Güneş, dev bir soğuk moleküler gaz ve toz bulutu içinde doğmuştur. Bir yıldız kümesi olarak güneşin düzinelerce hatta yüzlerce yıldız kardeşi olabilirdi. Varsayılan komşu yıldızlar Samanyolu galaksisi boyunca dağılmış durumdalar. Bu yaratılış olayının kalıntıları üzerinden uzun zaman geçmiş olsa da, bugün galaksimizde ve ötesinde yıldız doğum süreci devam etmektedir.
Yıldız kümeleri, oluşumun erken evrelerininde optik olarak karanlık bulutların merkezindedir. Bu soğuk, tozlu bulutlar kızılötesi ışınlarla parlak bir şekilde parlar.
Geleneksel modeller, yerçekimi kuvvetinin, yıldızların ve yıldız kümelerinin oluşumundan tek başına sorumlu olabileceğini iddia etmektedir. Daha yeni gözlemler, manyetik alanların, türbülansın veya her ikisinin de dahil olduğunu ve hatta yaratılış sürecine hâkim olabileceğini göstermektedir.Peki yıldız kümelerinin oluşumuna yol açan olayları tetikleyen şey nedir?
Gökbilimciler, yıldız kümelerinin dev moleküler bulutlar arasındaki çarpışmalar sonucu oluştuğuna dair yeni kanıtlar buldular.
Virginia Üniversitesi’nden Thomas Bisbas “Yıldızlar yeni kimyasal elementler yaratan nükleer reaksiyonlarla destekleniyor.” dedi. “Yeryüzünde yaşamın varlığı, milyarlarca yıl önce patlayan bir yıldızın ürünüdür, ama yine de bu yıldızların – kendi güneşimiz de dahil – nasıl oluştuğunu bilmiyoruz.”
Araştırmacılar, yıldızların oluşturabileceği moleküler bir bulut etrafında iyonize karbonun dağılımını ve hareketini incelediler. Saatte 20.000 milden fazla hızlarda birbiriyle çarpışan iki ayrı moleküler gaz bileşeni vardır. Moleküler ve iyonize gazların dağılımı ve hızı, bulut çarpışması simülasyonları ile tutarlıdır; bu, bulutların çarpışması sırasında oluşan şok dalgasında gazın sıkıştırıldığı gibi yıldız kümelerinin oluştuğunu gösterir.
Yıldız kümelenmelerinin yaratılmasından sorumlu mekanizma hakkında henüz bilimsel bir fikir birliği bulunmamakla birlikte, bu SOFIA gözlemevinden yapılan araştırma gözlemleri bilim adamlarının gizemi açığa çıkarmak için önemli bir adım atmasına yardımcı olmuştur. Bu araştırma alanı aktif olmaya devam etmektedir ve bu veriler çarpışma modeli lehine çok önemli kanıtlar sunmaktadır. Yazarlar, gelecekteki gözlemlerin, bulut çarpışmaları sürecinin bu bölgeye özgü olup olmadığını, daha yaygın olduğunu, hatta yıldız kümelerinin oluşumu için evrensel bir mekanizma olup olmadığını belirlemek için bu senaryoyu test etmelerini bekliyor.
Araştırmacılar “Bir sonraki adımımız, SOFIA’yı yıldız kümeleri oluşturan çok sayıda moleküler bulutları gözlemlemek için kullanmaktır” diye ekliyor. “Ancak o zaman bulut çarpışmalarının galaksimizde yıldız doğumunu tetiklemek için ne kadar yaygın olduğunu anlayabiliriz.”
SOFIA, 106 inç çaplı bir teleskopu taşımak için modifiye edilmiş bir Boeing 747SP jet uçağıdır.
https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/478/1/L54/4931752?redirectedFrom=fulltext
Çeviri: Figen Berber