Vezüv Patlaması O Kadar Sıcaktı ki Bir Adamın Beynini ‘Cam’a Çevirdi
Bilim insanları, yanardağın yakınındaki Herculaneum kentinde ölen Vezüv Yanardağı kurbanlarının korkunç bir ölümle öldüğünü keşfetmişlerdi: Patlamadan kaynaklanan aşırı sıcaklık, kanlarının kaynamasına ve kafataslarının patlamasına neden olmuştu.
Ancak Vezüv kurbanlarından birinin beyninde yapılan son inceleme, daha da rahatsız edici bir şeyi ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, yanardağdan püsküren sıcak gaz ve kayanın bir adamın etini, beyin dokusunun parçalarını parlak siyah “cam”a dönüştürecek kadar parçaladığını buldu.
Bilim insanları, Vezüv’ün sıcak külleri altında kalan bir adamın beyninin nasıl yandığını ve daha sonra bükülmüş, camsı parçalara nasıl dönüştüğünü ayrıntılı olarak anlattılar.
Beynin bu cam parçaları daha sonra adamın kafatasının yüzeyini “kapladı” ve bilim insanları buradan benzersiz örneği toplayabildiler. Beyin maddesinin aşırı ısıdan geçerek cam benzeri bir dokuya dönüştüğü sürece vitrifikasyon denir.
Bulguların kendisi benzersizdir; çünkü bu volkanik patlama kurbanları arasında beyin maddesi parçalarının ortaya çıkarılması nadirdir.
Bilim insanları beyin dokusu örnekleri bulduklarında bile, bunlar genellikle sabun benzeri bir doku alırlar; bu, yağlı beyin dokusundaki trigliseritlerin çevredeki yüklü parçacıklara tepki verdiği sabunlaşma adı verilen bir işlem sırasında gerçekleşir.
“Şimdiye kadar beynin camlaşmış kalıntılarına hiç rastlanmadı.”
Adamın ölümünün koşulları, beyin maddesinin daha yumuşak bir form almak yerine siyah cama nasıl sertleştiğini açıklayabilir.
Vezüv kurbanlarını inceleyen önceki çalışmalarda da yer alan Petrone, adamın kafatası boşluğunun içinde alışılmadık beyin maddesini keşfetti.
Önceki bir çalışmada yer alan ve kayıkhanelerde ölen cesetlerin aksine, bu kurban Collegium Augustalium adı verilen bir binanın içindeki volkanik kül yığınının altına gömülmüştü.
Petrone, kurbanın büyük ihtimalle eski İmparator Augustus’a tapınan bir imparatorluk tarikatıyla bağlantılı olan binanın bakıcısı olduğuna inanıyor.
Cesedin yattığı yatağın kömürleşmiş tahtalarından yola çıkan araştırmacılar, odanın muhtemelen 360 santigrat derecelik kavurucu bir sıcaklığa ulaştığını tespit etti.
Cesedin hasarından, adamın kafatasının da aşırı sıcaktan dolayı tekne evindeki kurbanlara benzer şekilde patladığı, ancak beyninin daha sonra cam gibi camlaştığı anlaşılıyor.
Bu durum, söz konusu kurbanın yakın çevresinde sıcaklıkta hızlı bir düşüşün meydana gelmiş olabileceğini düşündürmektedir.
Bir analiz, camsı materyalin gerçekten beyin dokusu olduğunu doğruladı ve buruşuk serebral korteks, amigdala ve substantia nigra gibi insan beyninin farklı bölgelerinden proteinler tanımladı. Araştırmacılar ayrıca insan saç yağında normalde bulunan yağ asitlerini de tanımladılar.
Çalışmada, “Bu, aşırı radyant ısının vücut yağını tutuşturabildiğini ve yumuşak dokuları buharlaştırabildiğini gösteriyor; ardından sıcaklıkta hızlı bir düşüş oldu,” denildi.
Ekip ayrıca adamın kemiklerinden bazılarının camsılık belirtileri gösterdiğini, göğüs kemiklerinin bazı kısımlarının ise katı süngerimsi bir kütleyle kaplı olduğunu buldu.
Araştırmacılar, II. Dünya Savaşı sırasında Dresden’deki bombalamada hayatını kaybeden kurbanlar üzerinde yapılan önceki çalışmalara dayanarak , dokuların, bombalama kurbanlarında bulunan “jöle benzeri” maddelerle tutarlı olduğunu belirtti.
MS 79 yılında patlayan Vezüv Yanardağı , yaklaşık 34 kilometrelik bir alana volkanik lav, kül ve gaz püskürterek Herculaneum ve Pompei gibi çevredeki şehirlere kadar ulaştı.
Vezüv Yanardağı’nın eteklerinden çok da uzak olmayan eski bir Roma kasabası olan Herculaneum’da, 300 kişi kıyıya yakın kayıkhanelere sığındı. Hepsi patlamanın ısısı ve külünden korkunç şekilde öldü. Cesetleri 1980’lere kadar bulunamadı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Vezüv Patlaması O Kadar Sıcaktı ki Bir Adamın Beynini ‘Cam’a Çevirdi
Genetikçiler Koyunlarla İnsanlar Arasındaki İlişkinin 11.000 Yıllık Tarihini Yeniden Yapılandırdı