400 Milyon Yıllık Bitkide Bulunan Su, Göktaşından Gelmiş Olabilir
Antik atkuyrukları, Dünya’nın tarih öncesi iklimini anlamanın anahtarını elinde tutuyor olabilir.
New Mexico Üniversitesi’nden bir grup bilim insanı, antik ve sıra dışı bir bitkinin, Dünya’nın uzak iklim geçmişi hakkında ayrıntıları ortaya çıkarmanın anahtarını elinde tutabileceğini keşfetti.
UNM Yer ve Gezegen Bilimleri Bölümü’nde profesör olan Zachary Sharp liderliğindeki araştırma, yakın zamanda Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri’nde (PNAS) yayınlandı. Çalışma, Dünya’da 400 milyon yıldan uzun süredir varlığını sürdüren içi boş gövdeli bir bitki ailesi olan atkuyruklarını ele alıyor.
Araştırmacılar, bu bitkilerden geçen suyun o kadar güçlü bir doğal arınma sürecinden geçtiğini ve oksijen izotop bileşiminin gezegenimizin ötesinden gelen meteoritlerin ve diğer malzemelerinkiyle neredeyse aynı olduğunu keşfettiler.
Sharp, “İçinde eşit aralıklarla bir milyon delik bulunan bir metre yüksekliğinde bir silindir. Bir mühendislik harikası,” dedi. “Böyle bir şeyi bir laboratuvarda yaratamazsınız.”

New Mexico, Albuquerque’deki Rio Grande Nehri kıyısındaki at kuyruğu ve araştırmacının köpeği Coco’nun bakış açısı. Kaynak: Zachary Sharp.
Çöl Sırlarını Çözme
Ekibin keşfi, çöl bitkilerindeki oksijen izotop örüntüleri hakkında uzun süredir devam eden sorulara ışık tutuyor ve bilim insanlarına, özellikle kurak bölgelerdeki geçmiş iklim koşullarını incelemek için yeni bir yol sunuyor.
Suda oksijen izotopları, araştırmacıların suyun nereden geldiğini, bitkilerin terleme yoluyla ne kadar hızlı saldığını ve çevredeki nem seviyelerinin ne olabileceğini izlemelerine yardımcı olan doğal belirteçler görevi görüyor. Ancak, daha ağır izotoplar yalnızca küçük miktarlarda bulunduğundan, oranlarının gerçek dünya çevre koşullarında nasıl değiştiğini doğru bir şekilde modellemek zor olmuştur.
Sharp’ın ekibi, New Mexico’daki Rio Grande Nehri boyunca uzanan düz atkuyruğu bitkisinden (Equisetum laevigatum) örnekler toplayarak, izotop oranlarının bitkinin tabanından ucuna nasıl evrimleştiğini ölçtü. En üstteki su örnekleri, daha önce Dünya’daki herhangi bir değer aralığının çok dışında görünen eşi benzeri görülmemiş değerler gösterdi.

A. Rio Grande haritası B. Rio Grande fotoğrafı C. Bosque fotoğrafı D. Rio Grande’de bulunan ve Sharp’ın köpeği Coco’yu ölçeklendiren Equisetum (at kuyrukları). Kaynak: Zachary Sharp.
Geçtiğimiz Temmuz ayında Sharp, Prag’daki Goldschmidt Jeokimya Konferansı’nda bu araştırmayı sunma fırsatı buldu.
Konferans sırasında Sharp, “Bu örneği bulsaydım, bunun bir göktaşından geldiğini söylerdim,” dedi. “Ama aslında bu değerler gerçekten de inanılmaz derecede düşük seviyelere iniyor.”
İklim Modellerini Yeniden Yazmak
Yeni veriler, araştırmacıların modellerini geliştirmelerine ve diğer çöl bitkilerinden daha önce açıklanamayan sonuçlara dair yeni bilgiler sunmalarına olanak sağladı. Sharp, bu geliştirilmiş modellerin eski iklim sistemlerini anlamak için de kullanılabileceğine inanıyor.
Bir zamanlar 30 metreye kadar uzayan fosilleşmiş atkuyrukları, milyonlarca yıl boyunca izotop oranlarını koruyabilen fitolit adı verilen küçük silika yapıları içerir. Sharp’a göre bu fitolitler, bir “paleo-higrometre” veya eski bir nem ölçer görevi görür.
“Artık dinozorların Dünya’da dolaştığı dönemlere kadar uzanan ortamların nem ve iklim koşullarını yeniden oluşturmaya başlayabiliriz,” dedi.
Bu araştırma, UNM’nin jeoloji bilimlerine artan katkılarına katkıda bulunuyor ve doğanın en eski canlılarından olan atkuyruklarını beklenmedik ama güçlü birer iklim hikaye anlatıcısı olarak konumlandırıyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Dev Bir Göktaşı Çarpması 3,26 Milyar Yıl Önce Yaşamın İlerlemesine Yardımcı Oldu
