Memeli Burunlarının, Sürüngenlerin Çenelerinden Evrimleştiği Bulundu
Hayvan iskeletleri ve embriyolar üzerinde yapılan yeni araştırmalar, araştırmacıların memelilerin nasıl çıkıntılı ve esnek burunlar geliştirdiğini anlamalarına olanak sağladı. Memelilerin burnunun, sürüngenlerin çenelerinin evrimsel bir gelişimi olduğu ortaya çıktı.
Araştırmacılar, çeşitli türlerin embriyolarının kafataslarını analiz ettiler ve memelilerin burunlarının, sürüngenlerin çenesinin değiştirilmiş bir parçasından başka bir şey olmadığı sonucuna vardılar.
Yüz evriminin geleneksel bilimsel anlayışı, hem memelilerin hem de sürüngenlerin çenelerinin hemen hemen aynı şekilde evrimleştiğidir. Memelilerin benzersiz bir burun yapısına sahip olmalarına rağmen, yüzün bu bölümünün evrimi bilinmemektedir.
Yeni çalışmanın yazarları, gelişmiş kuşlar, sürüngenler ve memeliler dahil olmak üzere çeşitli türlerin embriyo yüz parça gelişimini izlemek çeşitli deneyler yaptılar. Bilim insanları, embriyonun yüzünde çıkıntılar oluşturan bir grup hücreye özellikle dikkat ettiler. Araştırmacılar, hareketlerini ve büyümelerini izlemek için hücreleri boyadılar.
Frontal-burun çıkıntısı adı verilen bir grup hücre, sürüngenlerde çenenin ucunu oluştururken, memelilerde çıkıntılı burun haline geldi. Bunun yerine, memeli çenelerinin uçları, maksiller çıkıntı adı verilen ayrı bir hücre grubundan oluşur.
Bu türlerin ataları giderek daha fazla fiziksel ve genetik farklılıklar biriktirdikçe sürüngenlerin üst çenesinin ucundaki premaksilla kemiği küçülerek yukarı doğru hareket etti ve arkasındaki kemik olan septomasilla büyüyüp çene ucu olmak için ileri hareket etti.
Burun ve çenenin bu şekilde ayrılması, memelilere, burun deliklerini genişletmek ve çevreden gelen kokuları derinden solumak için kasları kullanarak benzersiz bir “koklama” yeteneği verir.
Araştırmacı Higashiyama, “Bu bulgu, memelilerin son derece hassas koku alma duyusuna katkıda bulunan, bizim ve diğer memelilerin hareketli burnunun evriminde önemli bir yeniliktir” dedi.
Bu kadar çok kokuyu ayırt etmek ve tanımak, memelilerin daha önceki ata türlerinden daha büyük, daha karmaşık beyinler geliştirmelerine de yardımcı olmuş olabilir.
Son araştırmalar, premaksilla ve septomasilla dizilişindeki evrimsel değişimin fiziksel kanıtını sağlamıştır, ancak genetik nedenleri belirlemek için ayrı çalışmalara ihtiyaç olacaktır.
Higashiyama,”Artık birden fazla türdeki yüz çıkıntılarının ve embriyonik gelişimin bileşimini biliyoruz, bu nedenle tavuklardaki veya kurbağalardaki yüz gelişim bozukluklarını insanlarla karşılaştırabiliriz. ” dedi.
Fareler şu anda yarık dudak ve damak üzerinde çalışan tek hayvan modelidir. Farelerin bakımı pahalıdır ve geliştirilmesi daha yavaştır. Bu nedenle yüz gelişimi bozukluklarının ek hayvan modelleri, değerli bir araştırma aracı haline gelebilir.
Araştırmacıların makalesi Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Bazı Örümceklerin Ağlarını “Radar” Olarak Kullandıkları Ortaya Çıktı
/Memeli Burunlarının, Sürüngenlerin Çenelerinden Evrimleştiği Bulundu/