39.000 Yıllık Taş Aletlerde Görünmez Bitki Teknolojisinin İzleri
Filipinler Diliman Üniversitesi’nden Prof Hermine Xhauflair ve meslektaşları tarafından 30 Haziran 2023 tarihinde PLOS ONE açık erişim dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre, taş aletler eski bitki teknolojisinin mikroskobik kanıtlarını içeriyor.
Tarih öncesi toplulukların, modern topluluklar gibi, bitki liflerinin esnekliğinden ve direncinden yararlanarak dokuma ve halat yapımında bitki malzemelerini geniş ölçüde kullanmış olması muhtemeldir. Bununla birlikte, tarih öncesi bitki teknolojisi modern bilim için genellikle görünmezdir, çünkü sepet ve halat gibi bitki türevli malzemeler, özellikle tropik bölgelerde, arkeolojik kayıtlarda çok az iz bırakmaktadır. Güneydoğu Asya’da, bitki liflerinden yapılmış en eski eserler yaklaşık 8.000 yıl öncesine dayanıyor. Bu çalışmada, Xhauflair ve meslektaşları çok daha eski bitki teknolojisinin dolaylı kanıtlarını tespit ettiler.
Bu kanıtlar, Filipinler’in Palawan Adası’ndaki Tabon Mağarası’nda bulunan 39.000 yıllık taş aletlerden elde edildi. Bu taş aletler, kullanım sırasında meydana gelen küçük hasarlar göstermektedir. Bölgedeki yerli topluluklar bugün bambu ve palmiye gibi bitkileri soymak, sert gövdelerini bağlama ve dokuma için esnek liflere dönüştürmek için aletler kullanıyor. Araştırmacılar bu bitki işleme tekniklerini deneysel olarak takip etmiş ve bu faaliyetin taş aletler üzerinde karakteristik mikroskobik hasar desenleri bıraktığını bulmuşlardır. Aynı desen Tabon Mağaralarından çıkarılan üç taş kap üzerinde de bulunmuştur.
Bu, Güneydoğu Asya’daki tekstil teknolojisinin en eski kanıtlarından biridir ve 39.000 yıl öncesine dayanan tarih öncesi toplulukların teknolojik becerilerini vurgulamaktadır. Bu çalışma aynı zamanda tarih öncesi bitki teknolojisinin gizli izlerinin nasıl keşfedilebileceğini de gösteriyor. Daha ileri araştırmalar, bu tekniklerin ne kadar eski olduğunu, geçmişte ne kadar yaygın olduklarını ve bölgedeki modern uygulamaların sürekli bir geleneğin sonucu olup olmadığını ortaya çıkaracaktır.
Yazarlar şöyle ekliyor: “Bu çalışma bizi zamanda geriye, Güneydoğu Asya’daki tekstil teknolojilerinin antik dönemine götürüyor.” Bu, Tabon Mağaralarında yaşayan tarih öncesi grupların yalnızca sepet ve tuzak yapma becerisine değil, aynı zamanda ev inşa etmek, tekne yüzdürmek, okla avlanmak ve kompozit nesneler yapmak için kullanılabilecek halatlar yapma becerisine de sahip oldukları anlamına geliyor.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: 39.000 Yıllık Taş Aletlerde Görünmez Bitki Teknolojisinin İzleri
Şimdiye Kadar Bulunan En Eski Taş Aletler İnsan Eliyle Yapılmadı