Yağ ve Beyin Sağlığı Üzerine Yeni Bulgular: Bildiklerimiz Yanlış mı?
Yüksek yağlı bir diyet beyni ve metabolizmayı etkiler, ancak araştırmacılar şekerin yağdan daha güçlü bir etkiye sahip olabileceğine inanıyor.
Yağ oranı yüksek bir diyet obeziteye katkıda bulunabilir ve diyabet de dahil olmak üzere metabolik bozukluk riskini artırabilir. Araştırmacılar, böyle bir diyetin fare beyinlerinin hipotalamus bölgesinde de gözle görülür değişikliklere neden olduğunu bulmuşlardır. Ancak Scientific Reports dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, bu etkiler yalnızca yağdan kaynaklanmıyor.
Beyindeki nöronlar arasındaki bağlantılar sürekli değişiyor. Diyetin bu konuda önemli bir etkisi vardır. Yüksek yağlı bir diyetin hipotalamusta enerji homeostazını bozan ve metabolik hastalık riskini artırabilen değişikliklere neden olabileceği artık biliniyor.
Bir fare beyninin hipotalamus anteriorunun (PVH ant) paraventriküler çekirdeğinde AgRP ve Synaptophysin-TdTomato’nun immüno-etiketlenmesini gösteren konfokal görüntü. Kredi: DIfE, Selma Yagoub
Gıda alımı beyinde ağırlıklı olarak iki tür nöron tarafından düzenlenir: AgRP (Agouti ile ilişkili peptit) ve POMC (proopiomelanokortin) nöronları. Her ikisi de öncelikle hipotalamusta, daha doğrusu hipotalamusun çekirdek bölgesi olan paraventriküler çekirdekte bulunur ve zıt etkilere sahiptir. POMC nöronları gıda alımını engellerken, AgRP nöronları bunu teşvik eder.
Yağ mı Şeker mi?
Önceki araştırmalar, yüksek yağlı diyetle beslenen farelerde paraventriküler çekirdekteki AgRP nöron aktivitesinin azaldığını göstermiştir. Bu durum çoğunlukla hayvanlara verilen diyetin yüksek yağ içeriğine bağlanmıştı. Bununla birlikte, incelenen farelerin yiyecekleri şeker de dahil olmak üzere başka besinler de içeriyordu. Bu nedenle nöronal değişikliklerden hangi makro besinin sorumlu olduğu kesin olarak söylenemez.
DIfE ve DZD’den araştırmacılar, beyinde değişikliklere neden olan şeyin öncelikle yağ olup olmadığını araştırdı. Erkek ve dişi fareleri 48 saat boyunca yüksek yağlı ve düşük şekerli bir diyetle beslediler. Araştırmacılar için hem erkek hem de dişi fareler üzerinde çalışmak önemliydi, çünkü önceki çalışmalarda genellikle sadece erkekler kullanılmıştı. Sonuç olarak, iki cinsiyetin yüksek yağlı bir diyete farklı tepki verip vermediği belirsizdi.
Daha Büyük Öneme Sahip Diğer Besinler
Hayvan beyinlerinin incelenmesi beklenmedik bir sonuç ortaya çıkarmıştır: Yüksek yağlı diyetin bir etkisi tespit edilememiştir. AgRP nöronlarının bağlanabilirliği dişi ya da erkek farelerde azalmamıştı.
Bu, hipotalamusta daha önce gözlemlenen değişikliklerden sorumlu olanın (tek başına) diyet yağı olmadığını göstermektedir. Araştırmacılar, şeker gibi diğer makro besinlerin AgRP nöronları üzerinde daha derin etkileri olduğundan şüpheleniyor. Şimdi tek tek makro besinlerin beyindeki nöroanatomik ve işlevsel değişiklikler üzerindeki rolünü keşfetmek için daha fazla çalışma yapmak istiyorlar.
Kaynak: https://scitechdaily.com