Arkeologlar Tavlanın En Eski Versiyonunun Kurallarını Yeniden Oluşturdu
1977 yılında İtalyan ve İranlı arkeologlar İran’ın güneydoğusundaki Shahr-e-Sokht bölgesinde kazı yapıyorlardı. Mezar numarası 731’de alışılmadık bir nesne keşfettiler.
Radyokarbon analizi, mezarın içinde MÖ 2600-2400 yılları arasında yapılmış eski bir masa oyunu olduğunu gösterdi. Ancak oyunun kuralları ortaya çıkarıldı ve artık çevrimiçi olarak oynanabiliyor.
Masa oyunu, kurallarının bir kopyası olmadan gömüldü, muhtemelen onu oynaması gereken biri kuralları iyi biliyordu.
Binlerce yıl sonra, elimizde bir oyun tahtası ve eksiksiz bir parça seti var, ancak nasıl oynanacağını bilmiyoruz. Ancak araştırmacıların bazı olası kuralları belirlemesine yardımcı olan birkaç ipucuna sahibiz.
Mezopotamya’da aynı dönemde oynanmış olan “Ur Kraliyet Oyunu” da dahil olmak üzere başka benzer masa oyunları da bulunmuştur.
Bu oyunun kuralları çivi yazılı bir tablete kaydedilmiştir. Tabletin deşifre edilmesi, British Museum küratörü Irving Finkel’in oyunun kurallarını tam olarak belirlemesini sağlayarak oyunu icadından binlerce yıl sonra tekrar oynanabilir hale getirdi.
Shahr-i Sokhta oyununu araştıran ekip, Ur Kraliyet Oyunu ve tarihi kanıtlar da dahil olmak üzere diğer antik masa oyunları hakkında bildiklerimize dayanarak bu oyun için kurallar önermeye çalıştı.
Bunu yaparken akademisyenler, masa oyununun Ur Kraliyet Oyunu’na benzediğini, ancak özel taşların – engelleyicilerin – varlığı nedeniyle biraz daha karmaşık olduğunu öne sürdüler.
“Antik kuralların olası bir varyantı, koşucu ve engelleyici taşları zar atarak hareket ettirmektir. Bir zar atıldığında ve oyuncu bir koşucu yerine bir engelleyici taşıdığına karar verdiğinde engelleyici taşlar özel sayılarla hareket ettirilebilir.”
“Oyunun temel amacı, başka bir oyuncu bunu yapmadan önce 10 taşın tamamını tahtadan kaldırmaktır,” diye açıklıyor ekip genel hedefi ve oyuncular rakiplerine saldırarak onları ortadan kaldırabiliyor.
“Rakip bir taşa saldırdığında, taş başlangıç noktasındaki tahtaya geri gönderilmelidir.”
Oyun “tavlanın çok eski bir versiyonu” olarak düşünülebilir. Muhtemelen ne hakkında olduğunu anlamanın en kolay yolu, rakibiniz olarak yapay zeka ile çevrimiçi birkaç oyun oynamaktır.
Oyun 50 deneyimli oyuncu üzerinde test edildi ve bu oyunculardan oynanışı değerlendirmeleri ve Royal Ur Game ile karşılaştırmaları istendi.
Sonuç, kurallarını tam olarak bildiğimizden emin olamasak da, icadından binlerce yıl sonra bile oynanabilen bir oyun.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Arkeologlar Tavlanın En Eski Versiyonunun Kurallarını Yeniden Oluşturdu
2.700 Yıllık Bir Gizem Çözüldü: Asur Başkenti Yer Altından Çıktı