1.000 Yıllık Ahşap Tekneler Toprak Altından Çıkarıldı
Bac Ninh Eyaletinde keşfedilen son derece iyi korunmuş iki antik ahşap tekne, benzeri görülmemiş tasarımları, tarihi önemleri ve Vietnam’ın antik ticaret ağları hakkındaki gizli ayrıntıları ortaya çıkarma potansiyelleri nedeniyle ulusal ve uluslararası alanda dikkat çekiyor. Thuan Thanh’da, antik Luy Lau Kalesi’nin batı duvarı yakınlarındaki bir balık havuzunda bulunan çift gövdeli teknelerin Vietnam’da ya da dünyanın herhangi bir yerinde keşfedilen türünün ilk örneği olduğuna inanılıyor.
Vietnam Arkeoloji Enstitüsü’ne bağlı araştırmacıların bu teknelerin tam olarak ne zaman yapıldığından emin olabilmeleri için radyokarbon tarihleme sonuçlarını beklemeleri gerekiyor. Ancak teknelerin çivilerinin ahşaptan yapılmış olması ve kalasların kancalar ve eşit uzunluktaki ahşap çubuklarla birbirine bağlanması gibi bazı özellikleri, teknelerin muhtemelen Ly ve Tran hanedanlarının Vietnam’ı yönettiği 11. ve 14. yüzyıllar arasına tarihlendiğini gösteriyor.
Keşif, Aralık 2024’te Cong Ha mahallesinde ailesine ait göleti tarayan yerel bir sakin olan Nguyen Van Chien tarafından yapıldı. Gördüğü yapıların potansiyel olarak önemli olduğunu fark eden Chien, durumu derhal yetkililere bildirdi. Alan hızla güvenlik altına alındı ve 3 Mart – 3 Nisan tarihleri arasında Bac Ninh Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı ile Vietnam Arkeoloji Enstitüsü tarafından ortak bir acil kazı başlatıldı.
Uzmanlar ancak bir süre çalıştıktan sonra, sadece Vietnam’da değil tüm dünyada arkeolojik kayıtlarda tamamen benzersiz olan teknelere baktıklarını fark ettiler.
Yüzyıllar Boyunca Dünyadan Gizlenen Yenilikçi Mühendislik
Yaklaşık 3,230 feet kare (300 metrekare) alanı kapsayan kazıda, olağanüstü büyüklükte ve karmaşıklıkta iki gövde ortaya çıkarıldı. Her bir tekne 52 feet (16 metre) uzunluğunda, 6,4 ila 7,2 feet (1,95 ila 2,2 metre) genişliğinde ve 7,1 feet (2,15 metre) derinliğindedir. Teknelerin açığa çıkarılan kısımları, altı farklı bölme, birden fazla katman halinde döşenmiş kalaslar ve ahşap kirişler ve sütunlarla sabitlenmiş bağlantılar içeren bir yapı tarzını ortaya çıkarmıştır. Uzmanlar bu teknelerin bir zamanlar Vietnam’ın iç su yollarında mal taşımak için tasarlanmış çift gövdeli ahşap bir geminin parçası olduğunu düşünüyor.
Vietnam’daki Luy Lau kalesi yakınlarında ortaya çıkarılan iki teknenin kazı alanının havadan görünümü.
Gemilerin gövdeleri yedi ila sekiz kat kalastan yapılmış olup, her bir kalas 8,7 ila 13,4 inç (22 ila 34 santimetre) genişliğinde ve ortalama 1,8 inç (4,5 santimetre) kalınlığındadır. Alt kısımlar, çapları 37 inçe (0,95 metre) yakın olan tek ağaç gövdelerinden oyulmuştur; kıç kısımlarda ise dümen yapılarına ve iç kirişlere dair açık kanıtlar bulunmaktadır.Özellikle baş tarafta iki gövdeyi birbirine bağlayan masif ahşap kiriş dikkat çekicidir; bu, Vietnam ve tüm dünya tarihi için tamamen benzersiz bir mimari özelliktir.
