Artemis Astronotları Ay’da Yaşam Arayacak mı?
Bazı dayanıklı mikroplar Dünya’nın en yakın komşusunda hayatta kalabilir – muhtemelen bizimle birlikte oraya yolculuk yaptıktan sonra.
NASA’nın planlamaları siyasi, teknik ve mali açıdan rayında giderse, ABD 2025’in sonlarına doğru Ay’a yeni ayak izleri bırakacak.
Artemis 3 adı verilen bu iniş, Apollo 17 ay yürüyüşçülerinin Aralık 1972’de gri tozu karıştırmasından bu yana Ay’a yapılan ilk insan inişi olacak.
Artemis 3’ün, 84 derece güney enleminin kutup bölgesinde yer alan Artemis Kutup Keşif Bölgesi’ne yapılacak bir dizi insan görevinin ilki olması planlanıyor.
Artemis 3 için güvenli ve bilime uygun bir iniş bölgesi seçmek zorlu bir görev. Ancak önümüzde büyük keşifler olduğuna şüphe yok – ve potansiyel sürprizlerden biri Ay’da yaşam tespit etmek olabilir.
Süper soğuk kraterler
Yeni araştırma, Ay’ın güney kutup bölgesine gelecek ziyaretçilerin, süper soğuk ve sürekli gölgede kalan kraterlerde, Dünya’dan gelmiş olabilecek organizmalara dair yaşam kanıtları araması gerektiğini gösteriyor.
NASA’nın Greenbelt, Maryland’deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde gezegen araştırmacısı olan Prabal Saxena, mikrobiyal yaşamın Ay’ın güney kutbuna yakın zorlu koşullarda hayatta kalabileceğini öne sürdü.
“Ekibimizin bulduğu en çarpıcı şeylerden biri, belirli mikrobik yaşamın hayatta kalabileceği aralıklarla ilgili son araştırmalar göz önüne alındığında, bazı havasız cisimlerde nispeten korunan alanlarda bu tür yaşam için potansiyel olarak yaşanabilir nişler olabileceğidir” dedi.
Saxena, Ay’ın güney kutbunun, hayatta kalmayı ve hatta bazı mikrobik yaşamın dönemsel olarak büyümesini sağlayabilecek özelliklere sahip olabileceğini söyledi.
“Şu anda, bu tür bölgelerde hayatta kalmak için hangi belirli organizmaların en uygun olabileceğini ve keşifle ilgili yerler de dahil olmak üzere Ay’ın kutup bölgelerinin hangi alanlarının yaşamı desteklemeye en uygun olabileceğini anlamak için çalışıyoruz” dedi.
Saxena ve çalışma üyeleri, Artemis 3’ün potansiyel iniş alanlarıyla ilgili yakın tarihli bir bilim çalıştayında sundukları çalışmada, Ay’ın güney kutbunun bir dizi mikroorganizma için potansiyel olarak yaşanabilir olabilecek önemli yüzey nişleri içerebileceğini bildirdi.
Dünya’nın tarihi – buz üzerinde
Dünya’nın geçmişine ait örneklerin güneşten uzak Ay kraterlerinde gizleniyor olması mümkün mü?
Gezegenimizin küçük parçaları “Dünya meteorları” olarak Ay’a fırlatılmış olabilir – güçlü kozmik etkilerle uzaya fırlatılan kayalar.
NASA Goddard’da organik jeokimyacı olan ve aynı zamanda çalışma ekibinin bir üyesi olan Heather Graham, bunun gerçekten de bir olasılık olduğunu söyledi. Ancak bu, Dünya mikroplarının da o derin uzay yolculuğunda hayatta kaldığı anlamına gelmiyor.
Graham, “Organik moleküllerin meteoritik kaynaklardan dünya dışı transferi çok muhtemel olsa da ve gerçekten de kendi karasal meteorit analizlerimizde gözlemlense de, mikropların benzer kaynaklardan transferi aynı kanıt ağırlığına sahip değildir” dedi. “İlginç bir fikir olabilir, ancak uygulanabilir veriler olmadan bu yol bu çalışmaya dahil edilemez.”
