Venüs’te Devasa Bir Yeraltı Tüneli Keşfedildi
Bilim insanları, otuz yıl önce NASA’nın Magellan misyonundan elde edilen arşiv verilerini analiz ederek, Nix Dağı’nın batı yamacında volkanik aktivite sonucu oluşmuş devasa bir yeraltı tünelinin kanıtlarını keşfettiler.
Lav tünelleri nedir ? Bunlar, magmanın yer altında hareket ettiği doğal kanallardır. Volkanik patlama durduğunda, tünel boşalır ve korunaklı bir alan oluşturur.
Yüzey sıcaklıklarının 470 dereceye ulaştığı ve basıncın Dünya’dakinden 90 kat daha yüksek olduğu Venüs’te, bu tür mağaralar büyük bilimsel ilgi görmektedir.
Aşırı koşullardan doğal sığınaklar olarak hizmet edebilirler, eski jeolojik tarihin izlerini ve sert çevreden etkilenmemiş yer altının kimyasal bileşimini koruyabilirler.
Venüs’ün yüzeyinin altında geniş bir boşluğun keşfi, gezegenin jeolojik olarak ölü bir dünya olduğu yönündeki uzun süredir geçerli olan görüşe meydan okuyor.
Uzun bir süre boyunca, yoğun sülfürik asit bulutları gezegenin topografyasını doğrudan gözlemden gizledi ve araştırmacıları yalnızca radar verilerine güvenmeye zorladı. 1990’ların başlarında, Magellan uzay aracı, kayalardan yansıyan ve sensörler tarafından kaydedilen radyo dalgalarını kullanarak yüzeyi haritalandırdı.
Yeni bir çalışmada yapılan bu sinyallerin analizi, lav tüneli tavanının çökmesinin karakteristik belirtilerini ortaya çıkardı. Bu tür yapılar, lav akışının dış katmanları soğurken içindeki sıcak kütlenin akmaya devam etmesi ve geride boş bir “kabuk” bırakmasıyla oluşur. Çalışma , Nature Communications dergisinde yayınlandı .
Çalışmanın ortak yazarlarından Lorenzo Bruzzone, “Volkanik boşluğun tanımlanması özellikle önemlidir, çünkü bu sayede uzun yıllardır sadece varlıklarını öne süren teorileri doğrulayabiliyoruz” diyor .
Daha önce bu tür nesneler yalnızca Ay ve Mars’ta keşfedilmişti ve Venüs’teki tünel, bu gezegendeki gözlemler tarihinde yapılan ikinci keşif olma özelliğini taşıyor.
Keşfedilen yeraltı boşluğunun onlarca kilometre uzunluğunda olabileceği tahmin ediliyor, ancak Magellan’ın kullandığı eski teknolojinin sınırlamaları nedeniyle kesin şeklini ve stabilitesini doğrulamak zor.
Bilim insanları, Avrupa’nın EnVision görevi gibi gelecekteki keşif gezilerinden büyük umutlar besliyor. Bu görevde, yer kabuğunun yüzlerce metre altına nüfuz edebilen bir alet olan Yeraltı Radar Sondası (Subsurface Radar Sounder) bulunacak.
Lorenzo Bruzzone’nin belirttiği gibi, “Venüs hakkındaki bilgimiz hala çok sınırlı ve şimdiye kadar Dünya’nın ikiz gezegeninin yüzeyinin altında meydana gelen süreçleri doğrudan gözlemleyemedik.”
Yeni radar, yüzeyde görünür çukurlar olmasa bile boşlukları tespit edebilecek. Araştırmacıya göre, bu cihaz yer altını incelemek ve yüzeyde açıklık bulunmayan yerlerde kanalları tespit etmek için uygun olup, tünel keşfini uzun ve heyecan verici bir araştırmanın sadece başlangıcı haline getiriyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Venüs’te Devasa Bir Yeraltı Tüneli Keşfedildi
Enceladus Satürn’ün Uzay Fiziğini Sessizce Yeniden Yazıyor mu?