Venedik Batıyor ve Mevcut Haliyle Artık Kurtarılamaz
Uzmanlar, küresel ısınma karşısında Venedik’i kurtarmaya yönelik uzun vadeli senaryoların derinlemesine bir analizini gerçekleştirdi.
Araştırmacılar, mevcut Mose sisteminin korunmasından devasa barajların inşasına ve hatta kritik deniz seviyesi yükselmesi durumunda şehrin tamamen anakaraya taşınmasına kadar çeşitli mühendislik önlemlerinin maliyetlerini ve etkinliğini karşılaştırdı.
Bilim insanları, şehri kurtarmaya yönelik herhangi bir stratejinin onu mevcut haliyle koruyamayacağının altını çiziyor.
Mose sistemleri. Mose bariyerleri (Modulo Sperimentale Elettromeccanico), içi su dolu ve deniz tabanına oturan içi boş çelik yapılar kullanılarak çalışır.
Gelgit yükseldiğinde, bariyerlere sıkıştırılmış hava enjekte edilerek suyun yer değiştirmesi sağlanır. Yapılar hafifler ve yükselerek deniz dalgalarına karşı bir bariyer oluşturur. Sorun şu ki, lagün uzun süre kapalı kalırsa, açık denizle doğal su alışverişinden yoksun, durgun bir göle dönüşür ki bu da lagünün ekosistemi için zararlıdır.
Venedik 1500 yıldır sularla çevrili ve bu durum şehrin gelişmesine ve refahına engel olmak bir yana, aslında yardımcı olmuştur. Ancak son yüzyılda Venedik’te sel baskınları daha sık hale gelmiştir.
Bunun nedeni hem küresel deniz seviyesinin yükselmesi hem de şehrin binalarının ağırlığı altında toprağın kademeli olarak çökmesidir.
Şu anda birincil koruma, deniz tabanına yerleştirilen hareketli çelik Mose bariyerleri tarafından sağlanmaktadır. Altı milyar avroluk bu sistem etkili olmakla birlikte, kullanımı hızla artmaktadır.
Sistemin ilk beş yıllık işletim süresi boyunca kapılar yüz kereden biraz fazla açılmış olsa da, sistem yalnızca 2026 yılının ilk iki ayında otuz kez devreye alınmıştır.
Lagünün kalıcı olarak kapatılması kaçınılmaz olarak ekosistemi bozacak, navigasyonu aksatacak ve daha önce doğal gelgitlerle taşınan atık sular için devasa arıtma tesislerinin inşasını gerektirecektir.
Radikal önlemler ve kültürel mirasın bedeli
Deniz seviyesi bir metreden fazla yükseldiğinde, mevcut bariyerler artık etkili olmayacak ve radikal ve maliyetli önlemler gerekecektir. Olası seçenekler arasında, doğrudan kentsel alanların etrafına halka barajlar inşa edilmesi veya lagünü Adriyatik’ten tamamen izole eden büyük ölçekli bir koruma duvarı oluşturulması yer almaktadır.
Bu tür projelerin maliyeti birkaç milyardan 30 milyar avroya kadar değişebilir. En kötü senaryoda, su seviyesi beş metre yükselirse, tek çözüm şehri iç kesimlere taşımak olacaktır ki bunun maliyetinin 100 milyar avro olacağı tahmin ediliyor.
Ancak Venedik’i kurtarmak için çeşitli seçenekleri açıklayan bilim insanları, mali hususların tek etken olmadığını vurguluyor. Çalışmanın ortak yazarı Piero Lionello’nun belirttiği gibi , “Herhangi bir yaklaşım, sakinlerin refahı, ekonomik refah, ekosistemlerin geleceği ve mirasın korunması arasında bir denge kurmayı gerektirir.”
Bilim insanları, bu önlemlerin hiçbirinin Venedik’i mevcut haliyle koruyamayacağını savunuyor. Her strateji, şehrin görünümündeki temel dönüşümü yalnızca erteliyor.
Bu tür mühendislik çözümlerinin uygulanmasının on yıllar sürdüğünü belirten çalışma yazarları, planlamaya şimdi başlanması gerektiğini vurgulayarak, Venedik’in deneyiminin, şu anda artan sel tehdidini görmezden gelen dünyanın dört bir yanındaki tüm kıyı bölgeleri için bir ders niteliğinde olması gerektiğini belirtiyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Venedik Batıyor ve Mevcut Haliyle Artık Kurtarılamaz
Kaçmaya Bile Kalkışmadılar: HL Hunley Denizaltısının Gizemi Çözüldü