50 Yıllık Arayışın Ardından Yeni Kan Grubu Sistemini Tanımlandı
Kanın güvenli bir şekilde nakledilebilmesi milyonlarca hayat kurtarmıştır ve kurtarmaya da devam etmektedir. Ancak kan çok karmaşıktır. Bilim insanları kan grubu sistemlerini keşfediyor ve kanı uyumluluk açısından tekrar tekrar test ediyor. Bu, bir kişiye kan nakli yapıldığında onu korumak için gereklidir.
Bristol Üniversitesi’nden bilim insanları ve diğer araştırma merkezlerinden meslektaşları yeni bir kan grubu sistemi tanımladılar. Buna MAL deniyor.
Çoğu insan MAL-pozitiftir, ancak bu tür sıradan kanların MAL-negatif hastalara transfüzyonu üzücü bir şekilde sonuçlanabilir. Bu artık önlenebilir.
Kanın farklı gruplar halinde geldiği ve farklı kan gruplarının nakledildiğinde uyumsuz olduğu gerçeği 1900 yılında Avusturyalı bilim adamı ve doktor Karl Landsteiner tarafından keşfedilmiştir.
Kanın I, II, III veya IV olmak üzere hangi kan grubuna ait olduğunun nasıl belirleneceğini gösterdi. Bu kan grubu sistemi ABO olarak adlandırılır.
1940 yılında Landsteiner ve meslektaşları sadece ABO sistemini dikkate almanın yeterli olmadığını göstermiştir. Rh faktörünü de kontrol etmek gerekir.
Rh sistemi bu şekilde ortaya çıkmıştır. Prensip olarak, bu iki sistem insanlarda görülen varyantların çoğunu kapsamaktadır. Ancak hepsini değil. Kan çok karmaşıktır. Toplam 47 kan grubu sistemi keşfedilmiş ve tanımlanmıştır.
AnWj kan sistemi
AnWj kan grubu sistemi 1972 yılında keşfedilmiştir. Adını keşfedildiği ilk hastadan almıştır. Tüm insanlar, kırmızı kan hücrelerinde doğru antijene sahip olan AnWj-pozitif ve olmayan AnWj-negatif olarak ikiye ayrılır. Bu, pozitif ve negatif olarak gelen Rh faktörüne benzer.
Ancak AnWj ve Rh arasındaki fark, çok az sayıda AnWj-negatif insan olmasıdır. Bazı tahminlere göre, AnWj-negatif insanlar milyonda 1 oranında doğmaktadır.
AnWj-negatif insanların çok nadir olması nedeniyle, bu kan grubu sistemine ilişkin araştırmalar çok yavaş ilerlemiştir. Ancak AnWj-negatif kana sahip bir kişiye AnWj-pozitif bir donörden kan nakledilirse, sonuçlar felaket olabilir.
Hasta, antikorlarının donörün kırmızı kan hücrelerine saldırdığı akut bir hemolitik reaksiyon geliştirebilir. Bu tür vakalar tıbbi uygulamada gözlemlenmiştir, ancak araştırmalar son derece yavaş ilerlemiştir ve AnWj-negatifliği için standartlaştırılmış testler yoktur.
Bir kişinin bu kadar nadir kana sahip olduğunu belirlemek için, sıradan hastanelerin ekipman ve uzmanlara sahip olmadığı uzun ve zor bir analiz yapılması gerekiyordu.
Yeni kan grubu sistemi
Bristol Üniversitesi’nden bilim insanları, İngiltere’deki çeşitli araştırma merkezleri ve hastanelerden meslektaşlarıyla birlikte 50 yıllık bu sorunu nihayet çözdü.
Bilim insanları AnWj-negatifliğinden sorumlu olan spesifik bir Mal proteini tanımladılar. Proteinin varyantlarının kırmızı kan hücrelerini nasıl etkilediğini gösterdiler ve AnWj-negatifliğini tespit etmek için testler geliştirmeyi başardılar.
Bu kan varyantına sahip çok az hasta olmasına rağmen, bu kan nakillerinde güvenliğin sağlanması açısından büyük bir adımdır. Ancak bilim insanları, şimdiye kadar fark ettiğimizden çok daha fazla AnWj-negatif hasta olabileceğine de dikkat çekiyor. Sadece onları nasıl tespit edeceğimizi bilmiyorduk. Bunun test edilmesi gerekiyor.
Bilim insanları yeni kan sistemine, AnWj-negatifliğinin oluşumundan sorumlu olan proteinin onuruna MAL adını verdiler. Kan araştırmaları elbette burada sona ermedi, ancak 50 yılı aşkın süredir askıda kalan sorulardan biri kapandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 50 Yıllık Arayışın Ardından Yeni Kan Grubu Sistemini Tanımlandı
Hamilelik Sürecinde Beynin Yapısal Dönüşümü: İlk Harita Yayınlandı