Altay Dağlarında DNA Keşfi 44000 Yıl Önce İnsanların Denisovalılar ve Neandertallerle Birlikte Yaşamış Olabileceğini Ortaya Çıkardı
Sibirya’da bir mağarada keşfedilen DNA, erken modern insanların 44.000 yıldan daha uzun bir süre önce Denisovalılar ve Neandertallerle birlikte yaşamış olabileceğini öne sürdü. Uzmanlar, Sibirya’nın Altay dağlarındaki Denisova Mağarası’ndaki tortuları analiz etti.
Mağara adını, kalıntıları ilk olarak 2008’de bulunan, ancak Paleolitik’in başlarında Asya’nın çoğunda yaşayan arkaik insan türü olan Denisovalılardan aldı. Mağarada, DNA’sı bir Neandertal annesi ve Denisovalı babası olduğunu gösteren bir çocuğa ait kemikle birlikte Neandertal kalıntıları da bulundu.
DNA analizi, ekibin 250.000 yıl kadar erken bir tarihte, Denisovalılar’ın ilk geldiği mağarada farklı türlerin ne zaman işgal ettiğini haritalandırmasına izin verdi. Araştırmacılara göre, çalışmaları tek bir kazı alanından bugüne kadarki en büyük tortu DNA analizini temsil ediyor.
Arkeolog Richard ‘Bert’ Roberts, ‘Çökelti DNA’sının analizi harika bir fırsat sunuyor’ dedi. Ekip, yaptıkları çalışmalardan, “Denisova Mağarası’ndaki tortular için daha önce belirlediğimiz tarihleri, insan ve faunanın varlığına ilişkin moleküler kanıtlarla birleştirmeyi” başardı.
Ekip, biri ana odanın içinden ve ikisi doğu odasından olmak üzere mağara boyunca üç yerden 700 örnek çıkardı. Bundan sonra tortular, iki yıl boyunca eski hayvan ve hominin mitokondriyal DNA’sının küçük izlerini çıkarmak ve sıralamak için harcadığı Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’ndeki laboratuvara gönderildi. Baş yazar Elena Zavala, “Bu çabalar işe yaradı ve örneklerin 175’inde Denisovalıların, Neandertallerin veya eski modern insanların DNA’sını tespit ettik” dedi.
DNA profillerinin tortu katmanları boyunca nasıl değiştiğini haritalayan ekip, tespit edilen en eski hominin DNA’sının Denisovalılara ait olduğunu buldu. Bu, 250-170.000 yıl önce sahada en eski taş aletleri yaptıklarını gösteriyor.
Bu dönemin sonuna kadar ilk Neandertaller bölgeye geldi. Ardından hem Denisovalılar hem de Neandertaller mağara alanını işgal etti. İstisna, 130.000-100.000 yıl öncesi arasındaki bir dönemdi ve bu süre boyunca tortularda hiçbir Denisovalı DNA’sı birikmedi.
Ayrıca, bu süreden sonra Denisovalılar geri döndüklerinde, araştırmacılar farklı bir mitokondriyal DNA sinyali taşıdıklarını keşfettiler ve bu, bunların daha önce mağarayı işgal eden popülasyondan farklı bir popülasyon olduğunu düşündürdü.
Bu arada, modern insan mitokondriyal DNA’sı, Üst Paleolitik aletlerin ve diğer nesnelerin ortaya çıkarıldığı tortu tabakaları ortaya çıkana kadar ortaya çıkmadı. Bayan Zavala, “Bu, yalnızca bölgedeki antik modern insanların ilk kanıtını sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda bölgeye yeni teknolojiler getirmiş olabileceklerini de gösteriyor” dedi.
Ekip, erken modern insanların mağarayı ilk olarak yaklaşık 63 ila 44 bin yıl önce, muhtemelen bu aralığın sonuna yakın bir yerde işgal ettiğine inanıyor. Belirsizlik, doğu sedimanlarında karışma olasılığından kaynaklanmaktadır.
Neandertaller, Denisovalılar ve modern insanlar hiç örtüşmüş müydü? Profesör Roberts verdiği demeçte, bu olasılığı göz ardı edemeyiz, ancak kronolojinin çözünürlüğü olayları 1000 yıllık çözünürlükte bile ayırt etmek için çok kaba taneli” dedi.
“Yani hepsi aynı anda orada olsalar bile, birbirleriyle hiç karşılaşmamış veya nadiren karşılaşmamış olabilirler” diye açıkladı. ‘Tabii ki istisna, eski katmanlardaki Denisovalılar ve Neandertallerdir, çünkü bilimsel olarak Denisova 11 olarak adlandırılan bir kız çocuğu ürettiler.’ “Yani o arkaik insanlar en azından bir kez yakın ve kişiselleştiler!”
Araştırmacılar, tortularda bulunan hayvan DNA’sına da bakarak, hem hayvan hem de hominin popülasyonlarındaki değişimlerle karakterize edilen iki dönemi tespit edebildiler. İlki – yaklaşık 190.000 yıl önce meydana geldi – nispeten sıcak buzullar arası koşullardan daha soğuk, buzul iklimine geçişe karşılık geldi.
Bu, Neandertallerin mağaraya ilk gelişinin yanı sıra tespit edilen sırtlan ve ayı popülasyonlarında bir değişim olarak ortaya çıktı. Yaklaşık 130.000-100.000 yıl önce meydana gelen ikinci değişiklik, iklimin ters yönde geri kaymasını gördü ve hem Denisovalıların mağarada yokluğu hem de tespit edilen hayvan popülasyonundaki bir değişiklikle aynı zamana denk geldi.
Genetikçi Matthias Meyer, “Bir arkeolojik sit alanından bu kadar yoğun genetik veri üretebilmek bir rüyanın gerçekleşmesi gibidir ve bunlar sadece başlangıçtır” dedi.
“Çökeltilerde saklanan çok fazla bilgi var. Bizi ve diğer birçok genetikçiyi ömür boyu meşgul edecek.” Araştırmanın tüm bulguları Nature dergisinde yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Dev Küplerin İçinde 4. Yüzyıla Ait İskeletlerin Olduğu Nekropol Bulundu
Dev Küplerin İçinde 4. Yüzyıla Ait İskeletlerin Olduğu Nekropol Bulundu
/Altay Dağlarında DNA Keşfi 44000 Yıl Önce İnsanların Denisovalılar ve Neandertallerle Birlikte Yaşamış Olabileceğini Ortaya Çıkardı/