Koronavirüs vakalarının yeni raporları ortaya çıktıkça, yeni araştırmalar nihayet SARS-CoV-2 adı verilen yeni virüs hakkında cevabı merakla beklenen soruların bazılarına ışık tutabilir.
En acil sorular arasında: Kaç vaka semptosuz, hafif, orta veya şiddetli? Toplam vaka sayısına kıyasla gerçek ölüm oranı nedir?
Yeni koronavirüsün ilk raporları, Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinden, bilinmeyen pnömoni ile başvuran hastalar ile ortaya çıktı. 2 Mart tarihi itibariyle dünya çapında 90.000’den fazla vaka doğrulandı; bunların arasında 45.705 vaka iyileşmeyle ve 3.000’den fazla vaka ise ölümle sonuçlandı. 28 Şubat’ta ABD’li sağlık yetkilileri, San Francisco Körfez Bölgesi’nde yurtdışına seyahat etmemiş ve hastalıktan etkilenen bir bölgeye seyahat ettiği bilinen bir kişiye maruz kalmamış bir hastada yeni koronavirüsün bilinen ilk vakasını doğruladı. O zamandan beri, yeni koronavirüs testi hızlı bir şekilde genişletildi ve ABD’de bilinen toplam vakaları 105’e ulaştı. ABD’de yedi kişi COVID-19’dan öldü.
ABD yayılmasını izleme
Batı Sahili’nde dolaşan virüsün genetik analizi, COVID-19’un bölgenin tamamına yaklaşık altı hafta içinde bulaştığını göstermektedir. Bu topluluk yayılımı daha önce çeşitli nedenlerle tespit edilmedi. Birincisi, Çin’deki salgından elde edilen verilere göre, vakaların yaklaşık% 81’i hastaneye yatmayı gerektirmiyor. Hafif ateş, öksürük ve tıkanıklık gibi belirtiler yaşayan kişilerin doktora gitmesi olası değildir. İkincisi, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) protokolü, testi yalnızca semptomları olan ve etkilenen bir bölgeye seyahat öyküsü olanlarla sınırlandırdı. Son olarak, virüs bulaşması ve ölümler arasında bir gecikme var sırf bu nedenle en ciddi vakaların ölüm zamanı geliyor.(Çin’den bir Dünya Sağlık Örgütü raporu, kritik vakaların ,hasta öldüğünde veya iyileştiğinde çözümlenmesinin üç ila altı hafta sürdüğünü buldu.)
ABD verilerinden henüz net olmayan şey, kaç kişinin yeni koronavirüs ile enfekte olduğu. Bu sayı, hastalık şiddetini ve ölüm oranını anlamak için anahtardır – sonuçta, hastaların hangi oranının ciddi şekilde hastalanacağını veya öleceğini bilmek için toplam vaka sayısını bilmelisiniz. Çin’in şimdiye kadarki en iyi verileri, vaka ölüm oranını% 2,3’e getiriyor. Ancak hafif ve asemptomatik vakaların daha iyi saptanmasıyla bu sayı düşebilir.
Bilim insanları önümüzdeki haftalarda bu sayı hakkında daha fazla bilgi almayı bekliyorlar. Massachusetts Genel Hastanesi acil tıp bölümünde acil durum hazırlık başkan yardımcısı Paul Biddinger, Harvard T.H.’de Chan Halk Sağlığı Okulu 2 Mart’taki web yayınında, daha kapsamlı testlerin yardımcı olacağını söyledi.Bununla birlikte, önümüzdeki günlerden haftalara kadar yapılan testlerin, muhtemelen en hasta hastaların bir alt kümesi ile sınırlı kalacağını söyledi.
Biddinger ,“Şu anda, ağır hastalar için öncelik vermemiz gereken çok az testimiz var.” dedi web yayınında.
Halk sağlığının silahları
Yeni koronavirüs vakalarını ortaya çıkarmanın bir başka yöntemi de mevcut grip ve solunum yolu hastalıkları sürveyansına(gözetim) bakmaktır. Delaware Üniversitesi epidemiyoloji programının direktörü Jennifer Horney, bunun halk sağlığının temel çalışması olduğunu söyledi. Çoğu eyalette, acil servislerin, acil tıbbi hizmetlerin, zehir kontrol merkezlerinin ve diğer tıp merkezlerinin grip benzeri semptomların ortaya çıktığını bildirdiği “sendromik gözetim” denen şey vardır. Örneğin Washington eyaleti, neredeyse gerçek zamanlı olarak veri toplamak için Hızlı Sağlık Bilgi Ağı’nı (RHINO) kullanır.
