Yunuslar da Alzheimer Hastalığına Yakalanabiliyor
Alzheimer hastalığıyla ilişkili beyin hasarı, yunusların kaybolup karaya oturmasının nedenlerinden biri olabilir mi? 20 şişe burunlu yunus üzerinde yapılan yeni bir çalışma bu olasılığı araştırdı.
Ortak noktalarımız daha da çokmuş meğer!
Araştırmacılar, yunuslardaki nörodejenerasyon belirtilerini, daha sıcak sularda daha sık ve yaygın hale gelen toksik alg ve bakteri patlamaları nedeniyle iklim değişikliğine bağladılar.
Karaya vuran yunusların beyinlerinde yapılan analizler, insanlarda Alzheimer hastalığıyla bağlantılı gen ifadesindeki değişikliklerin yanı sıra, hastalığın karakteristik özelliği olan protein kümeleri gibi hasarları da ortaya koydu.
Ancak yosun patlaması sırasında karaya vuran yunuslarda önemli bir fark görüldü: Beyinlerindeki nörotoksin 2,4-diaminobütirik asit (2,4-DAB) seviyeleri, yosun patlaması olmadığında karaya vuran diğer yunusların seviyelerinden 2.900 kat daha yüksekti.
Bu, siyanobakterilerle dolu patlamaların zararlı etkilerini akla getiriyor ve bu yunusların karaya oturmasına neden olan yön bulma becerilerinin ve hafızalarının kaybını kısmen açıklayabilir.
Çalışmadan başka bilinmesi gereken önemli noktalar neler?
Bu bağlamda, yunusların yaşla birlikte Alzheimer hastalığına çok benzeyen beyin sorunları geliştirdiğini belirtmek önemlidir. Ayrıca, siyanobakteriler tarafından salınan toksinlerin hayvanlarda ve insanlarda nöronlara zarar verebileceğini biliyoruz, ancak insanlardaki nörodejeneratif hastalıklarla bağlantısı hala araştırılıyor.
Bir bilim insanları ekibi, yunuslardaki bu sorunların zararlı alg patlamaları nedeniyle daha da kötüleşebileceğini öne sürüyor. Çalışma, hasara neden olan nörotoksinler, yunus beyinleri üzerindeki başlıca etkiler ve mevsimsel değişiklikler hakkında ayrıntılı bilgiler de içeriyor.
Riskler sadece yunuslarla sınırlı değil: Bu artışlar denizdeki diğer birçok türe zarar veriyor ve bu durum besin zincirinde yukarıya doğru taşarak en sonunda insanları etkiliyor.
Önceki çalışmalar, alg patlamalarını, şüphesiz Alzheimer hastalığının temel bir özelliği olan hafıza kaybına yol açabilen toksinlerle ilişkilendirmiştir. Bu kimyasallar beslenmeye yeterince büyük miktarlarda girerse, bu ciddi bir sorun haline gelebilir.
Araştırmacılar, bu çalışmada insanları değil yunusları incelediklerini, ancak Alzheimer hastalığında görülen bazı temel beyin değişikliklerinin benzer olduğunu belirtiyorlar. Henüz doğrudan bir bağlantı olmasa da, işaretler açık ve en azından bu durum daha fazla araştırmayı hak ediyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Yunuslar da Alzheimer Hastalığına Yakalanabiliyor
Kırlangıçlarda “Sonsuz Kimyasallara” Karşı Beklenmedik Bir Direnç Keşfedildi