubu olan Ddah1+ nöronlar, normal koşullar altında devre dışı bırakılmalarının hayvanların davranışları üzerinde hiçbir etkisi olmadığı için uzun zamandır bilim insanlarını şaşırtıyordu. Ancak bu nöronların aşırı stres anlarında aktive olduğu ortaya çıktı.
Bunlar olmadan, fareler standart kan basıncı ölçümleri sırasında, dar bir tüpe yerleştirildiklerinde ve hayvan korktuğunda bile ölüyordu. Aksine, bu hücrelerin uyarılması, hayvanların yoğun duygusal ve fiziksel stres sırasında hayatta kalma oranını artırdı.
Bu bulgular, insan tıbbı için muazzam olanaklar sunuyor; zira benzer gen belirteçleri insan kalbinin nöronlarında da zaten bulunmuştur. Şu anda kardiyoloji, aritmi sırasında patolojik doku bölgelerini yok etmek için kateter ablasyonu kullanmaktadır, ancak bu prosedür yeterince hassas değildir.
Kalp sinir ağlarının daha derinlemesine anlaşılması, daha güvenli cerrahi prosedürlerin geliştirilmesini ve temel olarak yeni ilaçların yaratılmasını sağlayacaktır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Kalbin “Mini Beynini” Keşfetti
Gece Sahneye Çıkan Yönetmen: Beyniniz Uykuda Yaşamınızı Nasıl Baştan Kurguluyor?