Ağır COVID veya Grip Geçirmek, Yıllar Sonra Akciğer Kanseri Riskini Artırabilir
Şiddetli COVID veya grip, akciğer kanseri riskini sessizce artırabilir; ancak aşılar, hasar başlamadan önce onu durduruyor gibi görünüyor.
Yeni bir araştırma, şiddetli COVID-19 ve grip vakalarının akciğerlerde daha sonra kanser gelişme olasılığını artıran durumlar yaratabileceğini öne sürüyor. Çalışma ayrıca aşılama yönteminin bu zararlı etkileri önlediğini de ortaya koydu.
UVA Tıp Fakültesi’nden Dr. Jie Sun liderliğindeki araştırmacılar, ciddi viral enfeksiyonların akciğerlerdeki bağışıklık hücrelerini, aylar hatta yıllar sonra bile tümör büyümesini destekleyecek şekilde değiştirebileceğini keşfetti.
Bu bulgulara dayanarak, ekip, akciğer kanserinin en etkili tedavi yöntemiyle erken teşhis edilebilmesi için, şiddetli COVID, grip veya zatürreden iyileşen hastaların doktorlar tarafından yakından izlenmesini önermektedir.
Bulaşıcı Hastalıklar ve Uluslararası Sağlık Bölümü üyesi Sun, “Ağır bir COVID veya grip vakası, akciğerlerde uzun süreli ‘iltihaplı’ bir duruma yol açarak kanserin daha sonra yerleşmesini kolaylaştırabilir” dedi. “Cesaret verici haber şu ki, aşılama akciğerde kanser gelişimi için zararlı olan bu değişiklikleri büyük ölçüde önlüyor.”
Şiddetli Viral Enfeksiyonlar Akciğer Kanserine Nasıl Zemin Hazırlayabilir?
Grip ve COVID gibi solunum yolu hastalıkları, akciğer hasarının önde gelen nedenleri arasında yer alıyor. Ancak bilim insanları, bu hasarların uzun vadede kanser riskini nasıl etkileyebileceğini tam olarak anlamamışlardır. Bunu araştırmak için Sun ve meslektaşları, hem laboratuvar farelerinde hem de insan hastalarda şiddetli enfeksiyonların etkilerini incelediler.
Bulgular çarpıcıydı. Şiddetli akciğer enfeksiyonu geçiren farelerin daha sonra akciğer kanseri geliştirme olasılıkları daha yüksekti ve ayrıca hastalıktan ölme olasılıkları da daha fazlaydı. Araştırmacılar hasta verilerini incelediklerinde benzer bir örüntü gözlemlediler. Daha önce COVID-19 nedeniyle hastaneye yatırılmış bireylerde akciğer kanseri teşhisi oranı daha yüksekti.
Genel olarak, COVID-19 nedeniyle hastaneye yatış, akciğer kanseri riskinde 1,24 kat artışla ilişkilendirildi. Bu artış, hastaların sigara içip içmemesinden veya doktorların “eşlik eden hastalıklar” olarak adlandırdığı diğer sağlık sorunlarına sahip olup olmamasından bağımsız olarak ortaya çıktı.
UVA’da görevli ve çalışmaya katkıda bulunan doktor-bilim insanı Jeffrey Sturek, MD, PhD, “Bu bulgular, şiddetli solunum yolu viral enfeksiyonundan sonra hastaları nasıl izleyeceğimiz konusunda önemli ve acil sonuçlar doğuruyor” dedi.
“Sigara içmenin akciğer kanseri riskini artırdığını uzun zamandır biliyoruz. Bu çalışmanın sonuçları, şiddetli solunum yolu viral enfeksiyonunu da benzer şekilde düşünmemiz gerekebileceğini gösteriyor. Örneğin, sigara geçmişine bağlı olarak akciğer kanseri riski yüksek olan bazı hastalarda, kanseri erken yakalamak için rutin akciğer BT taramalarıyla yakından izleme öneriyoruz. Gelecekteki çalışmalarda, şiddetli solunum yolu viral enfeksiyonundan sonra da benzer bir yaklaşımı değerlendirmek isteyebiliriz.”
