Şimdiye Kadar Bulunan En Eski Taş Aletler İnsan Eliyle Yapılmadı
Arkeologlar şimdiye kadar bulunan en eski taş aletlerin neler olabileceğini ortaya çıkardılar ve bunları en yakın Homo atalarımızdan başka birinin yapmış olabileceğini düşünüyorlar.
2016 yılında Kenya’da Victoria Gölü kıyısındaki Nyayanga’da ortaya çıkarılan antik aletler, insan benzeri eller tarafından yapılan en eski taş alet türlerine verilen isim olan Oldowan alet setinin tasarımına uyuyor.
Tarihlendirme tahminlerine göre, yeni keşfedilen aletler 2,6 ila 3 milyon yıl önce yapılmış ve uzun süre alüvyon ve kuma gömülmüş. Kasaplık izleri gösteren 1.776 fosilleşmiş hayvan kemiği arasında, toplamda 330 eser bulundu.
Bundan önce bilinen en eski Oldowan aletleri 2,6 milyon yıl öncesine aitti.
Yeni bulunan aletlerin yaşı daha da rafine edilmiş olsa da, yapım tarihleri Homo sapiens’in atalarının diğer ilk insanlarla birlikte dolaştığı bir zamana denk geliyor ve yaratıcıları için – her kim olurlarsa olsunlar – büyük bir teknolojik dönüm noktasına işaret ediyor.
Smithsonian Enstitüsü Ulusal Doğa Tarihi Müzesi’nde paleoantropolog olan ve araştırmanın bir parçası olan Rick Potts, “Bu aletlerle bir filin azı dişinden daha iyi ezebilir ve bir aslanın köpek dişinden daha iyi kesebilirsiniz.” diyor.
“Oldowan teknolojisi, vücudunuzun dışında aniden yepyeni bir diş setinin evrimleşmesi gibiydi ve atalarımıza Afrika savanasında yeni bir yiyecek çeşitliliğinin kapılarını açtı.”
Taş çekirdeklerden çıkarılan çekiç taşları ve keskin kenarlı yongalar, bovid (antilop gibi) ve hippopotamid adı verilen toynaklı geviş getiren memelilere ait kaburga, incik ve kürek kemiği parçalarıyla birlikte kazıldı.
Aşağıdaki resimlerde de görebileceğiniz gibi, kemikler alet yapımcılarının eti kemikten ayırdıkları derin kesik izleri taşımaktadır. Kanıtlar, kemik iliği çıkarmak için bazı kemikleri ezdiklerini ve aletleri bitki materyallerini dövmek için kullandıklarını gösteriyor.
Bu aletler o kadar etkiliydi ki, teknoloji bin yıl boyunca Afrika’ya yayılacaktı. Kuzeyden güneye Afrika’da hem çimenlik hem de ağaçlık habitatlarda 2 milyon yıl öncesine tarihlenen daha yeni Oldowan yerleşimleri bulunmuştur.
Ancak şimdiye kadar, en eski Oldowan siteleri Etiyopya’nın Afar Üçgeni’nde, birbirinden yaklaşık 50 kilometre (31 mil) uzaklıktaki iki bölgede sınırlıydı.
Nyayanga bölgesi, en eski Oldowan araçlarının bilinen coğrafi aralığını güneybatıya doğru 1.300 kilometreden fazla genişletiyor. Ayrıca ortaya çıkışlarını kabaca 2,9 milyon yıl öncesine kadar geri götürüyor.
Griffith Üniversitesi Avustralya İnsan Evrimi Araştırma Merkezi’nden Julien Louys, “Asıl ilginç olan, bu bölgede ateşin kullanılmaya başlanmasından önce bile megafauna (Büyük ya da dev hayvanlar için kullanılan bir terim) kasaplığına dair en eski kanıtlardan bazılarına sahip olmamız.” diyor.
Hepsi bu kadar da değil. New York Şehir Üniversitesinden antropolog Thomas Plummer liderliğindeki ekip, kemik ve aletlerin yanı sıra, araştırmacıların insanların uzak bir kuzeni olan Paranthropus olarak tanımladıkları iki diş buldu: Biri yarıya kadar kırılmış, diğeri neredeyse tam olan bir üst ve alt sol azı dişi.
Azı dişi minesinin karbon izotop analizi, bu dişlerin geldiği ilk insanların hayvan leşlerinden topladıkları etleri yemenin yanı sıra çok fazla bitkisel gıda tükettiklerini gösterdi.
Dişlerden birinin Oldowan eserleriyle yakın ilişki içinde bulunması, araştırmacıların Homo cinsinden atalarımızın değil, belki de bu homininlerin taş aletleri yaptığını ya da en azından kullandığını öne sürmelerine yol açtı.
Oldowan aletleri genellikle Homo cinsine atfedilir ancak Paranthropus gibi diğer homininlerin örtüşen varlığı ve şimdi bu iki diş, beslenme düzenlerini genişletmelerine yardımcı olan aletleri yapma konusunda ustalaşanların sadece Homo olmadığını göstermektedir.
Elbette, bu aletlerin gerçek yapımcıları hiçbir zaman bilinemeyecek ve yaratıcılarının kimliğine dair herhangi bir iddia, diğer bilim insanları tarafından ya da yeni buluntularla büyük olasılıkla inceleme altına alınacaktır.
Potts, “Araştırmacılar arasındaki varsayım uzun zamandır sadece insanların ait olduğu Homo cinsinin taş aletler yapabildiği yönündeydi.” diyor. “Ancak bu taş aletlerin yanında Paranthropus’un da bulunması, büyüleyici bir kim bilmecesi ortaya çıkarıyor.”
Araştırma Science dergisinde yayımlandı.
Kaynak: Science Alert
Derleyen: Simge KARA
Adıyaman’da Karakuş Tümülüsündeki Sütun Yıkıldı
Şimdiye Kadar Bulunan En Eski Taş Aletler İnsan Eliyle Yapılmadı