Akdeniz’de 2500 Yıllık Göz Şeklinde Nazar Taşı Bulundu
Eski gemileri korumak ve nazardan korunmak için tasarlanmış 2.500 yıllık göz şeklinde nadir bir mermer disk, denizde dalış yapan bir cankurtaran tarafından keşfedildi ve yetkililere teslim edildi.
İsrail Eski Eserler Kurumu, 18 Temmuz’da sosyal medyadan, cankurtaran tarafından teslim edilen cismin, nazardan korunmak için gemilere takılan 2 bin 500 yıllık, göz şeklinde mermer bir disk olduğunu duyurdu.
Uzmanlar, cankurtaran David Shalom’un Palmachim Plajı yakınlarındaki Yavne-Yam arkeolojik alanında yaptığı dalış sırasında bulunan kalıntının MÖ 5. ila 4. yüzyıllara kadar uzandığını söylüyor.
“Çömlekler, mozaikler ve eski madeni paralar üzerindeki çizimlerin yanı sıra MÖ 5. yüzyıla ait tarihi kaynaklardan, bu tasarımın gemilerde yaygın olduğunu öğreniyoruz. Nazardan ve hasedten korunmaya hizmet etmiş, seyrüsefere yardımcı olmuş ve ileriye bakan ve tehlikeyi uyaran bir çift göz görevi görmüştür. Bu nişan bugün hâlâ Portekiz, Malta, Yunanistan ve uzak doğudaki modern gemilerde yaygın.”
Çapı 20 cm olan büyük beyaz mermer diskin bir tarafı düz, diğer tarafı kıvrıktır ve ortasında iki daire şeklinde görünen boya izlerinin olduğu bir orta boşluğa sahiptir. Yunanca “ophtalmoi” de bir göz motifi olarak tanımlanır ve bu tür diskler eski savaş gemilerinin ve ticaret gemilerinin pruvalarını süslerdi. Kurşun veya bronz çiviler, diskin ortasını geminin gövdesine tutturuyordu. Arkeologlar aynı bölgede zengin eserler ortaya çıkardılar.
Bu eser bir zamanlar yaygın olmasına ve benzer pek çok eser bulunması beklenmesine rağmen, aslında nadirdir. Şimdiye kadar Akdeniz’de sadece dört benzer antik eşya keşfedildi: ikisi Türkiye’nin batı kıyısındaki Tektaş Burnu mevkiinde, Sisam ve Kios adaları arasında bulunan, 440-425 yıllarına tarihlenen eski bir ticaret gemisinin enkazından. İkisi İsrail’in Akdeniz kıyısında ve Carmel Plajı’ndan ve diğeri Yavneh-Yam kıyısında yeni keşfedildi.
İsrail Eski Eserler Dairesi’nin Deniz Arkeolojisi Birimi tarafından 1980’lerden beri yürütülen su araştırmalarında, bölgede yoğun ticari faaliyetlere tanıklık eden batık gemilerden elde edilen buluntular keşfedildi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Akdeniz’de 2500 Yıllık Göz Şeklinde Nazar Taşı Bulundu/ arkeoloji
Kömür Madeninde Antik Tekne Enkazı Bulundu: Oraya Nasıl Geldi?
Kömür Madeninde Antik Tekne Enkazı Bulundu: Oraya Nasıl Geldi?