Beyindeki “Yemek Hafızası” Hücreleri Keşfedildi
Araştırmacılar, laboratuvar farelerinde öğle yemeğini unutmanın neden aşırı yemeye yol açabileceğini açıklayabilecek “yemek hafızası” nöronları keşfettiler.
Bilim insanları, hem ne yendiğini hem de ne zaman yendiğini kaydeden, yemek anılarını oluşturmaktan sorumlu benzersiz bir beyin hücresi popülasyonu tespit ettiler. Nature Communications’da yayınlanan araştırma, hafıza güçlüğü çeken bireylerin neden aşırı yemeye daha yatkın olduğunu ve yakın zamanda yenilen bir yemeği unutmanın neden açlığı artırıp sağlıksız yeme davranışlarına katkıda bulunabileceğini açıklamaya yardımcı olabilir.
Yemek yerken, beynin ventral hipokampüs adı verilen bir bölümündeki nöronlar aktif hale gelir ve araştırmacıların “yemek engramları” olarak tanımladığı şeyleri oluşturur. Bunlar, yeme deneyimlerinin ayrıntılarını kaydeden özel bellek izleridir. Engramların genel anıları ve deneyimleri depoladığı uzun zamandır bilinse de, bu çalışma, özellikle yemeklerle bağlantılı bir dizi engramı ortaya çıkaran ilk çalışmadır.
USC Dornsife Edebiyat, Sanat ve Bilim Fakültesi’nde biyolojik bilimler profesörü ve çalışmanın ilgili yazarı Scott Kanoski, “Engram, bir anının beyinde bıraktığı fiziksel izdir,” diyor. “Yemek engramları, nerede yemek yediğiniz ve ne zaman yediğiniz gibi çeşitli bilgi türlerini depolayan karmaşık biyolojik veritabanları gibi işlev görür.”
Dikkatsizce yemenin etkileri
Bu keşif, insan yeme bozukluklarının anlaşılmasında doğrudan önem taşıyor. Demans veya hafıza oluşumunu etkileyen beyin hasarları gibi hafıza bozukluğu olan hastalar, yediklerini hatırlayamadıkları için genellikle art arda birden fazla öğün tüketebilirler.
Ayrıca, televizyon izlerken veya telefonda gezinirken düşüncesizce atıştırmak gibi dikkatsizce yemek yeme, öğün hafızasını bozabilir ve aşırı tüketime katkıda bulunabilir.
Deneyin bulgularına göre, laboratuvar farelerinin beyinleri doğal olarak yemek ortamını incelerken, lokmalar arasındaki kısa duraklamalarda öğün engramları oluşur. Bu farkındalık anları, özelleşmiş hipokampal nöronların birden fazla bilgi akışını entegre etmesini sağlar.
Kanoski, insan beyninin de benzer bir fenomene maruz kalabileceğinin varsayılabileceğini söyledi. Birinin dikkati başka bir yere, telefona veya televizyon ekranlarına odaklandığında, bu kritik kodlama anları tehlikeye girer. USC Dornsife’de doktora sonrası araştırmacı ve çalışmanın başyazarı olan Lea Decarie-Spain, “Beyin, yemek deneyimini doğru bir şekilde kataloglayamıyor,” diyor ve ekliyor: “Bu da zayıf veya eksik yemek engramlarına yol açıyor.”
“Yemek anılarının” mekanizması
Araştırma ekibi, laboratuvar farelerinin yemek yerken beyin aktivitelerini gözlemlemek için gelişmiş sinirbilim teknikleri kullanarak, yemek anılarının nasıl oluştuğuna dair ilk gerçek zamanlı görüntüyü elde etti.
Yemek hafızası nöronları, diğer hafıza oluşum türlerinde rol oynayan beyin hücrelerinden farklıdır. Araştırmacılar bu nöronları seçici olarak yok ettiklerinde, laboratuvar fareleri yiyecek konumlarına dair hafızalarında bozulma gösterdiler, ancak yiyecekle ilgili olmayan görevler için normal uzamsal hafızayı korudular; bu da yemekle ilgili bilgi işlemeye adanmış özel bir sisteme işaret ediyor. Çalışma, yemek hafızası nöronlarının, açlık ve yeme davranışını kontrol ettiği uzun zamandır bilinen bir beyin bölgesi olan lateral hipotalamus ile iletişim kurduğunu ortaya koydu. Bu hipokampüs-hipotalamus bağlantısı engellendiğinde, laboratuvar fareleri aşırı yemek yediler ve yemeklerin nerede tüketildiğini hatırlayamadılar.
Yeme Yönetiminin Etkileri
Kanoski, bulguların obezite ve kilo yönetimi tedavisi için yeni klinik yaklaşımlara ışık tutabileceğini söyledi. Mevcut kilo yönetimi stratejileri genellikle yiyecek alımını kısıtlamaya veya egzersizi artırmaya odaklanıyor, ancak yeni araştırma, yemek hafızası oluşumunu geliştirmenin de aynı derecede önemli olabileceğini öne sürüyor.
Kanoski, “Nihayet neyi ve ne zaman yediğinizi hatırlamanın, sağlıklı beslenme için yiyecek seçimleri kadar önemli olduğunu anlamaya başlıyoruz,” dedi.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Yemek Zamanlaması Sağlıklı Yaşlanma ve Uzun Ömürle Bağlantılı