Yere Yapılan Evler Bizi Sıcaktan Kurtarabilir
Amerika Birleşik Devletleri’nin bazı bölgelerinde dolaşın ve çatıları çevredeki zeminden sadece birkaç metre yüksekte olan evler görebilirsiniz. Bunlar 1970’ler ve 1980’lerin “toprak evler” çılgınlığından arta kalanlardır.
Aşırı hava koşullarının dünyanın tüm bölgelerini etkisi altına almasıyla birlikte, şimdi toprak evleri geri getirmenin zamanı gelmiş olabilir.
Mevsime ve günün saatine bağlı olarak, dünya yüzeyindeki sıcaklık önemli ölçüde değişebilirken, yer altında sıcaklıklar azalır. Kışın, yüzeyin altındaki sıcaklık yüzeye göre daha yüksektir ve yaz aylarında daha serindir. 4 m derinlikte toprak sıcaklığı sabit hale gelir.
ABD’nin çoğunda, don çizgisinde ve altında 1-1,5 m sıcaklık, kuzey enlemlerinde neredeyse sabit 7,2 – 10 °C ve güney enlemlerinde ise 10 – 21 °C ile neredeyse sabittir
Dünyanın sabit sıcaklığı, toprak evlerin minimum ısıtma ve soğutmaya sahip olmasına izin verir ve bu, tipik olarak inşa edilen evlere kıyasla enerji maliyetlerinde ciddi bir düşüşe neden olur. Toprak evlerin bir diğer avantajı da, küresel ısınma nedeniyle giderek yaygınlaşan şiddetli rüzgar ve fırtınalara karşı koruma sağlamasıdır.
Toprak evler, esas olarak betonarme olarak inşa edildikleri için orman yangınlarına karşı daha fazla koruma sağlar. Depremler sırasında daha iyi sonuç verir; çünkü yer yüzü ile birlikte hareket edecek şekilde tasarlanmıştır. Hafriyat toprağı bir toprak evin çatısına yerleştirilerek çatı, sakinlerin kendi yiyeceklerini yetiştirebilecekleri bir bahçe haline geliyor.
Yoğun kentsel alanlarda, toprak evler komşulardan daha fazla mahremiyet ve yoğun otoyolların yakınında çok faydalı olabilecek ses yalıtımı sunar.
Bir fit(30 cm) toprağın R değeri, toprak bileşimine, nem içeriğine vb. bağlı olarak inç (2.5 cm) başına R 0.125 ila R 0.25 arasında herhangi bir yerde bulunur. R değeri, bir yalıtım malzemesinin ısı akışına direnme kapasitesidir. R değeri ne kadar yüksek olursa, yalıtım gücü o kadar büyük olur.
İnsanlar binlerce yıldır kısmen toprakta yaşıyorlar. Avrupa’da MÖ 15.000 civarında, bazı göçmen avcılar, kısmen toprağa gömülü ve çimle kaplı “yuvarlak evler” inşa ediyorlardı. 5.000 yıl öncesine tarihlenen bu tür yapıların örnekleri, İskoçya’nın kuzey kıyılarındaki Orkney Adaları’ndaki Skara Brae’de bulunabilir.
Güneybatı ABD’de, Colorado’da bulunan UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Mesa Verde Ulusal Parkı’nda inşa edilen evler, yeryüzündeki doğal çıkıntılardan ve mağaralardan yararlandı. Yerli Amerikan kabilelerinin çoğu, “toprak kulübeleri” olarak adlandırılan toprakla korunan yapılar inşa etti ve Great Plains’de “soddies” olarak bilinen çimenli evler yaygındı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
/Yere Yapılan Evler Bizi Sıcaktan Kurtarabilir/