Teknelerin üst yapısı kayıp olsa da, muhtemelen sökülmüş ya da zaman içinde bozulmuş olsa da, gövdenin büyük kısmı sağlam kalmıştır. Kalaslar üzerindeki yanık izleri, teknelerin tarihlerinin bir noktasında yangın hasarı almış olabileceklerini düşündürmektedir ki bu da neden terk edildiklerini açıklayabilir ya da muhtemelen kasıtlı olarak yakıldıklarını ve ardından bir tür ayinle gömüldüklerini gösterebilir.
Tarihsel Bağlam ve Kültürel Önem
Antik başkent Luy Lau yakınlarında ortaya çıkarılan bu keşif, Vietnam’ın antik denizcilik tarihine dair muhteşem bilgiler sunuyor.
Kuzey Vietnam’ın iç kesimlerinde yer alan Luy Lau, ülkenin en verimli arkeolojik alanlarından biridir. 1999 yılında Japon arkeolog Nishimura Masanari burada bronz bir davul kalıbının bir parçasını ortaya çıkararak sofistike bir antik dökümhanenin varlığına işaret etti. 2014’te yapılan diğer kazılar, büyük ölçekli bir metalürji atölyesinin varlığını doğrulamıştır. 2024 gibi yakın bir tarihte 2.300’den fazla bronz davul kalıbı toplanmış ve bu da Vietnam’ın arkeoloji camiasında büyük heyecan yaratmıştır.
Luy Lau yakınlarında bu devasa teknelerin bulunması, bölgenin muhtemelen 700 ila 1.000 yıl önce (teknelerin yapıldığı tarihlere ilişkin tahminler doğruysa) Dau ve Thien Duc (Duong) nehirlerinde seyreden ticari gemiler için bir gemi inşa merkezi veya yanaşma yeri olarak da hizmet vermiş olabileceğini düşündürmektedir. Araştırmacılar şu anda kargoyu tanımlamak ve bölgenin antik ticaretteki rolünü daha iyi anlamak umuduyla tekne bölmelerindeki bitki tohumlarını ve organik maddeleri inceliyor. Bu tekneler, ilgili zaman diliminde ülkeyi yöneten Ly ve Tran hanedanları döneminde Kızıl Nehir Deltası’nın ekonomik dokusu hakkında hayati ipuçları barındırabilir.
Alanın bütünlüğü en önemli endişe kaynağı. Vietnam Arkeoloji Enstitüsü Arkeoloji Bölümü Başkan Yardımcısı Dr. Pham Van Trieu’ya göre, teknelerin kırılgan durumu dikkatli kullanım gerektiriyor. Uzun süre çamur ve su altında kalmaları ahşap yapıları son derece kırılgan hale getirmiştir ve doğrudan güneş ışığına maruz kalmaları çatlamalarına neden olabilirken, yanlış kazılar da geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabilir.
Riskleri azaltmak için yerel yetkililer, sahanın geçici olarak toprak ve kumla yeniden kaplanmasını ve brandalarla kapatılmasını önerdi. Kazı bölgesini çevresel ve insani tehditlerden korumak için bir çit de kurulacak. Eyalet Halk Komitesi Başkanı Vuong Quoc Tuan, ülkesinin kültürel mirasının korunmasını teşvik etmek için araştırmaların sürdürülmesi ve halkın daha fazla bilinçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Vietnam eski uygarlıklarının kalıntılarını ortaya çıkarmaya ve yorumlamaya devam ederken, bu çift gövdeli teknelerin keşfi yakında ülkenin yakın tarihindeki en önemli arkeolojik buluntulardan biri olarak kabul edilebilir. Eşsiz tasarımları, büyüklükleri ve tarihi bir ticaret merkeziyle olan bağlantıları, bölgenin denizcilik geçmişi hakkında öğrenilecek çok şey olduğunu gösteriyor ki bu da eski zamanlarda Vietnam kültürünün gelişimi için çok önemliydi.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net
Kömür Madeninde Antik Tekne Enkazı Bulundu: Oraya Nasıl Geldi?