Yakın Yıldızların Etrafında İki Süper-Dünya: Bu Gizemli Gezegenlerde Hayat Mümkün mü?
Gökbilimciler, TOI-6002 b ve TOI-5713 b olarak adlandırılan ve yakınlardaki M cüce yıldızların yörüngesinde dönen iki yeni süper-Dünya ötegezegen keşfetti. Bu ötegezegenler, NASA’nın Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) uydusu kullanılarak tespit edildi ve Dünya’nın yaklaşık iki katı büyüklüğünde oldukları belirlendi. Bulgular, 1 Ağustos’ta arXiv ön baskı sunucusunda yayınlanan bir makalede detaylandırıldı.
TESS, geçiş yapan ötegezegenleri aramak için Güneş’e yakın, en parlak yıldızlardan yaklaşık 200.000’ini inceliyor. Bugüne kadar TESS, TESS İlgi Nesneleri (TOI) olarak bilinen 7.200’den fazla aday ötegezegen tespit etti ve bunların 543’ü onaylandı.
Belçika’daki Liège Üniversitesi’nden Mourad Ghachoui liderliğindeki uluslararası bir astronom ekibi, bu iki yeni gezegenin varlığını doğruladı. Ekip, M cüceleri TOI-6002 ve TOI-5713’ün ışık eğrilerinde gezegenlerin varlığına işaret eden geçiş sinyalleri tespit etti.
Araştırmacılar, bu sinyallerin gezegensel doğasını doğrulamak için TESS gözlemlerini, yer tabanlı fotometriyi, yüksek açısal çözünürlüklü görüntülemeyi ve spektroskopik verileri kullandılar. Gezegenleri karakterize etmek için TESS ve yer tabanlı tesislerden gelen transit ışık eğrilerini birlikte analiz ettiler.
TOI-6002 b’nin yarıçapı, Dünya yarıçapının 1,65 katıdır ve Dünya’dan yaklaşık dört kat daha büyük olduğu tahmin edilmektedir. Bu gezegen, ev sahibi yıldızının yörüngesinde her 10,9 günde bir, yaklaşık 0,06 AU mesafede dönmektedir ve denge sıcaklığı 321,1 K olarak hesaplanmıştır.
Dünya’dan yaklaşık %77 daha büyük olan TOI-5713 b’nin tahmini kütlesi, Dünya kütlesinin 4,3 katıdır. Yörünge periyodu 10,44 gündür ve ana yıldızından 0,06 AU uzaklıktadır. TOI-5713 b’nin denge sıcaklığının 347,2 K olduğu tahmin edilmektedir.
Her iki gezegen de Dünya’dan daha büyük, ancak Neptün kütlesini aşmayan gezegenler için kullanılan süper-Dünya kategorisinde yer almaktadır. Bu terim, öncelikle kütleyi ifade etmekle birlikte, Dünya’dan daha büyük, ancak mini-Neptünlerden daha küçük (yarıçapı iki ila dört Dünya yarıçapı arasında olan) gezegenleri tanımlamak için de kullanılır.
İki gezegenin bileşimi belirsizliğini korumaktadır; kayalık ya da su zengini dünyalar olabilirler. İlginç bir şekilde, hem TOI-6002 b hem de TOI-5713 b, ev sahibi yıldızlarının etrafındaki yaşanabilir bölgenin hemen dışında, ancak iç kenarının yakınında yer almaktadır. Bu konumlandırma, onları gelecekteki çalışmalar için ilgi çekici hedefler haline getirmektedir; bu sayede, dış gezegenlerin potansiyel olarak yaşanabilir koşullardan Venüs benzeri koşullara evrimini araştırmak mümkün olabilir.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Yakın Yıldızların Etrafında İki Süper-Dünya: Bu Gizemli Gezegenlerde Hayat Mümkün mü?