Çoğu eyalette, genellikle haftada bir kez, teşhis edilen grip vakalarının raporlarını toplayan spesifik grip izleme ağları vardır. Bütün bunlar, devlet sağlık departmanlarının teşhis edilmemiş COVID-19’un ipuçlarını aramak için kullanabileceği bilgilerdir.
“Geri dönüp görebilecekler: Şu anda bildiklerimiz göz önüne alındığında, tipik olarak grip benzeri hastalıklardan daha fazlasına sahip miydik?” Horney Canlı Bilim’e anlattı.
Horney, tehlike dikkat çeken vaka sayısının enfeksiyoz etkene, yılın belli zamanına ve bir bölgedeki nüfusa bağlı olduğunu söyledi. Kışın ortasında Seattle gibi büyük bir şehirde, tehlikeye dikkat çekmek için yüzlerce ekstra vaka gerekebilir, ancak sezonun sonunda daha az kalabalık bir bölgede, gerekli vaka sayısı çok az olabilir.
Zaten, araştırmacılar koronavirüs vakalarını daha aktif bir şekilde araştırıyorlar. Mevsimsel influenza bulaşmasını izlemek için genetik sekans kullanan Seattle Grip Çalışması, örneklerini olası koronavirüs ve grip açısından test etmeye başladı. Ekip zaten grip için negatif test edilen ve hafif solunum semptomlarından kurtulması için eve gönderilen Snohomish İlçesi lise öğrencisinde bir koronavirüs vakası bulduğunu bildirdi.
Horney, halk sağlığı araştırmacılarının, epidemiyologların gıda kaynaklı bir hastalık salgınını izlemesine benzer şekilde görüşmelere dayalı vakalar arayacağını da belirtti. Olgular ortaya çıktıkça, araştırmacılar etkilenen bölgedeki hastanelere ve kliniklere ulaşarak tedavi sırasında tanı konulmamış semptom belirtileri olan hastaları ararlar. Daha sonra, bulundukları her yeri ve etkileşimde bulundukları herkesi öğrenmek için bu kişilerle görüşebilirler. Salmonella (tifo, paratifo ve gıda zehirlenmesine yol açabilen, çubuksu, Gram-negatif bir enterobakteri cinsidir.) durumunda, bir örnek ortaya çıkabilir: Herkes aynı torbalı ıspanak yemiş veya aynı marka meyveli içeceği içmiş. COVID-19 durumunda, araştırmacılar, semptomları olan kişilerin aynı mağazalara uğradıklarını veya aynı ofis parkında çalıştıklarını görebilirler. Zaten, Washington eyalet sağlık departmanı, koronavirüsü olduğunu zaten doğrulanmış kişilerin temaslarını izlemiştir.
Horney, “Bu ortak maruziyeti bulursak, ciddiyetine bakılmaksızın tüm bu vakaları birbirine bağlayabiliriz.” dedi.
Vaka Piramidi
Bununla birlikte, semptomları olan insanları izlemek – hafif, orta veya şiddetli – sadece başlangıçtır. Yeni koronavirüs hakkında büyük bir soru, kaç kişinin hiç semptom göstermeden COVID-19’u ilettiği veya hasta olduklarını neredeyse hiç fark etmedikleri çok az semptom gösterdiği, bir epidemiyolog olan Marc Lipsitch, Chan Halk Sağlığı Okulu, 2 Mart’ta web yayınında söyledi. Lipsitch, asemptomatik taşıyıcılar ve hafif semptomları olan kişilerin buzdağının tabanı gibi olabileceğini söyledi. Tespit etmek zordur ancak hastalığın nasıl yayılacağını modellemek için çok önemlidir.
Lipsitch, “İletimi modellediğimizde ve kaç kişinin enfekte edileceğini tahmin ettiğimizde, modeller kaç kişinin ‘hasta’ veya ‘gerçekten hasta olduğunu’ bilmiyor, ciddiyetten bağımsız olarak kaçının enfekte olduğunu biliyorlar.” dedi.
Lipsitch, Çin’deki bilim insanlarının, insanların kanındaki virüse karşı antikorlar arayan çalışmalara başladığını söyledi. Bu çalışmalar, bir kişinin iyileştikten sonra SARS-CoV-2 ile enfekte olduğunu doğrulamanın tek kesin yolu. Araştırma zaman alacaktır ancak araştırmacılar hastalığın yayılma hızını ne kadar çok bilirse, salgının olası uzunluğu hakkında o kadar fazla şey söyleyebilirler.
Çeviri: Simge Kara