Tümörlerin Büyümesine Yardımcı Olan Bağışıklık Değişiklikleri
Fareler üzerinde yapılan deneyler, araştırmacıların bu artan riskin nedenini anlamalarına yardımcı oldu. Şiddetli viral enfeksiyonlar, normalde akciğer dokusunu koruyan nötrofil ve makrofaj olarak bilinen bağışıklık hücrelerinde büyük değişikliklere neden oldu.
Enfeksiyon sonrasında bazı nötrofiller anormal davranışlar sergiledi ve tümör büyümesini destekleyen kalıcı bir inflamatuar ortama katkıda bulundu. Bilim insanları ayrıca, akciğerleri ve solunumdan sorumlu hava keselerini kaplayan epitel hücrelerinde de önemli değişiklikler gözlemledi.
Aşı, Kanser Oluşumunu Tetikleyen Akciğer Değişikliklerini Önleyebilir
Araştırmacılar, aşılama yönteminin bu zararlı biyolojik değişiklikleri engelleyebileceğine dair cesaret verici kanıtlar buldu. Aşılar, bağışıklık sistemini enfeksiyonlara hızlı yanıt verecek şekilde eğitir; bu da hastalığın şiddetini azaltmaya yardımcı olur.
Akciğer kanseri riskindeki artış, şiddetli COVID-19 geçiren hastalarda gözlemlenirken, hafif vakalarda bu durum görülmedi. Hatta hafif enfeksiyon geçiren kişilerde riskte küçük bir azalma görüldü.
Bu koruyucu etkiye rağmen, araştırmacılar, şiddetli COVID-19 veya diğer ciddi solunum yolu enfeksiyonlarını atlatan milyonlarca insanın gelecekte akciğer kanseri riskinin artabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Bilim insanları makalelerinde, “Dünya genelinde on milyonlarca insanın uzun süreli akciğer [COVID-19] sekelleri yaşadığı göz önüne alındığında, bu bulgular klinik bakım açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır” diye yazdı.
“Şiddetli viral zatürreden iyileşen bireyler, özellikle sigara geçmişi olanlar, gelişmiş akciğer kanseri taramasından fayda görebilir ve aşılama yoluyla şiddetli enfeksiyonun önlenmesi dolaylı olarak kansere karşı koruma sağlayabilir.”
Erken Teşhis ve Gelecekteki Tedaviler İçin Çıkarımlar
Sun ve ekibi, çalışmalarının doktorların şiddetli viral enfeksiyonlardan sonra akciğer kanseri riski daha yüksek olan hastaları belirlemelerine yardımcı olacağını umuyor. Erken teşhis, hastaların daha erken tarama ve tedaviye erişmelerini sağlayabilir.
Araştırmacılar ayrıca bulgularının, şiddetli akciğer enfeksiyonlarının neden olduğu biyolojik değişikliklere karşı koymayı amaçlayan yeni tedavilerin geliştirilmesine rehberlik edebileceğine inanıyorlar.
Sun, “Amacımız, doktorların şiddetli bir enfeksiyondan sonra akciğer kanseri riski daha yüksek olan kişileri belirlemelerine ve daha önce geçirilmiş zatürreden sonra akciğer kanserini önlemek ve tedavi etmek için hedefli yöntemler geliştirmelerine yardımcı olmaktır” dedi.
“Ayrıca aşıların sadece virüsü kaptıktan sonra akut hastaneye yatışı önlemediğine inanıyoruz . Ayrıca, kanser riskini artırabilen bağışıklık sistemi hasarı da dahil olmak üzere, şiddetli enfeksiyonun uzun vadeli sonuçlarını da azaltabilirler.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Ağır COVID veya Grip Geçirmek, Yıllar Sonra Akciğer Kanseri Riskini Artırabilir
Yeni Bileşik, Büyük Bağırsak Ameliyatı Sonrasında Karaciğeri Koruyor