Çin Neden Taklamakan Çölünde 10 Km’lik Bir Çukur Kazmaya Başladı?
Bilim insanlarının Dünya yüzeyinin altında neler olup bittiğini anlamalarının birçok yolu var. Ama belki de hiçbiri çok derin bir kuyudan gelen bilgilerle kıyaslanamaz.
Çin’de, ülkenin kuzeybatısındaki Taklamakan çölünde 33’ten fazla üst üste yığılmış Eyfel Kulesi’ne eşdeğer 11.100 metrelik bir sondaj kuyusu kazmak için çalışmalar sürüyor. Ancak kuyu dünyanın en derini olmayacak: kazılar Rusya’daki 12.262 metrelik Kola süper derin kuyusunu (şu anda terk edilmiş durumda) veya Katar’daki Al-Shaheen petrol sahasındaki 12.290 metrelik BD-04A petrol kuyusunu geçemeyecek.
Çin’de 10 km kuyu
Çinli bilim insanları, kazılan kuyunun Dünya’nın jeolojisinin anlaşılmasını önemli ölçüde geliştireceğini umuyorlar. Ayrıca kazı çalışmalarının başlamasıyla birlikte petrol ve gaz arama çalışmaları da başladı. Çinli yetkililer, kuyu hakkında tüm detayları veya yapılacak deney ve analiz türlerini açıklamadı, ancak sürecin kendisi, bilimin yer kabuğu hakkında bildiklerini test etmeye yardımcı olacak.
Kıtasal kabuk ortalama olarak yaklaşık 30 kilometre derinliğe kadar battığı için kuyu Dünya’nın mantosuna çarpmayacaktır. Sadece bir yıl sonra kazılar sona erecek: sondaj uçları ve sondaj boruları da dahil olmak üzere yaklaşık 2.000 ton ekipman ve alet iş için teslim edildi.
Süper derin kuyular ve yer kabuğunun incelenmesi
Örneğin, Kola süper derin kuyusundaki çalışmalar Mayıs 1970’te başladı ve mekanik hasar ve arızalar nedeniyle beş kuyunun kazıldığı 1994 yılına kadar devam etti. Başarısız olan projenin yine de çok faydalı olduğu ortaya çıktı: bilim insanları büyük miktarlarda ve beklenmedik derinliklerde su ve hidrojen buldular. Bir başka ilginç keşif de yaklaşık 6.000 metre derinlikte mikroskobik plankton fosillerinin varlığıydı.
Çin Mühendislik Akademisi’nden bir bilim insanı olan Sun Jinsheng, “Bir sondaj projesinin karmaşıklığı, büyük bir kamyonun iki ince çelik kablo üzerindeki hareketine benzetilebilir” dedi. Kuyuyu oluşturmak için kullanılan ekipman, 200 santigrat dereceye kadar sıcaklıklara ve yüzeydekinden yaklaşık 1.300 kat daha yüksek atmosfer basıncına dayanmalıdır. Çin kuyusu, 145 milyon yıl kadar erken bir tarihte oluşan Kretase sistemine kadar tüm kıtalara yayılan tortul kayaçlardan oluşan 10 kıtasal tabakadan geçecek.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Çin Neden Taklamakan Çölünde 10 Km’lik Bir Çukur Kazmaya Başladı?
Araştırmacılar Kuş Kemiklerinden Yapılmış 12.000 Yıllık Flütler Keşfetti