Bilim İnsanları Deniz Hıyarlarında “Ölümsüz” Doku Keşfetti
Biyologlar, deniz hıyarı Psolus fabricii’nin kopmuş parçalarının ölmediğini, aksine normal deniz suyunda bağımsız olarak yaşamaya ve büyümeye devam ettiğini tesadüfen keşfettiler.
Kopmuş doku kendini iyileştiriyor ve ağız veya bağırsak olmadan besinleri emiyor. Diğer türlerin aksine, bu parçalar tam olarak gelişmiş organizmalara dönüşmüyor, aksine basitleştirilmiş bir durumda varlıklarını sürdürüyorlar.
Deniz hıyarları veya holothurianlar , deniz yıldızları ve deniz kestanelerini de içeren Echinodermata filumuna aittir. Bu canlılar, savunma mekanizmalarıyla uzun zamandır bilim dünyasını hayrete düşürmektedir.
Tehdit altında kalan bazı holothurian türleri, avcıyı şaşırtmak için kendi iç organlarını (bağırsaklar ve solunum organları) anüslerinden dışarı atabilir ve ardından birkaç hafta içinde tamamen yeniden üretebilirler.
Newfoundland Memorial Üniversitesi’nden bilim insanları, kesilmiş deniz kestanesi bacaklarını akvaryum camına bıraktıklarında bu fenomeni gözlemlediler.
Parçalar hareket etmeye devam etti, dış uyaranlara tepki verdi, yeni hücreler üretti ve üç yıldan fazla bir süre boyunca herhangi bir bozulma veya nekroz belirtisi göstermeden aktif bir bağışıklık sistemi sergiledi.
Dokular, steril olmayan, bakteri dolu bir ortamda, amino asitleri doğrudan sudan emerek hayatta kaldı. Biyologlar, bu eşsiz yeteneği kullanarak insanlarda yaşlanma, rejenerasyon ve yara iyileşmesini incelemeye yardımcı olacak kararlı hücre hatları oluşturmayı umuyorlar.
Çalışmanın yazarları, bu hücrelerin DNA yapısını inceleyerek bölünme sonrasında yaşlanıp yaşlanmadıklarını belirlemeyi planlıyorlar. Bu sayede gerçek ölümsüzlüklerini kesin olarak doğrulayabilecekler. Bilim insanları ayrıca dokuları bakterilerden koruyan kimyasalları da belirleyecekler.
“Bu, canlı organizmada doku ölümsüzlüğünün ilk örneği,” diyor çalışmanın baş yazarı Sarah Jobson. “Bu deniz hıyarları yenilenme yetenekleriyle biliniyor, bu nedenle bir dokunaç veya bacak kaybettiklerinde onu çok iyi bir şekilde yeniden büyütebiliyorlar. Ancak kopan dokuya ne olduğuna daha önce kimse bakmamıştı; öleceğinden emindik.”
Bu keşif, dokuların yalnızca tek bir büyük organizmanın bağımlı parçaları olarak var olabileceği yönündeki biyolojik dogmaları sorguluyor. Dokuların özerk bir moda geçebildiği ortaya çıktı.
Evrimin, vücudun küçük parçalarına belirgin bir üreme amacı olmaksızın hayatta kalma yeteneği kazandırmasının nedeni ise hâlâ bir gizem olarak kalıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Deniz Hıyarlarında “Ölümsüz” Doku Keşfetti
Bilim İnsanları Yaşlandıkça Neden Hastalandığımızın Gizli Hücresel Nedenini Çözdü