Bilim İnsanları Beynin Korku Anılarını Nasıl Yok Ettiğini Gösterdi
Korku ve onunla ilişkili anılar evrimsel olarak bir hayatta kalma mekanizması olarak sabitlenmiştir. Hem hayvanların hem de insanların tehlikeyi fark etmelerini sağlarlar.
Bu gerekli bir sinirsel mekanizmadır. Ancak bazen bir arıza meydana gelir ve beyin “korku dolu anılara” takılıp kalır. İşte o zaman TSSB gelişir.
Sinirbilimciler farelerin beyninde, tehlike geçtikten sonra korkutucu anıları silme sürecini tetikleyen bir sinyal tespit etti.
Araştırmacılar, beynin bazolateral amigdala (BLA – badem şeklindeki gövdenin bir parçası) adı verilen bir bölümündeki iki nöron popülasyonuna odaklandılar.
Sinirbilimci Michelle Pignatelli, bu iki nöronun zıt etkilerden sorumlu olduğunu söylüyor: biri korku tepkisini uyarırken diğeri bastırıyor.
Şimdiye kadar, bilim insanları korkunun yok olması sırasında bu nöronları neyin aktive ettiğini bilmiyordu, ancak önceki çalışmalar beynin ventral lastik alanı (VTA) adı verilen başka bir bölümündeki belirli bir nöron grubu tarafından salınan nörotransmitter dopamine işaret ediyordu.
Korku yolu
Yeni çalışmada, bilim insanları farelerin beyinlerine enjekte edilen floresan izleyiciler kullanarak VTA’nın BLA’ya dopamin sinyalleri gönderdiğini ve aslında hem korku uyandıran nöronların hem de BLA’daki karşıt eylemlere sahip nöronların bu sinyallere yanıt verdiğini gösterdi.
Bilim insanları bu devrelerin davranış üzerindeki etkisini, beyinlerindeki dopamin aktivitesi floresan ışık üretecek şekilde genetik olarak modifiye edilmiş fareleri kullanarak inceledi. Bu da araştırmacıların fiber optik kullanarak VTA-BLA bağlantılarının aktivitesini kaydetmelerini sağladı.
Bilim insanları ilk olarak fareleri, bacaklarına zayıf ama rahatsız edici elektrik şokları veren odalara yerleştirdi. Bu, hayvanların korku içinde donup kalmasına neden oldu. Ertesi gün, fareleri aynı odalara yerleştirdiler, ancak akım kapatıldı.
İlk başta, fareler “korkutucu” olarak hatırladıkları odaya konulduklarında gerçekten korktular, ancak yaklaşık 15 dakika sonra rahatladılar ve araştırmacılar BLA nöronlarında – korkuyu unutmanıza yardımcı olan parlayan nöronlar – dopamin akımının arttığını gördüler.
Ekip, nöronal aktiviteyi kontrol etmek için ışık kullanan bir teknik olan optogenetik kullanarak VTA’dan BLA’ya kadar tüm sinir yolunu izledi.
Araştırmacılar, VLA nöronları tarafından BLA’daki korkutucu bir anıyı unutmaya yardımcı olan nöronlara iletilen dopamin miktarını artırdıklarında, korkutucu olduğunu düşündükleri bir odaya yerleştirilen farelerin, dopaminde bu artış olmayan farelerden daha hızlı rahatladığını buldular.
Çalışma, BLA’daki nöronların TSSB veya korkuyla ilgili diğer durumların tedavisine yardımcı olacak ilaçlar için bir hedef olabileceğini düşündürmektedir.
Seattle’daki Washington Üniversitesi’nden sinirbilimci Larry Zweifel, insanların da farelerle “beynin korku tepkilerini düzenleyen aynı bölümlerine” sahip olduğunu söylüyor. Ancak bulguların insan beyni için ne ölçüde geçerli olduğunu belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekecek.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Beynin Korku Anılarını Nasıl Yok Ettiğini Gösterdi