Yerçekimi Neden Işık Hızında Seyahat Ediyor?
İki yıldızın ölü damarları 130 milyon yıl önce biraz uzak bir galakside çarpıştı.
Çarpışma o kadar şiddetliydi ki; uzay-zamanda bir kırışıklığa neden oldu – yerçekimi dalgası. Bu kütleçekim dalgası ve yıldız patlamasından gelen ışık kozmosa yayıldı. 17 Ağustos’ta, saat 6: 41’de Doğu’ya eşzamanlı olarak Dünya’ya geldiler.
Olay, “multimessenger astronomy” in şafağı olarak dünya çapında manşetlere sebep oldu. Astronomlar bu an için bir nesil beklediler. Ancak, yerçekiminin ışık hızında gittiğinin ilk doğrudan doğrulamasıydı.
Yerçekimi Hızı
Hepimiz ışığın bir hız sınırına uyduğunu biliyoruz – saniyede yaklaşık 186.000 mil. Hiçbir şey daha hızlı seyahat edemez. Fakat neden yerçekimi aynı hızda hareket etmeli?
Bu soru Albert Einstein’ın genel izafiyetine ya da yerçekimi teorisine hızlı bir dalış yapmayı gerektirir – bir asır önce yerçekimi dalgalarını öngören aynı teori.
Einstein, Isaac Newton’un “mutlak zaman” fikrini devirdi. Newton, ölümlülerin nasıl algıladığına bakılmaksızın, zamanın her yere aynı hızla devam ettiğini düşündü. Gözü karaydı. Bu düşünce çizgisiyle, Dünya’da bir saniye (var olduğunu bilmediği) bir kara deliğin yanında bir saniyedir.
Hepsi Göreceli
Ama sonra Einstein zamanın göreceli olduğunu gösterdi. Hızla ve yerçekimi varlığında değişir. Bunun sonuçlarından biri, uzaktan eşzamanlı eylemler gerçekleştirememenizdir. Bu nedenle, herhangi bir türdeki bilginin bir foton – ışık taşıyan parçacık – ya da yerçekimi kuvvetini taşıyan bir graviton olsun – sınırlı bir hızı vardır.
ilk yerçekimi dalgalarını belirleyen LIGO ekibinin üyesi ve genel göreliliğin uzmanı olan Wisconsin-Milwaukee Üniversitesi fizikçisi Jolien Creighton, “Görelilikte, bir ‘bilgi hızı’ var – bir noktadan diğerine bilgi gönderebileceğiniz maksimum hız.” diyor.
Creighton, elektromanyetizmada, bir elektron salladığınızda, elektrik alanında ışık hızında yayılan bir değişiklik yarattığını açıklar. Yerçekimi aynı şekilde çalışır. Bir kütleyi sallayın ve yerçekimi alanındaki (yerçekimi dalgası) değişim aynı hızla yayılır.
Creighton, “Dolayısıyla, yerçekimi dalgalarının hızının elektromanyetik dalgaların hızına eşit olması, her ikisinin de bilgi hızında hareket etmesinden kaynaklanmaktadır.” diyor.
Bunu da görmenin kolay bir yolu var. Güneşin şu anda kaybolduğunu hayal edin. Dünya sadece anında uzaya sürüklenmeyecekti. Sekiz dakika sonra, Dünya kararır ve aynı anda düz bir çizgide gider.
Çeviri:Simge Kara
Kaynak:https://www.bizsiziz.com/why-does-gravity-travel-at-the-speed-of-light/