Doğada Saklı Olan Uzun Yaşamın Şifresi
Son birkaç on yılda, insan ömrü istikrarlı bir şekilde artmıştır. Ancak bu ilerleme aynı zamanda nüfusun giderek artan bir kısmının kanser, nörodejeneratif bozukluklar ve diyabet gibi yaşa bağlı hastalıklardan muzdarip olmasına yol açtı. Hem yaşam süresinin hem de sağlıklı geçirilen yaşam süresinin uzatılması, sağlıklı yaşlanmayı destekleyen biyolojik mekanizmaların daha iyi anlaşılmasını gerektirmektedir.
Doğal dünyada memeli yaşam süreleri, bazı kemirgenlerde 1-2 yıl ile balinalar ve insanlar gibi türlerde bir asırdan fazla olmak üzere, 100 katlık çarpıcı bir farkla muazzam çeşitlilik gösterir. Böylesine dikkat çekici bir çeşitlilik önemli bir soruyu gündeme getirmektedir: Uzun ömürlü memelilerin yaşlılıkta da sağlıklarını korumalarını sağlayan biyolojik faktörler nelerdir?
Bar-Ilan Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından Nature Communications’da yayınlanan yeni bir çalışma, uzun yaşamın sırlarını ortaya çıkarmak için en uzun ve en kapsamlı doğal deney olan evrimin kendisinden yararlanarak bu soruyu ele alıyor.
Araştırma, Bar-Ilan Üniversitesi Goodman Yaşam Bilimleri Fakültesi Sagol Sağlıklı İnsan Uzun Ömür Merkezi Direktörü Prof. Haim Cohen tarafından Hayfa Üniversitesi’nden Dr. Sagi Snir ile işbirliği içinde yürütüldü.
Türler Arasında Protein Değişimlerinin İzlenmesi
Cohen’in laboratuvarında doktora öğrencisi olan Sarit Feldman-Trabelsi, PHARAOH (Positive posttranslational Modifications Regulator of Healthspan) adlı yeni bir hesaplama aracı geliştirdi. PHARAOH, gelişmiş istatistiksel yöntemler kullanarak, farklı yaşam sürelerine sahip 107 memeli türündeki protein dizilerini karşılaştırdı. Bu yaklaşım, araştırmacıların evrim boyunca belirli protein değişikliklerini, özellikle de asetilasyon gibi posttranslasyonel modifikasyonları (PTM’ler) izlemelerini ve uzun ömürlü türlerde tutarlı bir şekilde zenginleştirilmiş olanları tanımlamalarını sağladı.
PTM’ler temel hücresel süreçleri düzenler ve kanser de dahil olmak üzere yaşa bağlı hastalıklara karşı artan dirençle ilişkilendirilmiştir. Ekip, uzun ömürlü ve kısa ömürlü memelileri karşılaştırarak, uzun yaşam süresiyle ilişkili tutarlı protein modifikasyonlarını ortaya çıkardı. Deneysel doğrulama, PHARAOH tarafından tanımlanan PTM’lerin yaşlanma ve hastalık direncinde önemli biyolojik roller oynadığını doğruladı.
Sağlık ve Hastalık Direnci Üzerindeki Etkileri
Cohen, “Bulgularımız, protein modifikasyonlarının yaşa bağlı hastalıklara karşı nasıl koruma sağlayabileceğini ve daha uzun, daha sağlıklı yaşamları nasıl teşvik edebileceğini anlamaya yönelik umut verici bir yol sunuyor” dedi. “Uzun ömürlülükle bağlantılı PTM’leri tam olarak belirleyerek, bu doğal, evrimsel olarak korunmuş mekanizmaları taklit eden terapötik stratejileri keşfetmeye başlayabiliriz.”
Çalışmadan elde edilen çarpıcı bilgilerden biri, balinalar gibi büyük memelilerin küçük hayvanlara kıyasla çok daha fazla hücreye sahip olmalarına rağmen kanser oranlarının önemli ölçüde düşük olmasıdır. Araştırma, bu türlerde bulunan bazı PTM’lerin muhtemelen kansere karşı koruyucu roller üstlendiğini ortaya koyarak, hastalık direnci ve uzun ömürlülük için moleküler stratejilere ışık tuttu.
Bu bulgular, sağlıklı yaşlanma ile ilişkili proteinleri ve modifikasyonları hedef alan tedavilere yönelik gelecekteki araştırmaların önünü açmaktadır. Araştırmacılar, doğanın kendi uzun ömür stratejilerinden yararlanarak, yaşlanmayı yavaşlatmak ve kanser, Alzheimer ve diyabet gibi hastalıklarla mücadele etmek için yeni yöntemler ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Kadınların Erkeklerden Daha Uzun Yaşama Sebebi İkinci Bir X Kromozomu mu?