500.000 Yıllık Fildişinden Çekiç, Eski İnsanların Usta Zanaatkârlar Olduğunu Gösteriyor
Arkeologlar, yaklaşık 500.000 yıl önce yapılmış, Avrupa’nın en eski fildişi aletini tespit etti. İngiltere’nin güneyindeki Boxgrove’da bulunan eşsiz eser, University College London ve Doğal Tarih Müzesi’nden araştırmacılar tarafından incelendi.
11 santimetre uzunluğundaki üçgen şeklindeki nesnenin, taş baltaları bilemek ve keskinleştirmek için kullanılan yumuşak, vurmalı bir alet olan “rötuş aleti” olduğu ortaya çıktı.
İşlenmiş taş kesme aletlerinin kullanımı, insan teknolojisinin evriminde çok önemli bir aşama olarak kabul edilir. Afrika’da benzer hayvan kemiği aletleri 1,5 milyon yıldan daha eskidir, ancak Avrupa’da 43.000 yıldan daha eski buluntular son derece nadirdir.
Bu tür aletlerin çakmak taşı işlemede kullanılması, Homo sapiens’in atalarının daha ince, daha simetrik ve daha etkili kesici kenarlar oluşturmasına olanak tanıyarak avcılık ve kasaplık verimliliğini önemli ölçüde artırmıştır.
Antik çağ zanaatkarları, taş yerine kemik kullanarak aletin kenarını zarar vermeden hassas bir şekilde bileyleyebiliyorlardı. Mikroskobik analiz ve 3 boyutlu tarama, darbelerden kaynaklanan karakteristik çatlakları ve kemik bileme aletinin yüzeyine gömülü mikroskobik çakmaktaşı parçalarını ortaya çıkardı.
Bu, aletin düzenli olarak kullanıldığını kanıtlıyor. Alet, erken Neandertaller veya Homo heidelbergensis tarafından yapılmış olup, yüksek düzeyde teknik beceri ve nadir malzemelerin özelliklerine dair anlayışı göstermektedir.
Filler ve mamutlar, günümüz Britanya’sında nadir bulunan kaynaklardı. Fildişinin yüzeyindeki sert kortikal tabakayı işlemek, bu eski Avrupalılar arasında antropologlar için daha önce bilinmeyen bir hassasiyet ve beceri seviyesi gerektiriyordu.
Çalışmanın ortak yazarlarından Doğal Tarih Müzesi’nden Dr. Silvia Bello şunları belirtiyor : “Kadim atalarımız son derece yetenekli alet kullanıcılarıydı. Tek bir fildişi parçasının işlenmesi ve taş aletleri şekillendirmek ve bilemek için tekrar tekrar kullanılması, yüksek düzeyde soyut düşünme yeteneğine işaret ediyor. Karşılarına çıkan malzemeleri en iyi şekilde nasıl kullanacaklarını çok iyi anlıyorlardı.”
Unutulmuş Bir Eser ve Anlamı
Bu kemik parçası 1990’ların başında kazılarak çıkarılmıştı, ancak gerçek amacı ancak şimdi yeniden analiz sayesinde ortaya çıktı. Bilim insanları kemiğin avlanarak mı elde edildiğinden yoksa bulunan bir cesetten mi alındığından hala emin değiller, ancak deformasyonlar malzemenin henüz tazeyken işlendiğini gösteriyor.
Bu keşiften önce, en eski Avrupa fildişi aletlerinin 450.000 yıl öncesine ait olduğu ve çok daha güneyde bulunduğu tahmin ediliyordu. Boxgrove eseri olağanüstü derecede iyi korunmuş olup, bu tür teknolojilerin antik Avrupa’daki kullanımının coğrafyasını ve kronolojisini önemli ölçüde genişletmektedir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 500.000 Yıllık Fildişinden Çekiç, Eski İnsanların Usta Zanaatkârlar Olduğunu Gösteriyor
Antik Avrupa Yamyamları: Homo Antecessor Sadece Çocukları Değil, Yetişkinleri de Yedi