“Zaman Kapsülü” Mağarası 7.000 Yıl Öncesine Ait Cenaze Ritüelini Ortaya Çıkardı
13 yaşındaki bir kıza ait kalıntılar, Neolitik cenaze törenlerini yaklaşık 1.000 yıl geriye götürdü.
İber Yarımadası’ndaki en eski mezar odalarından biri, İspanya’nın kuzeyindeki bir mağarada tespit edildi ve çukurun içinden çıkan kemikler 7.000 yıl öncesine tarihlendi. Bölgede şimdiye kadar keşfedilen en eski Neolitik insan kalıntılarından bazılarını temsil eden buluntu, dönemin cenaze gelenekleri hakkında nadir bir fikir veriyor.
1972 yılında keşfedilen Galería del Sílex mağarasının başlangıçta Bronz Çağı’nda, yaklaşık 3.000 yıl önce işgal edildiğine inanılıyordu, bir noktada giriş kapatıldı ve mağara sakinleri 1979’da keşfedilmeyi bekleyen bir “zaman kapsülü” içine kilitlendi. Ancak daha yakın bir zamanda, çukurlardan birinde insan kemiklerinin yanında yatan altı Neolitik seramik kabın fark edilmesinin ardından araştırmacılar kalıntıların yaşını yeniden değerlendirmeye karar verdi.
Üç ayrı kişiye ait dört kemik üzerinde yapılan radyokarbon tarihlemesi, alanın yaklaşık 3.000 yıllık bir süre boyunca mezar odası olarak kullanıldığını ortaya koydu. Kalıntıların en eskisi, yaklaşık 13-14 yaşlarında ölen bir kadın, 7.000 yıl öncesine tarihlenirken, en yenisinin yaklaşık 3.450 yıl önce defnedildiği anlaşıldı.
Başlangıçta, mağara sisteminin Sima B olarak bilinen bölümünde bulunan kalıntıların dikey bir çıkıntı üzerinde bulundukları için kasıtlı olarak yerleştirildikleri düşünülürken, Sima A’da bulunan kalıntılar mağaranın dibinde bulundu, bu da bu kişilerin düşüp orada öldüklerini gösterebilir. Ancak yeni araştırmalar, I-5 olarak bilinen genç kızın kemiklerinin, diğer bazı kalıntılar gibi anatomik olarak bağlantılı olmadığını göstermiştir.
“Ayrıca, Sima A’nın derinliklerinden çıkarılan ve Erken Neolitik döneme atfedilen altı seramik kap, I-5 için elde ettiğimiz tarihle uyumludur. Dolayısıyla, söz konusu kap parçalarının I-5’in kısmi kalıntılarıyla birlikte kasıtlı olarak Sima A’ya bırakıldığına inanmak mantıklıdır” diye yazıyor yazarlar.
Bu da Galería del Sílex’in Erken Neolitik Çağ’dan Bronz Çağı’na kadar kullanımda olduğu anlamına geliyor. Büyüleyici bir şekilde, alandaki en eski kemikler olan genç kıza ait kemikler, İberya’da Neolitik cenaze geleneklerinin ortaya çıkışından yaklaşık 1.000 yıl öncesine ait.
Bazı akademisyenler mağaranın işlevini tartışırken, çalışmanın yazarları mağaranın gerçekten de bir mezar odası olarak kullanıldığına dair ikna edici kanıtlar sunuyor. “Galería del Sílex’teki insan kalıntıları, mağaranın insan işgaline uğradığı evsel bir bağlamda değil, antik girişten üç yüz metreden [984 fit] daha uzakta bulunan iki çukurda (simas) bulundu” diye yazıyorlar.
“Bu durum, Galería del Sílex’in Erken Neolitik dönemde ölen insanların gömülmesi için ayrılmış bir alan olabileceğini düşündürmektedir.”
Araştırmacılar, mağarayı bir mezar alanı olarak sınıflandırarak, alanın bulunduğu Sierra de Atapuerca’daki tarih öncesi yaşamın – ve ölümün – bir resmini çizebiliyorlar. Bölgenin El Portalón ve El Mirador olarak bilinen diğer iki önemli Neolitik alanının sırasıyla yaşam alanı ve hayvan ahırı olarak kullanıldığına dikkat çeken çalışma yazarları, Taş Devri yerleşimlerinin mekânsal dinamikleri hakkında yeni bilgiler sunabiliyorlar.
Genel olarak, çalışmalarının “Erken Neolitik Çağ’da Sierra de Atapuerca’da farklı mağaraların kullanımının farklı amaçlar için uzmanlaştığı benzersiz bir dizi işgali vurguladığını” söylüyorlar: El Portalón’da mesleki, El Mirador’da hayvancılık ve [Galería del Sílex]’te mezarlık.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber