Zona Aşısı Yaşlıları Bunamaya Karşı Koruyabilir
Zona, kabarcık görünümlü, ağrılı, deri döküntülerine neden olan, virüs kaynaklı bir enfeksiyon türüdür. Suçiçeği hastalığına neden olan Varisella Zoster virüsünden (VZV) kaynaklanır. Geçmişte suçiçeği geçirmeniz zona hastalığına yakalanmaya karşı önemli bir risk faktörüdür.
Binlerce tıbbi kaydın analizi, 70 yaşında zona aşısı olan kişilerin önümüzdeki yedi yıl içinde bunama gelişme riskini azaltabileceğini giderek daha fazla gösteriyor. Bu ilişki hakkındaki teori tartışmalı kabul edilse de, son kanıtlar aşının aslında bunamaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Artan sayıda kanıt, viral enfeksiyonların, bir kişinin hatırlama, düşünme ve karar verme yeteneğini bozan bir durum olan geç başlangıçlı bunama riskini artırabileceğini düşündürmektedir. Bu arada, yalnızca ABD’de 5,8 milyon insan bunamadan muztarip olarak bildiriliyor.
Özellikle araştırmalar, varicella zoster virüsünün neden olduğu zona hastalığı ile artmış demans riski arasında bağlantı kurmuştur, ancak bazı araştırmalar bu bağlantının var olmayabileceğini öne sürmektedir.
Bunama aşısı
Önceki çalışmalar, Zostavax zona aşısı olan kişilerin, aşılanmamış kişilere kıyasla daha düşük bunama oranları yaşadıklarını göstermiştir. Bununla birlikte, bu çalışmalar genellikle demans riskindeki herhangi bir farklılığın aşılama durumundan kaynaklandığı varsayımına dayanmaktadır.
Aslında, kişinin diyet ve egzersiz önerilerini takip etme olasılığı gibi diğer faktörler de rol oynar ve böylece aşılamanın kendisinin hastalık riskini nasıl etkilediği konusundaki suları bulandırır.
Bu sorunun üstesinden gelmek için bilim insanları, Eylül 2013’te Zostavax aşısının piyasaya sürüldüğü sırada Galler’de yaşayan 70 yaş ve üstü insanlardan toplanan tıbbi kayıtları analiz ettiler. 2 Eylül 1933’te veya sonrasında doğanlar aşı için uygunken, daha önce doğanlar aşılanamıyordu. Çalışmanın sonuçları medRxiv ön baskı olarak yayımlandı.
Bilim insanları, aşılama uygunluğunun sona erdiği tarihi takip eden yılda doğan insanların yaklaşık % 50’sinin giriş sırasında aşılandığını ve aşılama için uygun olanların aşı olmayanlara göre daha düşük zona insidansına sahip olduğunu buldular.
Daha sonra, kontrol tarihinden bir yıl önce doğan insanlardaki demans oranlarını, aşılamadan yaklaşık bir yıl sonra doğanlarla, aşılamadan sonraki yedi yıllık süre boyunca karşılaştırdılar. Toplamda 56.000’den fazla kişi bu analize dahil edildi.
Aşı için uygun olan kişilere, takip süresi boyunca aşı için uygun olmayanlara kıyasla %8,5 daha az demans teşhisi konuldu. Daha fazla analizden sonra bilim insanları, aşı için uygun olan ve gerçekten aşılanmış kişilerin, uygun olmayan gruba kıyasla bunama teşhisi konma riskinin yaklaşık %20 daha düşük olduğunu hesapladılar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Zona Aşısı Yaşlıları Bunamaya Karşı Koruyabilir
Ahtapot Mürekkebinde Kanser Hücrelerini Yok Eden Bir Molekül Bulundu