Bilim İnsanları Bir Dinozor Fosilinde Kırmızı Kan Hücrelerine Ait Kalıntılar Keşfetti
Uluslararası bir bilim insanı ekibi, 115 milyon yıllık bir dinozorun kemiklerinde, oksijen taşınmasına yardımcı olan kanın bir bileşeni olan hem içeren mineralleşmiş yapılar keşfetti. Bu, kanın moleküler izlerinin fosillerde bu kadar uzun süre kalabileceğine dair ilk ikna edici kanıttır.
Bu keşif, yaklaşık 115 milyon yıl önce günümüz Brezilya’sında yaşamış yırtıcı bir dinozor olan aratasaurus’un ( Aratasaurus museunacionali ) arka bacak kemiklerini incelerken yapıldı. Araştırmacılar mikroskop altında, kırmızı kan hücrelerine benzeyen küçük yuvarlak yapılar fark ettiler. Ancak, yalnızca yüzeysel bir benzerlik yeterli değildi: Kanla ilgili moleküllerin gerçekten de bu yapıların içinde korunduğunu kanıtlamaları gerekiyordu.
Bunu yapmak için bilim insanları çeşitli yöntemler kullandılar. Yüksek performanslı sıvı kromatografisi ve kütle spektrometrisi kullanarak, oksijen bağlanmasından sorumlu hemoglobinin moleküler bileşeni olan hemi tespit ettiler. Raman spektroskopisi ve transmisyon elektron mikroskobu kullanılarak yapılan ek analizler, hemin kırmızı kan hücresi benzeri yapılarda bulunduğunu doğruladı. Sonuçlar, Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlandı .
Kanın milyonlarca yıl boyunca nasıl hayatta kaldığı
Bu tür çalışmalardaki en büyük zorluk, örnek kirlenmesini ortadan kaldırmaktır. Bilim insanları, buldukları hemin bitki veya bakteri kalıntılarından kaynaklanmadığını, fosilin kendisiyle ilişkili olduğunu tespit ettiler. Dokuyu değiştiren ve mikroskobik yapıları eşsiz bir mineral kabukla saran bir manganez oksit olan hausmannit minerali, maddenin korunmasında önemli bir rol oynamış olabilir.
Bu, bozulmamış veya el değmemiş dinozor kanıyla ilgili değil. Araştırmacılar yalnızca mineralleşmiş hücresel kalıntılar ve kanla ilişkili moleküler izler buldular. Ancak bu bile, hangi biyolojik materyallerin fosilleşmeden sağ çıkabileceğine dair anlayışımızı yeniden gözden geçirmek için yeterli.
Antik Yaşama Yeni Bir Bakış
Fosiller genellikle bilim insanlarına öncelikle soyu tükenmiş hayvanların iskelet yapısı ve görünümü hakkında bilgi verir. Ancak moleküler izleri de koruyorlarsa, araştırmacılar potansiyel olarak fizyolojileri ve oluşum koşulları hakkında daha fazla bilgi edinebilirler.
Çalışmanın yazarları, müze koleksiyonlarını modern kimyasal yöntemler kullanarak yeniden incelemenin faydalı olacağına inanıyor. Belki de uzun zaman önce keşfedilmiş bazı fosiller, başlangıçta ortaya çıkarılandan çok daha fazla bilgi içeriyor olabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Bir Dinozor Fosilinde Kırmızı Kan Hücrelerine Ait Kalıntılar Keşfetti
Toprak Konuştu, Tarih Değişti: Arkeologlar Kemik Olmadan İnsan DNA’sına Ulaştı