Babil İmparatorluğunun Küllerinden Doğan 4.000 Yıllık Yerleşim Yeri Keşfedildi
Irak’taki Rus arkeologlar tarafından keşfedilen ‘Kayıp şehir’, bir zamanlar antik Sümer imparatorluğunun kalbi olan ve dünyanın ilk uygarlıklarından biri olarak kabul edilen Irak’ın Dhi Qar vilayetinde 24 Haziran’da bulundu.
Kazı başkanı Alexei Jankowski-Diakonoff, “Keşfedilen şehir, bir su yolunun kıyısında yer alan Tell al-Duhaila’daki bir kentsel yerleşimdir.” dedi.
Ekip, paslı bir ok ucu, tandır sobası izleri ve erken Demir Çağı’na tarihlenen kil deve heykelleri de dahil olmak üzere çok sayıda eser ortaya çıkardı.
Ayrıca yaklaşık 2 metre yüksekliğinde ve 4 metre genişliğinde bir tapınak duvarının kalıntılarını ve hem nehir hem de deniz gemilerinin demirleyebileceği eski bir liman buldular.
Antik tarih profesörü Gaith Salem, “Bu son keşif büyük önem taşıyor; çünkü dünyayı, limanlara bakan Sümer şehirlerinden biriyle tanıştırıyor” dedi. ‘Çoğu şehir eskiden deniz manzaralıydı ama bugün uçsuz bucaksız bir çöle dönüştü.’
Tell al-Duhaila, Ur’un Büyük Zigguratı da dahil olmak üzere yüzlerce tarihsel açıdan önemli bölgeye ev sahipliği yapıyor ve 1990’ların başında Irak’ta başlayan kitlesel vandalizm, yağma ve antik alanların kasıtlı yıkımına dayandı.
Aynı zamanda, Sümer efsanesine göre tüm yaşamın başladığı Eridu şehrine de yakındır.
Eridu, Sümerlilerin Aden(Cennet) Bahçesi ve Dünyanın En Eski Şehri mi?
Jankowski-Diakonoff’un ekibi bölgedeki araştırmalarına 2019’da başladı ve asıl saha çalışması Nisan 2021’de başlayacak.
Jankowski-Diakonoff, MÖ 2. bin yılın ortalarında, “Şehir, antik Babil döneminin sonundaki siyasi çöküşün ardından kurulan bir devletin başkenti olabilir,” diye spekülasyon yaptı.
“Antik Babil döneminin sonundaki güney Mezopotamya şehirlerini ve özellikle Tell al-Duhaila bölgesini araştırmak, gezegendeki en eski uygarlığın tarihinde bilinmeyen bir sayfanın sırrını açar” dedi.
Alan, Sümer uygarlığının ortaya çıkışından önce Mezopotamya’da siltin en erken tarımsal kullanımına dair kanıtlar sunuyor gibi görünüyor.
Silt, nehir kıyılarında geride bırakılan tanecikli topraktır; varlığı, sonunda Bereketli Hilal olarak bilinen kuru ve kurak bölgede ekinlerin yetiştirilmesine olanak sağlamıştır.
Jankowski-Diakonoff Al-Monitor’a bunca zaman boyunca bölgeye dokunulmadan bırakıldığı için çivi yazılı belgeleri ‘bozulmamış bir arkeolojik bağlamda’ bulmayı umduğunu söyledi.
Jankowski-Diakonoff, tasarımı ve duvarı oluşturmak için kullanılan devasa blokları temel alarak, büyük olasılıkla antik Babil döneminde inşa edildiğini söyledi.
‘Esas olarak köle kültürünü yansıtıyor’ dedi. ‘Neolitik dönem ve Erken Bakır çağları.’
Dhi Qar antik dönem direktörü Amer Abdel Razak, arazi araştırmalarının sit alanındaki yerleşimi antik Babil dönemine tarihlendirdiğini, ancak Rus misyonunun bulduğu çanak çömlek parçaları ve heykeller göz önüne alındığında daha da geriye gidebileceğini söyledi.
Üniversitelerden ve müzelerden uzmanlardan oluşan uluslararası bir konsorsiyum Ekim ayında Dhi Qar’a inecek.
Salem, ‘yalnızca Irak için değil tüm insanlık için önemli olan tarihin hazinelerini ortaya çıkarmak için’ bölgedeki arkeolojik çalışmalara kaynak ayrılmaya devam etmeye çağırdı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Babil Kralı Nabonidus Petroglifi Bulundu
/Babil İmparatorluğunun Küllerinden Doğan 4.000 Yıllık Yerleşim Yeri Keşfedildi/