Voyager 1 Ekibi 22 Milyar Km Ötedeki Motorları Onardı
NASA’nın Voyager 1 sondasının ekibi, uzay aracının Dünya’ya doğru yönelmesini sağlayan iticilerindeki bir sorunu başarıyla giderdi. Bu pozisyonda normal olarak komutlar alabilir, mühendislik verileri gönderebilir ve topladığı benzersiz bilimsel bilgileri sağlayabilir.
Voyager’larla şu anda yapılan her şey kesinlikle aşırı hassasiyet ve dikkat ve aynı zamanda inanılmaz bir ustalık gerektiriyor. Uydular yarım yüzyıldır uçuyor ve Dünya’dan 20 milyar kilometreden fazla yol kat ettiler.
Birçok kez uydularla iletişimin kesildiği, artık Dünya’ya sinyal gönderemeyecekleri ya da kontrol merkezinden komut alamayacakları düşünüldü.
Ancak mühendisler her seferinde yeni bir çözüm buldular, uyduda bulunan araçları yeni bir kapasitede kullandılar, yazılımı yeniden başlattılar ve çalışmayı eski haline getirdiler.
Görev sırasında birkaç nesil mühendis görev yaptı. Ama hâlâ işlerinin başındalar. Ve hala oyunlarının zirvesindeler.
NASA’nın Voyager 1 sondasının ekibi, uzay aracını Dünya’ya doğru yönlendiren motorlardaki bir sorunu çözdü.
NASA, bu konumda normal olarak komutlar alabileceğini, mühendislik verileri gönderebileceğini ve topladığı benzersiz bilimsel bilgileri sağlayabileceğini söyledi.
47 yıl sonra, motorların içindeki yakıt borusu, uzay aracının yakıt deposundaki kauçuk zarda yıllar içinde biriken bir yan ürün olan silikon dioksit ile tıkandı.
Bu tür bir “ölçek” motor verimliliğini düşürür. Haftalar süren hazırlıkların ardından ekip uzay aracını farklı bir motor setiyle değiştirdi.
Voyager 1 motorları nasıl değiştirildi?
Motorlar için kullanılan itici yakıt, gaza dönüşen ve onlarca milisaniye uzunluğunda jetler halinde salınan sıvı hidrazindir. Bu, uzay aracının anteninin Dünya’ya doğru düzgün bir şekilde açılmasını sağlar. Normal çalışma için günde yaklaşık 40 püskürme gerekir.
Her iki Voyager sondası da üç set ya da dal motorla donatılmıştır: iki set yönlendirme ve bir set yörünge düzeltme. Gezegen uçuşları sırasında iki tip motor farklı amaçlar için kullanılmıştır.
Ancak Voyager 1 güneş sisteminin dışında değişmeyen bir yol izlediğinden, itici güç ihtiyaçları basitleştirilmiştir ve üç koldan herhangi biri uzay aracını Dünya’ya yönlendirmek için kullanılabilir.
2002 yılında, NASA’nın Güney Kaliforniya’daki Jet İtki Laboratuvarı’ndaki görevin mühendislik ekibi, anteni Dünya’ya doğru yönlendirmek için kullanılan yönlendirme motoru kolundaki bazı yakıt tüplerinin tıkandığını fark etti.
Bunun üzerine ekip ikinci dala geçti. Bu dal da 2018’de tıkanma belirtileri gösterince, ekip yörünge düzeltme manevra motorlarına geçti ve o zamandan beri bu dalı kullanıyor.
Şimdi de yörünge düzeltme iticilerinin tüpleri, ekibin dalları değiştirdiği 2018’de tutum iticilerinin olduğundan daha fazla tıkanmış durumda.
Tıkalı tüpler motorların içinde yer alıyor ve yakıtı gazlara dönüştürüldüğü katalizörlere gönderiyor. (Bunlar motorlara hidrazin gönderen yakıt tüplerinden farklıdır).
Tüp açıklığının çapı başlangıçta sadece 0,25 milimetre iken, tıkanma bunu 0,035 mm’ye veya bir insan saçının yaklaşık yarısına düşürdü. Sonuç olarak ekip, yönlendirme motoru kollarından birine geri dönmek zorunda kaldı.
Güç nereden alınır?
Diğer itici güç dallarına geçmek 1980 hatta 2002’deki bir görev için nispeten basit bir işlem olabilirdi. Ancak uzay aracı yaşlanıyor ve en önemlisi güç ve ısıtma için giderek daha az enerji rezervine sahip oluyor.
Ekip enerjiyi korumak için, Voyager’ların onsuz hayatta kalabileceği, bazı ısıtıcılar da dahil olmak üzere, tüm yerleşik sistemleri çoktan kapattı. Bu, çürüyen plütonyum tarafından üretilen ve giderek azalan elektrik kaynağını korumak içindir.
Bu önlemler güç tüketimini azaltırken, uydunun sıcaklığının düşmesine neden oldu. Sonuç olarak, oryantasyon motoru kolları soğumuş ve bu durumda çalıştırılmaları onlara zarar verebilirdi.
Ekip en iyi seçeneğin, uzun süredir uykuda olan ısıtıcılara yeniden enerji vererek geçişten önce motorları ısıtmak olduğuna karar verdi.
Ancak, Voyager ekibinin karşılaştığı pek çok sorunda olduğu gibi, başka bir sorun daha vardı: uzay aracının güç rezervi o kadar düşüktü ki, gerekli olmayan ısıtıcıları çalıştırmak, ısıtıcılara yeterli gücü sağlamak için başka bir şeyi kapatmayı gerektirecekti ve şu anda çalışan her şey gerekli kabul ediliyordu.
Mühendisler bu konuyu incelerken, halen çalışmakta olan bilimsel aletlerden birini sınırlı bir süre için kapatma olasılığını göz ardı ettiler, çünkü aletin tekrar çevrimiçi olmama riski vardı.
Daha fazla araştırma ve planlamanın ardından mühendislik ekibi, uzay aracının ana ısıtıcılarından birini bir saatliğine kapatmanın güvenli olduğuna karar vererek, motorların ısıtmasını açmak ve onları çalıştırmaya hazırlamak için yeterli enerjiyi serbest bıraktı.
İşe yaradı. 27 Ağustos’ta Ekip, gerekli itici güç kolunun tekrar devrede olduğunu ve Voyager 1’i Dünya’ya doğru yönlendirmeye yardımcı olduğunu doğruladı.
NASA için Voyager’ı yöneten Jet İtki Laboratuvarı’nda Voyager proje yöneticisi olan Suzanne Dodd, “İleride vermemiz gereken tüm kararlar daha fazla analiz ve dikkat gerektirecek” dedi.
Uzay aracı yıldızlararası uzayı, heliosferin ötesindeki bölgeyi, Güneş tarafından yaratılan parçacık ve manyetik alan baloncuğunu araştırıyor.
Yeni uzay aracı çok uzun bir süre daha heliosferin ötesine geçecek. Görevin bilim ekibi, yıldızlararası ortamın keşfinin devam edebilmesi için Voyager’ları mümkün olduğunca uzun süre çalışır durumda tutmak için çalışıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Voyager 1 Ekibi 22 Milyar Km Ötedeki Motorları Onardı
Michio Kaku’nun Uyarısı: Voyager 1 Yaratılışın Anahtarını Tespit Ediyor Olabilir mi?