Yaşlanmayı Durdurmak Kanseri de mi Durduruyor?
Yeni bir çalışma, yaşlanmanın akciğer kanserinin biyolojik davranışını nasıl değiştirdiğini ortaya koyuyor.
Göteborg Üniversitesi’ndeki bilim insanları, akciğer kanserinin yayılma ve tedavi sonrası tekrarlama riskini artırabilecek bir protein belirledi. Bulguları, özellikle yaşlı hastalar için daha hedefli tedavilere doğru olası bir yol öneriyor.
Akciğer kanseri en çok yaşlı yetişkinlerde görülür. Ancak birçok laboratuvar çalışması hala genç hayvanlar üzerinde yapılan deneylere dayanmaktadır.
Hastalığın gerçek hayattaki davranışını daha iyi temsil etmek için, araştırma ekibi genç ve yaşlı farelerden alınan akciğer tümörlerini karşılaştırdı. Ayrıca İsveç’in Halland ve Västra Götaland bölgelerindeki yaklaşık 1000 akciğer kanseri hastasının tıbbi verilerini analiz ettiler.
Nature dergisinde yayınlanan sonuçlar, tutarlı bir örüntü ortaya koydu. Yaşlı bireylerde tümörler tipik olarak daha küçüktü ve daha yavaş büyüyordu. Bu daha yavaş büyümeye rağmen, hastalık genellikle teşhis anında daha ileri evredeydi ve diğer organlara daha sık yayılmıştı.
Göteborg Üniversitesi’nden Doçent Volkan Sayın, “Bu, doktorların sıklıkla gözlemlediği bir paradoksu açıklamaya yardımcı oluyor: Yaşlı hastalarda küçük ve yavaş büyüyen birincil tümör teşhis edilebiliyor, ancak bu tümör akciğerin çok ötesine, örneğin beyne, karaciğere ve kemiklere yayılmış olabiliyor” diyor.
Ele Geçirilmiş Stres Tepki Sistemi
Araştırma, yaşlanmanın akciğer kanserinin biyolojik davranışını değiştirdiğini ve tümörlerin yayılma olasılığını artırdığını gösteriyor. Ekip, bu süreçte önemli bir rol oynayan moleküler bir sinyal yolunu belirledi. Bu yolun merkezinde ATF4 olarak bilinen bir stres tepki proteini yer alıyor.
Volkan Sayın, normal koşullar altında ATF4’ün “entegre stres tepkisini” kontrol etmeye yardımcı olduğunu açıklıyor. Bu sistem, koruyucu ve onarım süreçlerini aktive ederek hücrelerin besin eksikliği, viral parçacıklar veya yanlış katlanmış proteinlerin birikmesi gibi zorluklarla başa çıkmasına yardımcı oluyor.
Volkan Sayin ve Clotilde Wiel, Göteborg Üniversitesi Sahlgrenska Akademisi Sahlgrenska Kanser Araştırma Merkezi. Fotoğraf: Johan Wingborg, Malin Arnesson
“Yaşlı hastalarda, bu stres tepkisi tümör tarafından ele geçiriliyor ve kanser hücrelerinin metabolizmalarını yeniden programlamasına olanak tanıyor. Tümör daha hızlı büyümüyor, ancak bu metabolik yeniden düzenleme kanser hücrelerinin yayılmasına ve vücudun diğer bölgelerinde metastaz oluşturmasına olanak tanıyor,” diyor.
Araştırmacılar, hem farelerde hem de insan hastalarda yaşlı deneklerin tümörlerinde daha yüksek ATF4 seviyeleri buldular. Yüksek ATF4 ayrıca akciğer ameliyatından sonra kanserin tekrarlama olasılığının artması ve en yaygın akciğer kanseri türü olan akciğer adenokarsinomlu kişilerde daha düşük hayatta kalma oranlarıyla da ilişkilendirildi.
Göteborg Üniversitesi’nde Doçent olan Clotilde Wiel, “Sonuçlarımız, ATF4’ün sadece akciğer kanserinin yayılmasının ardındaki mekanizmanın bir parçası olmadığını, aynı zamanda daha agresif bir hastalığın göstergesi olarak da hizmet edebileceğini düşündürüyor,” diyor.
Yeni bir tedavi stratejisi
Bulgular ayrıca, tümörler tarafından kullanılan yaşa bağlı sinyal yolunu hedefleyerek yeni bir tedavi stratejisi öneriyor. Araştırmacılar, ATF4’ü veya ATF4 tarafından kontrol edilen bir metabolik süreci ilaçlarla bloke ettiklerinde, yaşlı farelerde tümörlerin yayılımı önemli ölçüde azaldı.
Bilim insanları daha önce benzer ilaçların insan denemelerinde neden iyi sonuç vermediğini anlamakta zorlanıyorlardı. Bu çalışma, sorunun tedavilerin en çok fayda görecek hastalara yönelik olmamasından kaynaklanabileceğini öne sürüyor.
“Sonuçlarımız, bu ilaçların, örneğin tümörlerinde yüksek ATF4 aktivitesi gösteren yaşlı hastalarda daha hassas bir şekilde kullanıldığında önemli ölçüde daha iyi sonuç verebileceğini gösteriyor,” diyor Clotilde Wiel.
Biyolojik yaşlanma göz ardı ediliyor
Kemoterapi ve radyoterapi de dahil olmak üzere birçok güncel kanser tedavisi, hızla büyüyen tümörleri hedef alacak şekilde tasarlanmıştır. Bununla birlikte, yaşlı yetişkinlerde en sık görülen akciğer tümörü türleri genellikle daha yavaş büyür.
Araştırmacılar, kanser araştırmalarının ve ilaç geliştirmenin yaşlanmanın biyolojik etkilerine daha fazla odaklanması gerektiğini söylüyor.
“Normal yaşlanmanın tümörlerin nasıl geliştiğini temelden değiştirdiği çok açık; bu alanda şu anda çok fazla bilgi eksikliğimiz var. Gerçekten de, yaşa uygun modellerde nispeten az kanser araştırması yapılıyor, çünkü bu tür çalışmalar hem çok pahalı hem de uzun zaman alıyor,” diye sonuçlandırıyor Volkan Sayın.
Kaynak: https://scitechdaily.com