Uzaylı Yaşamını Aramaya Nasıl Başlarsınız?
Mars Attacks! ‘ın beyin patlatan Marslılarından Men In Black’in dünya dışı çevresinin muhteşem çeşitliliğine kadar, uzaylı yaşam olasılığı tüm gezegenimizin hayal gücünü ele geçirmiş bir kavramdır. Çoğumuz bunu sadece filmlerde keşfedebiliyoruz – ancak bazı bilim insanları için uzaylı dünyaları aramak kariyerlerinin merkezinde yer alıyor.
Bu bilim insanlarından biri, kelimenin tam anlamıyla Uzaylı Dünyalar üzerine kitap yazmış bir gökbilimci olan Profesör Lisa Kaltenegger. Bu nedenle CURIOUS Live’da kendisiyle bir araya gelerek evrenin başka yerlerinde yaşam arayışının gerçekte neleri içerdiğini ve nelere dikkat etmemiz gerektiğini nasıl bildiğimizi öğrenmek için çok heyecanlıydık.
Sizi uzaylı dünyalar arayışına çeken neydi?
Lisa Kaltenegger (LK): Araştırmamla ilgili eğlenceli şeylerden biri de yaşam nedir sorusuna yanıt aramaktı. Şu anda elimizdeki en iyi tanım, yaşamın kapalı bir fiziksel sistem olduğudur. Bunun anlamı, bir zarınız veya bir tür hücresel yapınız var ve buradaki kilit nokta, kimyayı yoğunlaştırabilmek istemeniz. Çünkü eğer DNA ya da RNA gibi bir şey yapmak istiyorsanız ve devasa bir okyanus gibiyseniz, su her şeyi seyreltir.
Yani, bir tür kesecik istiyorsunuz ve Darwinci evrimle devam etmek istiyorsunuz – mirasa, bilgiye sahip olabilmek ve üreyebilmek için, ama burada gerçekten kaygan bir yokuşa girmeye başlıyoruz. Çünkü üreyemeyen hayvanlar var ve bu yüzden bunun canlı olmadığını söyleyebilir miyiz? Elbette canlı olduğunu söyleyeceğiz, ancak en iyi tanımımızın nasıl bozulmaya başladığı gerçekten ilginç. Bir başka soru da şu: Peki ya ateş? Odunu besin olarak alır, hareket ediyor gibi görünür, büyür, ancak bir sonraki küçük yangına bilgi vermez.
Bir gökbilimci için yaşamın tanımı ne anlama geliyor?
LK: Bir gökbilimci için, bir gezegenin yüzeyinde hareket eden küçük bir şey varsa, gezegen çok çok uzakta farklı bir yıldızın etrafındaysa bana yardımcı olmayacaktır. Gezegenin havasını ya da yüzeyini büyük ölçüde değiştiren bir biyosfere ihtiyacım var.
Dışarıyı düşünecek olursak, yeşil çimenler, ormanlar var, dünyamızın rengi bu. Ayrıca soluduğumuz oksijen ve metanın bir kısmı yaşam tarafından üretilir. Dolayısıyla gökbilimcilerin aradığı şey, bir bakıma, herhangi bir yaşamı, yaşam olarak nitelendirilebilecek herhangi bir küçük yapıyı nasıl tanımlayabileceğimize dair bu temel fikirden biraz uzaklaşmış durumda. Şu anda, kozmik mesafelerde yaşamı tespit etmek için büyük yaşam belirtilerine ihtiyacımız var.
Kendi gezegenimizde yaşam bunu yapıyor. Biyosfer gezegenimizi birkaç kez tamamen değiştirdi. Dolayısıyla, başka bir dünyaya baktığımızda, orada da nefes alan bir şey olup olmadığını bize söyleyecek şeyler arayabilir ve tespit edebiliriz.
Yaşanabilir dış gezegenlerde aradığımız temel özellikler nelerdir?
LK: Oksijenin metan gibi indirgeyici bir gazla birleşimi, çünkü oksijen artı metan uzun vadede CO2 ve su oluşturur. Dolayısıyla, metan varken hala oksijen görüyorsanız, bu her ikisinin de büyük miktarlarda üretildiği anlamına gelir. Metan için jeoloji olabilir ama oksijen için yaşamdan başka bir açıklamamız yok.
Bir yıldızdan belli bir uzaklıkta, çok sıcaktır. Sonra ısınır, sonra da çok soğuk olur. Sadece sıcak olduğu doğru bir mesafe vardır ve biz buna yaşanabilir bölge diyoruz. Temel olarak, eğer oraya bir Dünya yerleştirirseniz, yüzeydeki su sıvı olacaktır ve size okyanuslar ve nehirler verecektir. Ama bu yaşamın sadece orada yaşayabileceği anlamına mı geliyor? Aslında öyle değil, çünkü her şeyi dondurursanız yüzey altında bir okyanus olabilir, tıpkı Güneş Sistemimizdeki buzlu uydularda yaşam barındırabilecek yüzey altı okyanusları olabileceğini umduğumuz gibi, ama bilmiyoruz. Oraya gitmeli, buzu delmeli ve kontrol etmeliyiz.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Uzaylı Yaşamı Hayal Bile Edemeyeceğimiz Biçimlerde Var Olabilir mi?