Graham, daha da önemlisi, çalışma ekibinin insanların Ay’a mikrop taşıyan en büyük vektör olduğunun çok farkında olduğunu söyledi.
“Yakında insanların ve onların yüzeydeki nesnelerinin 50 yıllık geçmişine sahip olacağız ve ileriye dönük kirlenme konusunda hiçbir katı gereklilik olmayacak” dedi.
Graham, “Keşif geçmişimiz hakkında sahip olduğumuz kapsamlı veriler ve daha az etkili olsa da ikinci bir erken karasal kaynak olarak çarpışma kayıtları göz önüne alındığında, insanları en olası vektör olarak görüyoruz” diye ekledi.
Korumalı mikro nişler
Graham, çalışma ekibinin bu soruna yaklaşım biçiminin, Artemis görevlerinin bir “yurt odası buzdolabı” senaryosunda Ay’ın güney kutbunun hemen yakınında bir mikrop selinin çiçek açmasına neden olacağını düşündükleri için olmadığını belirtti.
Graham, “Daha ziyade… neredeyse kesinlikle, o bölgedeki maksimum sıcaklık ve radyasyon koruma özelliklerinin devam etmelerine izin vereceği korumalı mikro nişlere doyurucu sporlar bırakacağız” dedi. “Bu, sporların mevcut olduğu ölçeğin ‘hayatta kalma’ ucudur.”
Graham, zaman içinde Ay’da devam eden keşiflerin bu bölgelere su ve karbon kaynakları sağlamaya devam edebileceğini ve bunun da bir gün büyümeyle sonuçlanabileceğini söyledi.
Artemis uçuş yolu
Mānoa’daki Hawai’i Üniversitesi’ne bağlı Hawai’i Jeofizik ve Planetoloji Enstitüsü’nden Paul Lucey de Ay’a yönelik artan trafiğin olası etkilerini öngörüyor.
“Artemis uzay aracının son yaklaşmalarının, uçuş yolu boyunca kalıcı olarak gölgelenmiş bölgelerde karbondioksit ve su buzu biriktireceği ve bazı araştırma türlerini tehlikeye atabileceği konusunda hiçbir şüphe yok” dedi.
Öte yandan Lucey, Ay buzunun nasıl biriktiğine dair anlayışımızın şu anda yetersiz olduğunu belirterek, “bu nedenle doğru enstrümantasyon sağlandığında bunlar gerçekleştirilecek çok ilginç deneyler olacaktır” dedi.
Lucey, ilk Artemis yüzey görevlerinden önce bu bileşiklerin bolluğuna ilişkin kapsamlı bir araştırma yapılmayacağını, dolayısıyla Ay’ın güney kutbundaki doğal arka planın ne yazık ki bilinemeyeceğini gözlemledi. (Bugüne kadar bir Artemis görevi başlatıldı – geçen sonbaharda Ay yörüngesine giden Artemis 1).
Lucey, Ay’ın kuzey kutbunun daha iyi korunacağını, ancak uzay aracı egzozunun Ay’ın “ekzosferi” – çok ince ve zayıf gaz zarfı – yoluyla taşınması yoluyla kuzeyi de etkileyebileceğini söyledi.
Saxena, potansiyel olarak yaşanabilir nişler olabilecek bölgelere yakınsa, bir Ay sahasının nasıl araştırılacağına ilişkin hususların gelecekteki saha değerlendirmesi ve geçiş planlaması için dikkate alınması gerektiği sonucuna vardı.
“Bu planlama araçları ve ilgili strateji, teknikler ve enstrümantasyon Mars’ın keşfi için de değerli olabilir” dedi.
Derleyen Figen BERBER
Kaynak: Artemis Astronotları Ay’da Yaşam Arayacak mı?
Çin Neden Taklamakan Çölünde 10 Km’lik Bir Çukur Kazmaya Başladı?
Artemis Astronotları Ay’da Yaşam Arayacak mı?