Antarktika’nın Altında Uzaylılara Benzeyen Bir Dünya Keşfedildi
Antarktika buzunun altındaki gizli manzaralar buzul akışını yavaşlatabilir. Bu eski yüzeyler deniz seviyesindeki yükselmeyi tahmin etme şeklimizi değiştirebilir.
Bilim insanları, Doğu Antarktika’da nehirler tarafından şekillendirildiğine inanılan ve gelecekteki buz kaybını tahmin etmede yeni bilgiler sunabilecek eski manzaraların kalıntılarını tespit etti.
İngiltere’deki Durham Üniversitesi liderliğindeki bir araştırma ekibi, buz kalınlığını gösteren radar verilerini analiz etti ve daha önce haritalanmamış geniş, düz yüzeyleri ortaya çıkardı. Bu gömülü özellikler Doğu Antarktika kıyılarının 3.500 kilometrelik bir bölümüne yayılıyor.
Araştırmacılar bu yüzeylerin, Doğu Antarktika ve Avustralya’nın yaklaşık 80 milyon yıl önce ayrılmasının ardından, ancak kıta yaklaşık 34 milyon yıl önce buzla kaplanmadan önce, büyük nehir sistemleri tarafından birbirine bağlandığına ve oluştuğuna inanıyor.
Bunger Tepeleri, Doğu Antarktika Buz Tabakası’nın kenarındaki daha büyük bir düz yüzeyin açıkta kalan küçük bir parçası. Kredi: David Small.
Nehirle oyulmuş yüzeyler artık buzul akışını şekillendiriyor.
Araştırmacılara göre, bu düz yüzeyler buz tabakasının altında gömülüdür ve hızlı akan buzulların hareketini yönlendiren derin oluklarla ayrılmıştır. Buna karşılık, düz alanların üzerinde yer alan buz önemli ölçüde daha yavaş bir hızda hareket ediyor.
Antarktika’da buz kaybı artıyor olsa da, düz yüzeyler doğal bariyer görevi görerek bazı bölgelerdeki buz akışını sınırlamaya yardımcı oluyor.
Yel Değirmeni Adaları, Doğu Antarktika Buz Tabakası’nın yüzeyi üzerinde çıkıntı yapan küçük nunataklar. Kredi: David Small.
Doğu Antarktika Buz Tabakası tamamen erirse, küresel deniz seviyelerini 52 metreye kadar yükseltebilir.
Yeni tanımlanan bu yüzeylerin etkisinin tahmin modellerine dahil edilmesi, Doğu Antarktika Buz Tabakasının iklim değişikliğine nasıl tepki verebileceğine ve küresel deniz seviyeleri üzerindeki potansiyel sonuçlarına ilişkin tahminleri iyileştirebilir
Dikkat çekici şekilde korunmuş gizli bir manzara
Çalışmanın başyazarı ve Durham Üniversitesi Coğrafya Bölümü’nde Royal Society Üniversite Araştırma Görevlisi olan Dr. Guy Paxman şu açıklamayı yaptı “Doğu Antarktika Buz Tabakasının altındaki manzara sadece Dünya’da değil, güneş sistemindeki tüm kayalık gezegenlerde en esrarengiz olanlardan biridir.”
Sözlerine şöyle devam ediyor: “Bu bölgedeki buzul altı arazinin radar görüntülerini incelediğimizde, baktığımız hemen her yerde bu çarpıcı düz yüzeylerin ortaya çıktığını görmeye başladık. Dikkat çekici olan, bu yüzeylerin 30 milyon yıldan fazla bir süredir büyük ölçüde bozulmadan kalmasıdır; bu da buz tabakasının bazı kısımlarının altındaki manzarayı aşındırmak yerine korumak için hareket ettiğini göstermektedir.
Doğu Antarktika, Avustralya ve Hindistan’ın kıta parçalanmasından önceki konfigürasyonu. Kırmızı çizgiler bu çalışmada haritalanan düz yüzeyleri göstermektedir. Kredi: Guy Paxman.
“Yeni haritalanan bu yüzeylerin şekli ve jeolojik özellikleri gibi ayrıntılar, Doğu Antarktika’nın kenarındaki buz akışı dinamiklerini daha iyi anlamamız için kilit önem taşıyor. Bu da Doğu Antarktika Buz Tabakasının farklı iklim ısınma senaryoları altında gelecekteki deniz seviyelerini nasıl etkileyebileceğini tahmin etme kabiliyetimizi artıracaktır.”
Araştırmacılar, bu geniş düz yüzeylerin Doğu Antarktika Buz Tabakası’nın Prenses Elizabeth Ülkesi’nden George V Ülkesi’ne kadar uzanan 3.500 kilometre uzunluğundaki kıyı bölgesinin yaklaşık yüzde 40’ının altında yer aldığını tespit etti.
Uzun süreli korunmuş olmaları, bu alanların Antarktika’nın donmuş tarihinin büyük bölümünde büyük buzul erozyonundan kaçındığını gösteriyor.
Prenses Elizabeth Ülkesi’nde yarılmış buz. Kredi: Xiangbin Cui.
Uluslararası bir ekip büyük resmi ortaya çıkarıyor
Araştırma ekibinde Birleşik Krallık Newcastle, Edinburgh ve Exeter üniversiteleri, British Antarctic Survey, Almanya Alfred Wegener Enstitüsü, Çin Kutup Araştırma Enstitüsü ve Pekin Teknoloji Üniversitesi de yer aldı.
Araştırmanın eş yazarı Newcastle Üniversitesi Kutup Bilimi ve Çevre Jeofiziği Profesörü Neil Ross şunları söyledi: “Antarktika buz tabakalarının altındaki ‘düz’ manzaralara ilişkin kanıt parçaları uzun zamandır ilgimizi çekiyor ve kafamızı kurcalıyordu.
“Bu çalışma, bu eski yüzeylerin nasıl oluştuğunu, buzun günümüzdeki akışını belirlemedeki rollerini ve ısınan bir dünyada Doğu Antarktika Buz Tabakasının nasıl gelişeceği üzerindeki olası etkilerini ortaya çıkarmak için yapbozun veri parçalarını bir araya getiriyor.”
Yel Değirmeni Adaları (Wilkes Land), Vanderford Buzulu’na doğru bakarken. Kredi: David Small.
Araştırmacılar, bu düz yüzeylerin geçmişteki sıcak iklimlerde buz tabakasının hareketi üzerindeki etkisinin daha fazla araştırılması gerektiğini vurguluyor.
Bu, en son ne zaman buz örtüsünden kurtulduklarını anlamak için düz yüzeylerden kaya almak üzere buzu delmeyi de içerecektir. Bu, Doğu Antarktika marjının bu büyük bölümünün etrafındaki buzun iklim ve okyanus ısındıkça nasıl tepki vereceğine dair tahminlerin geliştirilmesine yardımcı olacaktır.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Antarktika Buzunun Altındaki Gizemli Sinyaller Fizik Kurallarını Sorgulatıyor