10.000 Metrelik Delik: Çin Kretase Sistemini Araştırmak İçin Yeryüzünü Deliyor
Çin’deki bilim insanları, ülkede şimdiye kadar denenen en derin çukur olan 10.000 metrelik (32.808 feet) bir çukur kazmaya başladı.
10 kaya katmanı boyunca kazı yapan ekip, Kretase Sistemi olarak bilinen ve 145 milyon yıl öncesine kadar uzanan Kretase Dönemi’ne ait kayalara ulaşmayı umuyor. Bloomberg’e göre, geçtiğimiz günlerde temeli atılan proje, maden kaynaklarının belirlenmesinin yanı sıra depremler ve volkanik patlamalar gibi çevresel risklerin değerlendirilmesine yardımcı olmak için de kullanılabilir.
Etkileyici bir derinliğe sahip olsa da bu delik Dünya üzerindeki insan yapımı en derin delik olmayacak. Bu unvan Rusya’nın kuzeybatısındaki Kola Yarımadası’nda bulunan Kola Superdeep Kuyusu’na ait. Bu proje 24 Mayıs 1970’ten Sovyetler Birliği’nin dağılmasından hemen sonrasına kadar sürmüş ve deliğin en derin kolu deniz seviyesinin 11.034 metre (36.201 feet) altına ulaşmıştır.
Ekip, Dünya’nın derinliklerindeki kayaların beklediklerinden çok daha ıslak olduğunu tespit etti. Sondaj deliği bulunmadan önce, bilim insanları suyun kayaya bu kadar derinden nüfuz etmeyeceğini düşünmüşlerdi. Ayrıca kıtanın granitinin altında bir bazalt tabakası bulmayı bekliyorlardı, çünkü okyanus kabuğunda bulunan şey buydu. Bunun yerine, magmatik granitin altında metamorfik granit olduğunu buldular. Kıtasal kabuk baştan aşağı granit olduğu için bu, sondaj kuyusunu kazmaya başladıklarında henüz yeni kabul görmeye başlayan bir teori olan levha tektoniğinin kanıtıydı.
Yeryüzünü kazmak her zaman bu kadar sorunsuz gitmez. 1960’larda bir Amerikan ekibi deniz tabanının 183 metre (600 feet) altına ulaşmış ve proje kötü yönetim ve mali sorunlar nedeniyle iptal edilmeden önce okyanus kabuğunun en üst katmanındaki 13 metre (43 feet) bazaltın içinden geçmişti. Bu sorunlar bir yana, görev hala çok büyük bir girişim.
Çin Mühendislik Akademisi’nde akademisyen olan Sun Jinsheng, Çin devlet haber ajansı Xinhua’ya Çin’in son çabalarıyla ilgili olarak “Sondaj projesinin inşaat zorluğu, iki ince çelik kablo üzerinde giden büyük bir kamyonla karşılaştırılabilir” dedi.
Heyecan verici olsa da, manto hayranlarını hayal kırıklığı beklemektedir. Yerkabuğu karada değişkendir. Ortalama olarak yaklaşık 30 kilometre (19 mil) kalınlığındadır, ancak sıradağların altında 100 kilometreye (62 mil) kadar ulaşabilir. Dünya’nın mantosuna ulaşmaktan ve yasak yapışkan maddeyi tatmaktan çok uzağız.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber