Zaman Genişlemesi Nedeniyle Dünya’nın Merkezi Yüzeyinden İki Yıl Daha Genç
Yaklaşık 4,6 milyar yıl önce, Güneş’in etrafında dönen sıcak bir toz bulutu birleşti ve soğudu. Bunu yaparken, daha ağır elementler Dünya’nın merkezini oluştururken, daha hafif elementler mantoyu ve yüzeydeki ince kabuk tabakasını oluşturdu. Tüm bunlar aynı anda gerçekleşmiştir, ancak Dünya’nın aradan geçen yıllar içinde daha fazla madde biriktirdiği, buna potansiyel olarak Ay’ı oluşturmuş ve Dünya’nın derinliklerinde gizemli yapılar bırakmış olabilecek Theia gezegeninin de dahil olduğu küçük bir uyarı vardır. Yine de şimdi merkez, dış kısımlardan daha genç. Peki nasıl?
Fizikçilerden oluşan bir ekip 2016 yılında bu garip gerçeği hesapladı. Ekip, 1960’larda teorik fizikçi Richard Feynman’ın, muhtemelen hatalı transkripsiyona göre, yerçekiminin zamanı azaltıcı etkileri nedeniyle Dünya’nın merkezinin yüzeyden “bir ya da iki gün” daha genç olduğunu belirttiği bir konferans verdiğinin farkındaydı. Ekip, bu iddianın kontrol edilmeden tekrarlandığını gördüklerini, bunun da muhtemelen bir bilim adamının statüsünün sonuçlarının ve hesaplamalarının sorgulanmayacağı kadar yüksek olduğu “ethos ile kanıtlama” nedeniyle olduğunu yazıyor.
Ekip makalelerinde, “Bilim insanları büyük ölçüde diğer meslektaşlarının çalışmalarının doğrulanmasına güvenmek zorundadır ve birçok (bilim insanı) arasında, ünlü bir meslektaşın bir sonucu kamuoyuna duyurması halinde, bu sonucun olduğu gibi kabul edilmesi psikolojik bir varsayılan durumdur” diye yazmıştır. “Bu durum, Dünya’nın çekirdeğinin göreli yaşına ilişkin hatalı tahmin için de geçerli gibi görünüyor.”
Ekip bunun yerine Dünya’nın değişken yerçekiminin etkilerine bakarak kendi hesaplamalarını yaptı. Genel göreliliğe göre, zaman daha güçlü yerçekimi alanlarında daha yavaş hareket eder. Daha fazla kütleye sahip nesnelerin daha fazla yerçekimine sahip olduğu ve ağır çekirdeğin yüzeyden çok daha yoğun bir demir-nikel alaşımından yapıldığı göz önüne alındığında, zaman Dünya’nın merkezine yakın yerlerde daha yavaş hareket eder. Ekibin hesaplamalarına göre aradaki fark oldukça küçük. Dünya’nın merkezindeki hiç kimse, özellikle de ne kadar sıcak oldukları göz önüne alındığında, her yıl için bir saniyenin küçük bir kısmının kaybolduğunu fark etmeyecektir.
Bununla birlikte, 4,6 milyar yıl boyunca bu saniye kesirleri toplanıyor ve ekip, Dünya’nın merkezinin şu anda yüzeyden yaklaşık iki buçuk yıl daha genç olduğunu hesaplıyor, canlı bir ~4.599.999.999 yaşında, kabuğa kıyasla gerçek bir çocuk. Bu arada, Güneş’in yüzeyinin merkezinden yaklaşık 40.000 yıl daha yaşlı olduğu hesaplandı.
Ekip, Feynman’ın kendi hesaplamalarını eleştirme konusunda acımasız olduğunu, bu nedenle düzeltme için muhtemelen mutlu olacağını belirtiyor.
“Küçük sayısal hataya rağmen, Feynman’ın Dünya’nın merkezinin yüzeyinden daha genç olduğu gözlemi, görelilikte zaman genişlemesinin büyüleyici bir göstergesidir” diyen ekip, “ve bu nedenle sınıfta kullanım için çok açıklayıcı bir örnektir” sonucuna vardı.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber