BALKANADOLU: Memelilerin Evrimine Işık Tutan Unutulmuş Bir Kıta Keşfedildi
Fransız, Amerikalı ve Türk paleontolog ve jeologlardan oluşan bir ekip, Balkanadolu olarak adlandırdıkları ve bugün Balkanlar’ı ve Anadolu’yu kapsayan unutulmuş bir kıtanın varlığını keşfettiler. Eskiden oldukça spesifik bir faunanın yaşadığı, bunun 34 milyon yıl önce Asya’dan gelen memelilerin Avrupa’yı kolonize etmesine olanak sağladığına inanıyorlar. Bulguları, Yer Bilimleri İncelemelerinde yayınlandı.
Eosen Çağı boyunca (55 ila 34 milyon yıl önce) milyonlarca yıl boyunca, Batı Avrupa ve Doğu Asya, çok farklı memeli faunasına sahip iki ayrı kara kütlesi oluşturdu: Avrupa ormanları, Palaeotheres gibi endemik faunaya ev sahipliği yapıyordu. Asya’da bugün her iki kıtada bulunan memeli aileleri de dahil olmak üzere daha çeşitli bir fauna vardı.
Yaklaşık 34 milyon yıl önce Batı Avrupa’nın Asya türleri tarafından kolonize edildiğini biliyoruz, bu da omurgalı faunasının büyük ölçüde yenilenmesine ve endemik memelilerin neslinin tükenmesine yol açtı. Şaşırtıcı bir şekilde, Balkanlar’da bulunan fosiller, Grande Coupure’den çok önce Güney Avrupa’da Asya memelilerinin varlığına işaret ediyor ve bu da daha erken kolonizasyona işaret ediyor.
Şimdi, uluslararası araştırmacılar tarafından yönetilen bir ekip, bu paradoks için bir açıklama buldu. Bunu yapmak için, bazıları 19. yüzyıla kadar uzanan daha önceki paleontolojik keşifleri gözden geçirdiler ve bazen mevcut jeolojik veriler ışığında tarihlendirmelerini yeniden değerlendirdiler.
İnceleme, Eosen’in büyük bir bölümünde, günümüz Balkanlar ve Anadolu’ya tekabül eden bölgenin homojen, ancak Avrupa ve Doğu Asya’dakilerden farklı bir karasal faunaya ev sahipliği yaptığını ortaya koydu. Bu egzotik fauna, örneğin, daha önce Afrika’da bulunan Güney Amerika yakınlığı olan keselileri ve Embrithopoda’yı (su aygırlarına benzeyen büyük otçul memeliler) içeriyordu. Bu nedenle bölge, komşu kıtalardan ayrılmış tek bir kara kütlesi oluşturmuş olmalıdır.
Ekip ayrıca, Türkiye’de 38 ila 35 milyon yıl öncesine ait yeni bir fosil yatağı (Büyükteflek) keşfetti; bu, yakınlığı açıkça Asya’ya ait olan ve Anadolu’da şimdiye kadar keşfedilen en eski memelilere ev sahipliği yaptı. Eosen’in sonunda ölen büyük gergedanlara benzeyen Brontotheres’e ait çene parçaları buldular.
Tüm bu bilgiler, ekibin Balkanadolu olarak adlandırdıkları Avrupa, Afrika ve Asya arasında sıkışmış bu üçüncü Avrasya kıtasının tarihini özetlemesine olanak sağladı. 50 milyon yıl önce var olan ve eşsiz bir faunaya ev sahipliği yapan kıta, henüz tam olarak anlaşılamayan coğrafi değişikliklerin bir sonucu olarak 40 milyon yıl önce Asyalı memeliler tarafından kolonize edildi.
34 milyon yıl önce, Antarktika buz tabakasının oluşumuna ve deniz seviyelerinin düşmesine yol açan büyük bir buzullaşmanın Balkanadolu’yu Batı Avrupa’ya bağlayarak “Grande Coupure”a yol açmış olması muhtemel görünüyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
/BALKANADOLU: Memelilerin Evrimine Işık Tutan Unutulmuş Bir Kıta Keşfedildi/