Bilim İnsanları Alzheimer’ın İlk İşaretini Keşfetti
Bağışıklık kaynaklı sinir lifi hasarı, Alzheimer’da erken koku kaybının altında yatan neden olabilir ve bu da erken teşhis için yeni bir yol sunar.
Koku alma duyusunun azalması, Alzheimer hastalığının en erken göstergelerinden biri olarak ortaya çıkabilir ve genellikle belirgin bilişsel gerilemeden önce ortaya çıkar. DZNE ve Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU) araştırmacıları, bu sürece dair yeni bilgiler ortaya çıkararak beynin bağışıklık tepkisinin önemli bir rol oynadığını belirlediler.
Bulguları, bağışıklık aktivitesinin yanlışlıkla koku algısı için gerekli olan sinir liflerini hedef alıp yok ettiğini gösteriyor. Nature Communications’da yayınlanan çalışma, beyin dokusu analizleri ve PET görüntüleme de dahil olmak üzere hem farelerden hem de insanlardan elde edilen verilerden yararlanıyor. Bu bilgi, erken teşhis ve müdahale stratejilerini destekleyebilir.
Ekip, koku alma duyusuyla ilgili bu bozuklukların, beynin yerleşik bağışıklık hücreleri olan mikrogliaların iki önemli bölge olan koku soğancığı ve lokus seruleus arasındaki bağlantıları koparmasıyla ortaya çıktığı sonucuna vardı. Ön beyinde bulunan koku soğancığı, burnun koku reseptörlerinden gelen sinyalleri işler. Beyin sapının bir parçası olan locus coeruleus, koku soğancığına uzanan uzun sinir lifleri aracılığıyla bu işlemeyi gerçekleştirir.
“Locus coeruleus çeşitli fizyolojik mekanizmaları düzenler. Bunlara örneğin serebral kan akışı, uyku-uyanıklık döngüleri ve duyusal işleme dahildir. Bu ikincisi özellikle koku alma duyusu için de geçerlidir,” diye açıklıyor DZNE ve LMU’dan Dr. Lars Paeger.
“Çalışmamız, erken Alzheimer hastalığında, locus coeruleus’u koku soğancığına bağlayan sinir liflerinde değişiklikler meydana geldiğini gösteriyor. Bu değişiklikler, mikrogliaya etkilenen liflerin kusurlu veya gereksiz olduğunu bildiriyor. Sonuç olarak mikroglia onları parçalıyor.”
Zardaki Değişiklikler
Dr. Lars Paeger ve çalışmanın ortak yazarlarından Prof. Dr. Jochen Herms, etkilenen sinir liflerinde zar bileşiminde değişikliğe dair açık kanıtlar buldular. Normalde bir nöronun zarının iç tarafında bulunan bir yağ asidi olan fosfatidilserinin dış yüzeye kaydığını gözlemlediler.
“Hücre zarının dış kısmındaki fosfatidilserin varlığının, mikroglia için bir ‘beni ye’ sinyali olduğu bilinmektedir. Koku soğancığında bu durum genellikle sinaptik budama adı verilen ve gereksiz veya işlevsiz nöronal bağlantıları ortadan kaldırmaya yarayan bir süreçle ilişkilidir,” diye açıklıyor Paeger.
“Bizim durumumuzda, membran bileşimindeki değişimin Alzheimer hastalığına bağlı olarak etkilenen nöronların hiperaktivitesinden kaynaklandığını varsayıyoruz. Yani, bu nöronlar anormal ateşleme sergiliyor.”
Geniş Veri Yelpazesi
Paeger ve meslektaşlarının bulguları çok sayıda gözleme dayanmaktadır. Bunlar arasında Alzheimer hastalığı belirtileri gösteren fareler üzerinde yapılan çalışmalar, ölen Alzheimer hastalarından alınan beyin örneklerinin analizi ve Alzheimer veya hafif bilişsel bozukluğu olan bireylerin beyinlerinin pozitron emisyon tomografisi (PET) taramaları yer almaktadır.
“Alzheimer hastalığında koku sorunları ve ilişkili sinirlerin hasar görmesi bir süredir tartışılıyor. Ancak nedenleri şimdiye kadar belirsizdi. Şimdi, bulgularımız bu tür işlev bozukluklarının nedeninin immünolojik bir mekanizma olduğunu ve özellikle de bu tür olayların Alzheimer hastalığının erken evrelerinde ortaya çıktığını gösteriyor,” diyor DZNE ve LMU’da araştırma grubu lideri ve aynı zamanda Münih merkezli “SyNergy” Mükemmeliyet Kümesi üyesi Joachim Herms.
Erken tanı perspektifleri
Amiloid-beta antikorları olarak adlandırılan antikorlar, Alzheimer hastalığının tedavisi için son zamanlarda kullanıma sunuldu. Bu yeni tedavinin etkili olabilmesi için hastalığın erken bir evresinde uygulanması gerekiyor ve mevcut araştırma tam da bu noktada önemli olabilir.
Herms, “Bulgularımız, Alzheimer geliştirme riski taşıyan hastaların erken teşhisinin önünü açabilir ve bilişsel sorunlar ortaya çıkmadan önce tanıyı doğrulamak için kapsamlı testlerden geçmelerini sağlayabilir. Bu, amiloid-beta antikorlarıyla daha erken müdahaleye olanak sağlayarak olumlu yanıt olasılığını artıracaktır,” diyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Beyin Bağışıklık Hücreleri ve Alzheimer Arasında Yeni Bağlantı