Yüzlerce Yıl Önce Dünya Neden Mini Buz Devrine Döndü: İstiridyeler Anlatıyor

Yüzlerce Yıl Önce Dünya Neden Mini Buz Devrine Döndü İstiridyeler Anlatıyor

Yüzlerce Yıl Önce Dünya Neden Mini Buz Devrine Döndü: İstiridyeler Anlatıyor

Bazı bilim insanları, gezegenimizin ikliminin ne zaman tehlikeli bir bölgeye dönüşeceğini daha iyi tahmin etmek için midye ‘fısıltıları’nı dinliyor.

Ağzı sıkı bir çift kabuklu, araştırmacıların kulaklarını çevirmeleri için garip bir yaratık gibi gelebilir ancak öğrenmeye başladığımız gibi, istiridyeler olağanüstü doğa tarihçileridir.

Bir ağacın halkalarına benzer şekilde, istiridyelerin kabuklarındaki büyüme bantları, iklimin yıllar boyunca nasıl değiştiği hakkında önemli bilgiler içerir.

Bir günlüğün satırları gibi, bu karmaşık pasajlar, bilim insanları tarafından ilk ‘yazıldıktan’ yüzyıllar sonra ayrılabilir ve okunabilir.

Aslında, istiridyelerin ataları, dinozorların ortaya çıkmasından yaklaşık üç yüz milyon yıl önce, beş yüz milyon yıldan fazla bir süredir mineral kalsit içinde pasajlar oluşturuyor ve bize geçmiş iklimlere eşi görülmemiş bir pencere açıyor.

Şimdi, bu eski arşivler sert bir uyarı veriyor. Kuzey İzlanda rafından alınan üç çift kabuklu kaydın yeni bir okuması, Dünya’nın ikliminde potansiyel olarak tehlikeli bir devrilme noktası ortaya çıkardı.

Bulgular, yaklaşık sekiz yüzyıl önce küresel iklimimizde meydana gelen bir değişikliğinin, Kuzey Atlantik Okyanusu’ndaki bir iklim sisteminin istikrarını aşındıran ve onu yeni, normalden daha soğuk bir duruma sürükleyen bir geri bildirim döngüsünün sonucu olduğunu gösteriyor.

‘Küçük Buz Çağı’ ilk olarak 13. yüzyılda Kuzey Atlantik’te başladı ve ancak antropojenik ısınma, doğal eğilimi tersine çevirdiğinde durdu.

Bilim insanları, bu mini-buz çağını özel olarak neyin tetiklediğinden hala emin değiller ancak istiridye kabuklarına göre, Kuzey Atlantik’teki kutup altı okyanus akıntı modellerinin ani bir şekilde zayıflamasıyla bir ilgisi olabilir.

Araştırmacılar, Kuzey Atlantik’teki sıcaklıkların; deniz buzunun giderek Arktik Okyanusu’na karıştığı, deniz suyunu tatlı suyla seyrelttiği ve okyanus akıntılarını zayıflattığı bir noktaya ulaştığından şüpheleniyorlar.

Yazarlar, bu durumun, “sonuçta olumlu bir geri bildirim yoluyla deniz buzu genişlemesini güçlendirerek” kutba doğru taşınan akımların ne kadar ısıda bir azalmaya yol açmış olabileceğini yazıyor.

Sahne, kar ve buz çağına dönüş için hazırlandı.

Bugün tam tersi yönde ilerliyoruz ancak diğer yakın tarihli araştırmaların gösterdiği gibi, Kuzey Atlantik başka bir endişe verici devrilme noktasına yaklaşıyor olabilir.

Yazarlar uyarısına göre “Arktik ( Kuzey Kutup Bölgesi ) deniz buzunun hızlı kaybı, Grönland buz tabakasının hızla erimesi ve buna bağlı olarak Kuzey Atlantik’teki önemli konvektif bölgelere tatlı su ihracatı devam ederse, kutup altı bir girdap devrilme noktası yeniden hızlı ve uzun süreli bölgesel iklim değişikliğine yol açabilir.”

Deniztarağı kabukları, deniz ortamındaki geçmiş iklimlerin yalnızca bir temsilcisidir ancak oldukça güvenilirdirler.

Mevcut çalışmada kullanılanlar, quahog istiridyeleri (Arcticaislandica), Dünya gezegenindeki en uzun yaşayan canlılardan bazılarıdır. 2013 yılında, 507. yılını görecek kadar yaşayan bir derin deniz quahog istiridyesi bulundu ve bu, onu şimdiye kadar bulunan en yaşlı hayvan haline getirdi.

İstiridyeler kalsit kabuklarını oluşturmak için sudan oksijen ve karbon izotoplarını çektiklerinden, büyüme hatlarının kimyasal bileşimi deniz suyu sıcaklığı, tuzluluk içeriği ve çözünmüş karbon gibi deniz ortamındaki yıllık dalgalanmaları kodlayabilir.

Bu ölçümlere dayanarak, araştırmacılar artık uzun ömürlü, derin deniz istiridyelerinde, Kuzey Atlantik’in kutup altı akımlarının iki durumda zayıflamasına işaret eden tutarlı bir model buldular.

İlk zayıflama olayı, MS 1180 ile 1260 arasında, ikincisi ise MS 1330 ile 1380 arasında, bazı volkanik patlamalardan kısa bir süre sonra meydana geldi.

Bu olaylar arasındaki zamanda, kabuk büyümesi ve istiridyelerdeki karbon izotopları, ekosistemin çevresel değişikliklere ayak uydurduğunu gösteriyor. Ancak ikinci olay sırasında yazarlar, MS 1300’ den başlayarak kabuk büyümesinde bir düşüş gözlemlediler.

Bu, bölgedeki artan deniz buzunun varlığının, muhtemelen birincil üretimi ve aşağıdaki deniz yatağına gıda tedarikini bozduğunu ve istiridyeleri besinlerden mahrum bıraktığını gösteriyor. Bundan sonra, ekosistem hiçbir zaman gerçekten temel profile dönmedi.

Esnekliği daha da kötüye gitmiş gibi görünüyor.

“Burada 1260’tan önce Kuzey Atlantik’teki direnç kaybı için sunulan kanıtlar, potansiyel olarak iki yönlü, subpolar girdabı zayıflattığına dair kanıtlarla birlikte, [Küçük Buz Çağı]’nın bir devrilme noktasından geçen subpolar girdap sistemine tepki olarak meydana gelmiş olabileceğini gösteriyor. ” diye yazıyor yazarlar.

Bu bulguları doğrulamak için, özellikle karşılaştırma için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var. Örneğin, çeşitli veri kaynakları kullanan diğer çalışmalar, MS 1300 civarında Kuzey Atlantik akıntılarının olası bir çöküşünü de göstererek, onu Küçük Buz Çağı’na da bağlıyor.

Kuzey Atlantik bu çalışmaların önerdiği kadar savunmasızsa, dünyanın bu bölgesi düşündüğümüzden daha fazla sorun yaşayabilir.

Çalışma Nature Communications’da yayınlandı.

Derleyen: Simge KARA

Kaynak: Yüzlerce Yıl Önce Dünya Neden Mini Buz Devrine Döndü: İstiridyeler Anlatıyor

Son Buzul Çağı Dünyası Nasıl Bir Yerdi?

Son Buzul Çağı Dünyası Nasıl Bir Yerdi?

Yüzlerce Yıl Önce Dünya Neden Mini Buz Devrine Döndü: İstiridyeler Anlatıyor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
4 + 25 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Çok Okunan Yazılar