Beyaz Delikler Nedir?
Stephen Hawking, bir kara deliğin olay ufkundan radyasyon sızdırarak sonunda buharlaşacağı fikrini öne sürmüştü fakat bu durumda bir problem vardı. Buharlaşırsa, emdiği tüm bilgilere ne olur? Kuantum teorisi doğruysa, bu, bilginin kaybolmayacağını öne süren temel bir yasaya meydan okuyacaktır – buna gizlenmeyen teoremi denir.
Gizlenmeyen teoremine göre, eğer bir sistemdeki bilgi eksikse, o zaman basitçe evrende başka bir yerde bulunuyor olmalıdır – kozmik bir saklambaç oyunu. Yani teorik olarak, eğer bilgi emiliyorsa, başka bir yere püskürtülüyor olmalı ve muhtemelen bu bir beyaz delik aracılığıyla gerçekleşiyor. Fakat beyaz deliklerin var olması gerçekten mümkün mü?
Bunu çok temel bir matematiksel anlaşıyla kavramsallaştırmanın bir yolu, 9’un karekökünü düşünmektir. Cevap hem 3 hem de -3’tür. Bu temelde, genel görelilikte küre biçimindeki bir kütlenin dışındaki yerçekimi alanını tanımlamak için kullanılan formüller olan Schwarzchild geometrisi olarak bilinen şeyin bir parçasıdır.
Siyah rengin beyazın zıttı olması gibi, beyaz delik de her yönden kara deliğin zıttıdır. Işık kara delikten kaçamaz, bu nedenle ışık beyaz deliğe giremez. Bu, açık bir şekilde bir beyaz deliği inanılmaz derecede parlak hale getirecektir ve bazı kuantum fizikçileri, evrendeki süpernovadan geldiğini düşündüğümüz ışığın bir kısmının, aslında beyaz deliklerden olabileceğine inanıyor.
Fizikçiler ayrıca, bu kavramın büyük patlamayla ve evrenimizin nasıl var olduğuyla ilgili olduğuna inanıyorlar. Yaratılış anında her şeyin devasa bir beyaz delikten inanılmaz derecede büyük bir ölçekte atılmış olabileceğinin mümkün olduğuna inanıyorlar.
Beyaz deliklerin temeli, uzay-zamanın nicelleştirilebilen tanecikli yapı taşlarından oluştuğunu öne süren bir teoriye dayanır. Bu niceleme, neredeyse sınırlı bir boyuttaki küçük iplikler gibi, döngüler biçiminde gelir – o kadar sınırlıdırlar ki, daha fazla bölünemezler. Bir gözlemci için bu ilmikler uzay-zamanı pürüzsüz ve sürekli gibi gösterecek, ancak onların tanecikli yapıları, nötron yıldızları gibi oldukça yoğun cisimlerin sonsuz yoğunlukta bir noktaya çökmesini önleyecektir.
Yani, kara delikler söz konusu olduğunda, bu inanılmaz derecede sonlu ilmikler, sonsuza doğru bir çöküşü önleyecekti, ancak sonunda, ilmikler, neredeyse bir yay gibi, dışa doğru bir basınç uygulayana kadar sadece belirli bir noktaya sıkıştırabilecekti. Bu, her şeyi yutan bir kara delikten, her şeyi dışarı atan bir beyaz deliğe doğru geri tepme olan kuantum sıçrama olarak adlandırılır.
Bununla birlikte, birçok fizikçi, bir sistemde entropinin azalmayacağını belirterek, termodinamiğin ikinci yasasını ihlal ettikleri için beyaz deliklerin teorik olarak imkansız olduğunu iddia ediyor. Ancak bu, entropiye nasıl baktığınıza bağlıdır, bazı fizikçiler bunun düzensizliğe atıfta bulunduğunu söylerken, diğerleri bunun bir sistemi tanımlamak için kullanılan bilgilere atıfta bulunduğunu söyler ve anlambilim üzerine bir tartışma ortaya çıkar.
Kaynak: science focus
Kuantum Saçı: Hawking’in 50 Yıllık Kara Delik Paradoksu Çözülmüş Olabilir!
Kuantum Saçı: Hawking’in 50 Yıllık Kara Delik Paradoksu Çözülmüş Olabilir!
Beyaz Delikler Nedir?