Yeni Kanıtlar, Dünyanın Manyetik Alanının En Az 3.7 Milyar Yıllık Olduğunu Gösteriyor
Dünya’nın manyetik alanına ilişkin en eski net kanıtlar, bu alanın gezegenin varoluşunun ilk milyar yılı içinde oluştuğunu gösteriyor. Bu yeni bulgu bizi, Dünya’nın manyetik alanının oluşumundan önceye dayanıp dayanmadığı ve eğer dayanmıyorsa ne kadar süre sonra ortaya çıktığı gibi önemli bir soruyu yanıtlamaya yaklaştırıyor.
Dünya’yı çevreleyen ve bizi güneş radyasyonundan kısmen koruyan manyetik alanın, yaşamın oluşumu ve hayatta kalması için gerekli olduğu düşünülmektedir. Jüpiter gibi dev gezegenlerin güçlü manyetik alanlara sahip olabileceğini bilmemize rağmen, kayalık gezegenler için ne kadar yaygın oldukları konusunda çok fazla tartışma var. Eğer gezegen çapında manyetik alanlar nadir ya da tipik olarak zayıfsa, bu galakside yaşamın ya da en azından gelişmiş yaşamın yaygın olarak ortaya çıkmasına bir sınırlama teşkil edebilir.
Bu durum, Dünya’nın manyetik alanının kökenini keşfetme arayışını birçok jeolog için bir öncelik haline getirmiştir, ancak bu cevaplanması kolay bir soru değildir. Kayalar, içinde oluştukları manyetik alanın kanıtlarını muhafaza edebilirler, ancak içlerindeki demir parçacıklarını yeniden düzenleyecek kadar ısınırlarsa bunlar kaybolabilir ya da değişebilir. Ancak şimdi, gezegenin değişime uğramamış en eski kayalarından bazılarında ipuçları bulundu.
Isua Suprakrustal Kuşağı, oluşan ilk kıtasal kabuk malzemesinin bir kısmını temsil eder ve bazı kısımları o zamandan beri jeolojik işlemlerden nispeten etkilenmeden hayatta kalmıştır. Ne yazık ki jeologlar için, saha araştırması için gezegendeki en zor yerlerden biri olan Batı Grönland’da yer almaktadır.
Demir açısından zengin birçok genç kayaçta olduğu gibi, Isua Kuşağı’ndaki bantlı demir oluşumları da içinde oluştukları manyetik alanın yönünü ve bir dereceye kadar gücünü ortaya koymaktadır. Manyetit parçacıkları, modern bir çubuk mıknatısın etrafındaki demir talaşları gibi alan yönünde sıralanır. Oxford Üniversitesi’nden başyazar Profesör Claire Nichols, bunların yoğun bir ısı olayından sonra soğurken sonradan yönlendirilmiş olmaktan ziyade orijinal olduklarından emin.
Nichols, IFLScience’a e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “Bu kadar eski kayalardan güvenilir kayıtlar çıkarmak son derece zordur ve bu örnekleri laboratuvarda analiz ettiğimizde birincil manyetik sinyallerin ortaya çıkmaya başladığını görmek gerçekten heyecan vericiydi” dedi. “Bu, Dünya’da yaşamın ilk ortaya çıktığı zamanlardaki antik manyetik alanın rolünü belirlemeye çalıştığımız için gerçekten önemli bir adım.”
Dünya’nın manyetik alanının yaşı kısmen sorgulanmaya devam ediyor çünkü bugün buna neyin sebep olduğunu tam olarak anlamış değiliz. Bunun, yüksek demir içeriği konveksiyon akımlarını bir dinamoya dönüştüren erimiş dış çekirdekteki hareketlerin bir ürünü olduğunu ve bu akımların da iç çekirdeğin katılaşmasıyla üretildiğini biliyoruz.
Bununla birlikte, bu tür hareketlerin katı çekirdek oluşmadan önce gerçekleşip gerçekleşmediğinden emin olamamamız için yeterince belirsiz ayrıntı var. Nichols ve meslektaşlarının incelediği kayalar, iç çekirdeğin neredeyse kesinlikle çok daha genç, muhtemelen çok hücreli yaşamdan daha yeni olması nedeniyle, bu tür hareketlerin gerçekleştiğini düşündürmektedir. Bulguların, Dünya’nın çekirdeğinden erken dönemlerde ne kadar ısı kaçtığı, bunun da mantodaki kabarmaları tetiklediği ve volkanik faaliyetlere katkıda bulunduğu konusunda etkileri var.
Isua Kuşağı’nın kuzeydoğu kısmı, bu yaştaki kayalar için alışılmadık, belki de benzersizdir, çünkü onu diğer birçok benzerini ısıtan türden faaliyetlerden koruyacak kadar kalın kıtasal kabuğun üzerinde oturur. Nichols ve ortak yazarlar, inceledikleri bölümün 3,69 milyar yıl önce oluşum sırasında 550°C’ye (980°F) ulaştığı, ancak o zamandan beri 380°C’nin (720°F) üzerine çıkmadığı ve manyetik parçacık hizalamasının orijinal olduğu sonucuna vardılar.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Evrendeki Manyetik Alanlar: Karanlık Madde Kökenlerini Keşfetmemize Yardımcı Olabilir