9.000 Yıllık Mezarında Altı Parmaklı Bir Şaman Bulundu
Yakın zamanda yapılan bir araştırma, Kudüs’ün tepelerinde yapılan olağanüstü bir arkeolojik keşfi detaylandırıyor. Antik Motza bölgesinde araştırmacılar, Çanak Çömlek Öncesi Neolitik B dönemine (MÖ 7.100 ila 6.700) tarihlenen bir mezar ortaya çıkardı. Mezarda, önemli bir ruhani rolü olan ve muhtemelen kendi topluluğu içinde şaman olarak görev yapan bir kadının kalıntıları bulunuyordu.
Kalıntıların anatomik analizi, kadının öldüğü sırada 15 yaşından büyük olduğunu göstermektedir. Keşfin en dikkat çekici yönlerinden biri, kadının sol elinde altı parmağının bulunmasıdır. Çok sayıda eski kültürde bu özellik bir ayrıcalık işareti ve Tanrılar tarafından önemli bir ruhani rol için seçilmiş olmanın bir işareti olarak kabul edilirdi.
Motza’daki kazı 2018-2020 yılları arasında yürütüldü, ancak kısa süre önce Atiqot dergisinde yayınlanan bir makalede açıklandı. Bu önemli keşif, bölgede bulunan en kapsamlı Neolitik yerleşimlerden birini ortaya çıkardı. Bu arkeolojik çalışmalar, Kudüs’e batıdan üçüncü bir erişim yolu olarak hizmet veren Otoyol 16’nın inşasından önce başlatıldı. Sıklıkla olduğu gibi, bu inşaat öncesi kazı, aksi takdirde süresiz olarak gizli kalabilecek önemli bir buluntuyu ortaya çıkardı.
Şamanik Statüyü Gösteren Defin Eşyaları
Eğer altı parmaklı kadın gerçekten de ruhani bir figür olarak görülüyorsa, cenazesinde onun yüksek statüsünü yansıtan nesneler bulunmalıydı – ki gerçekten de öyleydi.
Altı parmağındaki kemik halkaları vurgulayan bir şaman kadının rekonstrüksiyonu. (M. Kunin/IAA)
Bulunan mezar eşyaları arasında yeşil taş kolyeler ve sedef takıların olması, kadının Neolitik toplumun önemli bir üyesi olduğunu göstermektedir. Bölgede gömülen çoğu birey, kaymaktaşı ve yeşil taşlar gibi egzotik malzemelerden yapılmış taş bilezikler, kolyeler ve boncuklar gibi dekoratif eşyalarla defnedilmiştir. Araştırmacılar, gömülerde taş bileziklerin bulunmasının yaşam ve ölüm arasındaki geçiş ritüelleriyle bağlantılı olduğuna inanıyor.
Şamanın parmak kemiklerinden birindeki sağlam kemik halkanın yakın çekimi. (M. Anton/IAA)
İsrail Eski Eserler Kurumu Müdürü Eli Eskosido, Yunan yayın organı Enikos’un bir makalesinde şu ifadelere yer verdi: “Motza’daki antik şaman mezarının keşfi, yaklaşık 10.000 yıl önce yaşamış toplulukların ruhani dünyasına bir pencere açıyor. Bu kalıntılar, eski insanlığın kültürel inançlarının ne kadar karmaşık ve zengin olduğunu göstermektedir.”
Araştırmacılara göre, Neolitik çocuklar ergenlik çağına gelene kadar taş bilezik takıyorlardı. Reşit olduklarında, muhtemelen Yahudi Bar ve Bat Mitzvah gelenekleri gibi modern geçiş törenlerine benzer bir kabul törenine katılmışlardır. Ancak, olgunluğa erişmeden vefat edenler, kalıntıları üzerinde bozulmamış olarak bulunan bilezikleriyle birlikte gömülmüştür.
Ritüeller, Su ve Topluluk Uygulamaları
Alandaki konut yapılarının içinde, genellikle zeminlerin altında veya konutların duvarlarının yakınında çok sayıda gömü keşfedilmiştir. Araştırmacılar, ritüellerin, muhtemelen şamanik uygulamalar da dahil olmak üzere, tören amaçları için özel olarak tasarlanmış büyük kamu binalarında gerçekleştirilmiş olabileceğine inanmaktadır.
Bu yapıların birçoğunun suyla güçlü bir bağlantısı olduğu görülmüştür; bu da buralarda gerçekleştirilen ritüellerde önemli bir rol oynamış olabilecek bir özelliktir. Arkeologlar, kazılan her yapıda su toplamak için sıvalı tesisatlar tespit etmiş veya bunları doğal su kaynaklarının yakınında konumlandırılmış olarak bulmuştur. Bu bulgular, suyun dini törenlerin ve Neolitik toplulukların sosyal organizasyonunun ayrılmaz bir parçası olduğu fikrini güçlendirmektedir.
Arkeologlar şamanın mezarını ortaya çıkarıyor. (IAA)
Araştırma ekibi, Atiqot çalışmasında Neolitik toplumda ritüelistik törenlerin önemini ve Motza keşfinin bu daha geniş anlayışa nasıl katkıda bulunduğunu araştırıyor.
Araştırmacılar, “Komünal ve ritüel yapılar ilk olarak Natufian kültüründe (MÖ 12.500-9400) ortaya çıkmış ve Neolitik dönemde (MÖ 9400-5300), atalara tapınma ile ilgili ritüelle bağlantılı gömülerin işlenmesiyle birlikte genişlemiştir” diye yazmıştır. “Motza’nın Son PPNB (MÖ 7100-6700) katmanındaki kazılar, bazıları muhtemelen ibadet ve ritüel için kullanılan, konut dışı birçok yapıyı ortaya çıkarmıştır. Burada şaman gömüsü olarak yorumlanan gömü de dahil olmak üzere bazı gömüler sembolik öneme sahip nesneler içermektedir… mimari ve maddi kültür, Motza’daki konut dışı yapıların topluluk ritüelleri için tasarlandığını göstermektedir.”
Neolitik Çağın Daha Geniş Etkisi
Neolitik dönem, insanlık tarihinde önemli bir dönüm noktasına işaret etmektedir. Bu dönem, bitki ve hayvanların evcilleştirilmesi de dahil olmak üzere dönüştürücü teknolojilerin gelişimine tanıklık etmiştir. Bu gelişmeler yalnızca ekonomik uygulamaları yeniden şekillendirmekle kalmamış, aynı zamanda inanç sistemlerinin ve ritüel geleneklerinin şekillenmesinde de önemli bir rol oynamıştır.
Eskosido, “Mücevherler ve ritüel eserler gibi kişisel nesneler aracılığıyla dönemin inanç sistemleri, sosyal sınıfları ve topluluk rolleri hakkında bilgi edinebiliriz” dedi.
Şaman mezarından seçilmiş kemik halkalar (H. May/IAA)
Motza’daki kazı, İsrail Eski Eserler Kurumu’ndan Dr. Hamoudi Khalaily, Ianir Milevski ve Anna Eirich-Rose tarafından yönetildi. Çalışmaları, bu olağanüstü bulguları, insanların hem doğal dünya hem de birbirleriyle olan ilişkilerinin derin bir dönüşüm geçirdiği bir dönem olan Neolitik döneme özgü dini uygulamaların ortaya çıkışıyla ilişkilendiriyor.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net