Yeni Bir Çalışma Daha Genç Bir Beynin Şaşırtıcı Sırrını Ortaya Çıkarıyor
Orta düzeyde egzersiz, bilişsel işlevleri ve beyin yapısını koruyarak beyin yaşlanmasını yavaşlatabilirken, çok az veya çok fazla aktivite ise tam tersi etki yaratabilir.
İvmeölçerler ve beyin MRI taramalarından elde edilen verileri kullanan yeni bir bilimsel araştırma, orta düzeyde fiziksel aktivitenin beyindeki yaşlanma sürecini yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini öne sürüyor.
Ekip, Birleşik Krallık Biyobankası’ndaki 16.972 katılımcının bilgilerini inceledi. Her bir kişinin “beyin yaşını” tahmin etmek için 1.400’den fazla görüntü tabanlı fenotipe bir LightGBM makine öğrenimi modeli uyguladılar.
Elde ettikleri sonuçlar, fiziksel aktivite (FA) yoğunluğu ile beyin yaş farkı (BAG) arasında U şeklinde bir örüntü ortaya koydu.
Bu örüntüde, hem düşük hem de yüksek PA seviyeleri daha hızlı beyin yaşlanmasıyla ilişkilendirilirken, orta düzeyde aktivite en fazla faydayı sağlıyor gibi görünüyordu.
Kendi kendine bildirilen verilere dayanan önceki araştırmaların eksikliklerini ele alan bu çalışma, hafif (LPA), orta (MPA), şiddetli (VPA) ve orta-şiddetli (MVPA) aktiviteyi ölçmek için bileğe takılan ivmeölçerler kullanarak 7 günlük PA’yı objektif olarak ölçmüştür.
Sonuçlar, orta düzeyde MPA ve VPA’nın BAG’ı önemli ölçüde azalttığını (örneğin, VPA: β = -0,27) ve bu durumun beyin koruyucu bir etkiye işaret ettiğini göstermiştir.
Beyin Yaşlanması ve Bilişsel Sonuçlar
Önemlisi, BAG’nin PA’nın bilişsel işlev (örneğin, reaksiyon süresi) ve beyinle ilgili bozukluklar (örneğin, bunama, depresyon) üzerindeki etkilerini kısmen düzenlediği bulunmuştur.
Nöroanatomik analiz, BAG’deki aktiviteyle ilişkili azalmaların, serebrovasküler bütünlük ve kortiko-striatal devreler için kritik bölgeler olan singulat korteks, kaudat çekirdekler ve putamen’de daha düşük beyaz cevher hiperintensiteleri ve korunmuş hacimle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.
Xu, “Çalışmamız, büyük bir popülasyonda nesnel olarak ölçülen PA ile beyin yaşlanması arasında doğrusal olmayan bir ilişkiyi doğrulamakla kalmıyor, aynı zamanda eyleme geçirilebilir bir içgörü de sağlıyor: Daha fazla egzersiz her zaman daha iyi değildir; ölçülü olmak önemlidir,” dedi.
Ekibin bir sonraki adımı, uyku, hareketsiz yaşam, nörogörüntüleme ve omik verilerini içeren çok ölçekli bir yaşlanma çerçevesi oluşturmak. Boylamsal çalışmalar, davranışsal müdahalelerin beyin yaşlanmasını nasıl yeniden şekillendirdiğini araştırırken, genom çapında ve proteomik analizler, bu etkilerin altında yatan biyolojik mekanizmaları ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Yeni Bir Çalışma, Daha Genç Bir Beynin Şaşırtıcı Sırrını Ortaya Çıkarıyor