Amasia ve Aurica: Dünya’nın Geleceğinin Olası Süper Kıtaları
Yaklaşık 200 milyon yıl önce, süper kıta Pangea parçalara ayrıldı ve bugün Dünya’da gördüğümüz, uçsuz bucaksız okyanuslarla ayrılmış kıtaları yarattı. Bu muazzam kara parçalarının burada kalıcı olduğunu düşünmek kolaydır, ancak gelecekte başka bir süper kıtanın gezegenimizi süslemesi muhtemeldir.
Bu süper kıtanın neye benzeyeceğini tahmin etmek çok zor, ancak bilim insanları Antarktika dışındaki tüm kıtaların bundan yaklaşık 200 milyon yıl sonra kuzey kutbu etrafında bir araya gelerek yeni süper kıta “Amasia “yı oluşturabileceğinden şüpheleniyor.
Alternatif olarak, tüm kıtalar yaklaşık 250 milyon yıl içinde ekvator etrafında bir araya gelerek “Aurica” adı verilen teorik bir süper kıta oluşturabilir.
Bu senaryolardan hangisinin gerçekleştiğine bağlı olarak, Dünya’nın küresel iklimi çok ama çok farklı olacaktır. Columbia Üniversitesi Dünya Enstitüsü’ndeki bilim insanları 2020 yılında, potansiyel süper kıtaların ikliminin derin gelecekte nasıl görünebileceğini gösterdi. Çalışmaları, Aralık 2020’de Amerikan Jeofizik Birliği toplantısında çevrimiçi olarak sunuldu.
Aurica süperkıtasında (üstte) ve Amasia’da karaların nasıl dağılabileceği. Gelecekteki kara konfigürasyonları, karşılaştırma için kıtaların günümüz ana hatlarıyla birlikte gri renkte gösterilmiştir.
Karaların kuzey kutbunda toplandığı Amasia senaryosuna göre, tüm gezegen bir Buzul Çağına girecektir. Dünya’nın mevcut yapısı ısının rüzgarlar ve okyanus akıntıları yoluyla ekvatordan kutuplara aktarılmasına izin verir, ancak arada herhangi bir kara parçası olmadığından ısı kutuplara kolayca aktarılamaz. Buna karşılık kutuplar önemli ölçüde daha soğuk ve tüm yıl boyunca buzla kaplı olacaktır.
Dahası, buz tabakalarındaki artış aynı zamanda bir ayna gibi davranarak buz-albedo geri beslemesi olarak bilinen güneş ışığını atmosferden geri yansıtacak ve gezegeni daha da serinletecektir.
Columbia Üniversitesi Dünya Enstitüsü’ne bağlı NASA Goddard Uzay Araştırmaları Enstitüsü’nde fizikçi olan baş araştırmacı Dr. Michael Way yaptığı açıklamada, “Amasia ile çok daha fazla kar yağışı elde edersiniz” dedi.
Dr Way, “Buz tabakaları elde edersiniz ve gezegenin sıcaklığını düşürme eğiliminde olan bu çok etkili buz-albedo geri beslemesini elde edersiniz” dedi.
Aurica senaryosunda ise durum çok farklı olacaktır. Ekvatora daha yakın toplanan topraklar, buradaki daha güçlü güneş ışığını emerek daha yüksek sıcaklıklara yol açacaktır. Bu etki, ısıyı Dünya atmosferinden dışarı yansıtan kutup buzullarının yokluğu nedeniyle de artacaktır. Sonuç, belki de daha kuru iç bölgeleri olan Güney Amerika sahillerine benzeyen bir kara kütlesi olacaktır.
Modelleme ayrıca Aurica’nın yüzde 99,8’ine karşılık Amasia’nın karasının yaklaşık yüzde 60’ında sıvı su bulunacağını gösterdi. Araştırmacılar bu içgörünün, galaksimizde sıvı su barındırabilecek potansiyel olarak yaşanabilir gezegenler ararken gökbilimcileri bilgilendirmeye yardımcı olabileceğini söylüyorlar.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber