Uzun Ömrün Sırrı: Telomerler Değil, Bu Amino Asit mi?
Bilim insanları, hayvanların vücutlarında yeterince taurin amino asidi bulunmadığında daha çabuk yaşlandıklarını keşfetmekle kalmadı, aynı zamanda ağızdan alınan taurin takviyelerinin yaşlanmayı geciktirebileceğini ve sağlıklı bir yaşam süresini artırabileceğini de keşfetti.
Uluslararası bir araştırma ekibi, taurin takviyelerinin solucanlarda, farelerde ve maymunlarda yaşlanmayı geciktirdiğini ve orta yaşlı farelerin sağlıklı yaşam süresini yüzde 12’ye kadar artırdığını buldu.
Araştırmanın kıdemli yazarı Columbia Üniversitesi’nden biyolog Vijay Yadav, “Son 25 yıldır bilim insanları sadece daha uzun yaşamamızı sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda yaşlılıkta sağlıklı kaldığımız süre olan sağlık süresini de artıran faktörleri bulmaya çalışıyorlar” diyor.
“Bu çalışma, taurinin içimizde daha uzun ve sağlıklı yaşamamıza yardımcı olan bir yaşam iksiri olabileceğini düşündürmektedir.”
Taurin et, balık ve süt ürünlerinde doğal olarak bulunur, ancak bitkilerde pek bulunmaz. İnsanlar taurin sentezleyebilir, ancak yeni doğanların vücutları taurin üretme konusunda yetenekli olmadığından, yaşamın erken dönemlerinde genellikle besin kaynakları gereklidir.
Taurin üzerine yapılan araştırmalar diyabet ve antioksidan etkide faydalar göstermiştir, ancak birçok durumda rolü belirsizdir.
Yadav, “Taurin yaşla birlikte azalan tüm bu süreçleri düzenliyorsa, belki de kan dolaşımındaki taurin seviyelerinin genel sağlığı ve yaşam süresini etkilediğini fark ettik” diyor.
“Taurin eksikliğinin yaşlanma sürecinin bir itici gücü olup olmadığını sormaya başladık ve farelerle büyük bir deney yaptık.”
Sadece fareler değil. Yadav ve meslektaşları, maymunlarda ve insanlarda da farklı yaşlarda kandaki taurin konsantrasyonlarını analiz ettiler – ikincisi için başka bir çalışmadan elde edilen verileri kullandılar.
Taurin seviyelerinin, insanlar da dahil olmak üzere çeşitli türlerde yaşla birlikte tipik bir insan ömrü boyunca tahmini yüzde 80 oranında azaldığı tespit edilmiştir.
Ancak orta yaşlı solucanlara ve farelere oral taurin takviyesi yapıldığında, ortalama yaşam süreleri sırasıyla yüzde 10-23 ve yüzde 10-12 oranında artmıştır.
Farelerde taurin takviyesi güç, koordinasyon, hafıza ve yaşlanma belirteçlerini iyileştirdi. Amino asidi hücrelere götüren ana taşıyıcıdan yoksun olan fareler yetişkin olduklarında daha kısa ömürlü oldular.
Orta yaşlı rhesus makaklarına (Macaca mulatta) altı ay boyunca taurin verildiğinde, kemik yoğunluklarında, kan şekeri seviyelerinde ve karaciğer ve bağışıklık fonksiyonu belirteçlerinde gözle görülür iyileşmeler oldu.
Yadav, “Sadece hayvanların daha uzun yaşadığını değil, aynı zamanda daha sağlıklı bir yaşam sürdüklerini de bulduk” diyor.
Analiz ayrıca obezite ve diyabet hastalarının kanlarında daha düşük taurin seviyeleri olduğunu, egzersiz yapan insanların ise daha yüksek seviyelere sahip olduğunu gösterdi.
Münih Teknik Üniversitesi’nden moleküler egzersiz fizyoloğu Henning Wackerhage, “Bu bizim için ilginç çünkü egzersizin sağlığa faydalarının ve yaşlanma karşıtı etkilerinin bir kısmını açıklayabilir” diyor.
Araştırmacılar yayınladıkları makalede “Taurinin yaşlanmanın tüm yerleşik özelliklerini etkilediği görüldü” diye yazıyor.
Çalışmada yer almayan Pennsylvania Üniversitesi’nden fizyologlar Joseph McGaunn ve Joseph Baur, bir perspektif makalesinde “özellikle nedenselliğin test edilmeyi beklediğini” yazıyor.
Perspektif, taurinin bebek mamalarında ve enerji içeceklerinde önerilen önemli riskler olmaksızın yaygın olarak takviye edildiğini, ancak potansiyel riskleri ve diğer faktörlerle etkileşimleri göz önünde bulundurmanın önemli olduğunu da ekliyor.
McGaunn ve Baur, “Diyetle alınan taurinin artırılmasına tek başına odaklanmak, beslenme tercihlerini kötü yönde etkileme riski taşır, çünkü bitki açısından zengin diyetler insan sağlığı ve uzun ömürlülükle ilişkilidir” diye yazıyor.
“Bu nedenle, her müdahale gibi, insan sağlığını ve uzun ömürlülüğü iyileştirmek amacıyla taurin takviyesine de dikkatle yaklaşılmalıdır.” Büyük, uzun vadeli insan randomize kontrol çalışmalarına ihtiyaç vardır ve taurin ile ilişkili herhangi bir toksik etki bilinmemesine rağmen, çalışmada kullanılan dozlar insanlarda nadiren kullanılmıştır.
Tıp bilimindeki inanılmaz ilerlemeler nüfusumuzun daha uzun yaşadığı anlamına gelmektedir ve yaşam kalitesini artırmak da önemlidir. Bilim insanları daha önce telomerlerde ve kaka naklinde ‘zarif’ yaşlanmanın ipuçlarını bulmuşlardı ve şimdi de taurin umut verici görünüyor.
Yadav, “Çeşitli türlerde yaptığımız çalışmalara ve maymunlara yaptığımız müdahaleye dayanarak taurin takviyesinin yaşlanma karşıtı bir tedavi olup olmayacağını söylemek şu anda zor olsa da, en azından test etmek mantıklıdır” diyor.
Derleyen: Figen BERBER
Kaynak: Uzun Ömrün Sırrı: Telomerler Değil, Bu Amino Asit mi?